سدهای بزرگی که راه اقتصاد ایران را بسته‌اند

عدم عضویت در سازمان‌ها و نهادهای جهانی مثل WTO مانع جذب سرمایه خارجی است

یکی از مهمترین اهداف اقتصادی دولت دوازدهم به منظور رسیدن به رشد اقتصادی هشت درصدی بر اساس آنچه در برنامه ششم اعلام شده جذب سرمایه گذاری خارجی است که در حال حاضر این امر با موانع مختلف اقتصادی و غیر اقتصادی مواجه است.

دنیا تا سال ۲۰۹۹ چه تغییراتی خواهد کرد ؟

تغییرات دنیا چیزی است که سال به سال با سرعت بیشتری رخ می دهد و هر ساله شاهدیم که سبک زندگی عوض می شود. محصولات جدید و مدرن به سرعت می آیند و می روند و هیچ چیز برای مدت طولانی باقی نمی ماند. اما آیا تابحال با خود فکر کرده اید که چه زمانی ربات ها مانند یخچال و ماشین لباسشویی به جزیی معمولی و جدایی ناپذیر از خانه های ما تبدیل می شوند؟ روی کورزویل یک پیشگو است که پیشگویی های او در ۸۶ درصد موارد به واقعیت پیوسته است و در این مورد نیز اعلام کرده که سال ۲۰۲۷ ربات ها وارد خانه ها خواهند شد. وی یک مخترع، آینده شناس و نویسنده است که در کمپانی گوگل برای کار بر روی پروژه هایی در مورد آموزش ماشین ها و فرآیند پردازش زبان در آن ها استخدام شده است.

علاوه بر این وی به خاطر پیشگویی های علمی اش معروف بوده و بسیاری از پیشگویی های او تاکنون به حقیقت پیوسته اند. برای مثال وی فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، پیروزی کامپیوتر بر انسان در بازی شطرنج، ظهور دستیارهای دیجیتال مانند سیری و الکسا و اختراع سیستم های واقعیت مجازی را به درستی پیش بینی کرده بود. بدین ترتیب در ادامه این مطلب قصد داریم به کمک کورزویل و دیگر پیشگوهای متبحر در حوزه تکنولوژی تغییرات دنیا در سال های آینده را با شما در میان بگذاریم.

بر اساس این پیشگویی ها شاید بزودی فیلم های علمی تخیلی به واقعیت بدل شوند. درصد بالایی از پیشگویی های کورزویل در مورد تغییرات دنیا به شکل باور نکردنی به حقیقت پیوسته اند و وی به ندرت در پیش بینی هایش دچار اشتباه می شود. در اکتبر ۲۰۱۰ وی گزارشی از بررسی تمامی پیش بینی هایی که در ۳ مورد از کتاب هایش در سال های ۱۹۹۰، ۱۹۹۹ و ۲۰۰۵ انجام داده بود را ارایه داده است. بر اساس این بررسی ها از ۱۴۷ پیشگویی که وی کرده بیش از ۱۱۵ مورد به طور کامل به حقیقت پیوسته بودند، ۱۵ مورد دیگر نیز در سطح کلی محقق شده، ۱۷ مورد کمی تا قسمتی درست بوده و تنها ۳ مورد کاملاً رد شده بودند. از این رو می توان دقت پیش بینی های او را ۸۶ درصد محاسبه کرد.

سال ۲۰۱۹

• بشر بر بیماری هایی که بیش از ۹۵ درصد افراد را در کشورهای توسعه یافته به کام مرگ می کشد غلبه خواهد کرد.
• فرآیند پیر شدن متوقف شده و شاید برعکس شود.

سال ۲۰۲۰

• کامپیوترها به کوچک شدن ادامه خواهند داد و شکل آن ها نیز تغییر خواهد کرد، برای مثال بخشی از لباس های ما خواهند شد.
• یک دولت بین المللی جدید شکل خواهد گرفت که نماینده تمام بشریت خواهد بود.
• با شروع سال ۲۰۲۰، شبیه سازی های انسانی به وجود خواهند آمد که با استفاده از نانوتکنولوژی ساخته خواهند شد. کمپین های تبلیغاتی اشخاص را هدف خواهند گرفت و با استفاده از کانال های صوتی به تبلیغ موردی خواهند پرداخت.

سال ۲۰۲۵

• وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین به طور صد در صد با کامپیوتر هدایت و کنترل خواهند شد.
• سال ۲۰۲۵ سالی بسیار تاریخی در حوزه پروژه های جاه طلبانه نانوتکنولوزی خواهد بود که به ما کمک خواهد کرد شیوه کار مغز را به طور کامل درک کنیم.
• سال ۲۰۲۷
• مدلسازی کامپیوتری دقیق از بخش های مغز انسان امکانپذیر خواهد شد.
• با پایان دهه ۲۰۲۰ هوش مصنوعی از لحاظ ظرفیت و پیچیدگی با مغز انسان قابل مقایسه و رقابت خواهد بود.

سال ۲۰۲۹

• هوش مصنوعی قادر به پشت سر گذاشتن آزمایش تورینگ خواهد بود که بدین معنا خواهد بود که هوش مصنوعی توانایی تفکر مانند یک انسان را خواهد داشت.
• با پایان دهه ۲۰۲۰ واقعیت مجازی به چنان دقت و کیفیت بالایی خواهد رسید که تشخیص آن از واقعیت فیزیکی بسیار سخت و در حد غیرممکن خواهد رسید.
• نانوماشین ها به طور گسترده در دنیای پزشکی مورد استفاده قرار خواهند کرفت.
• تولید محصولات نانو چنان بالا خواهد گرفت که اقتصاد جهانی را به شدت تحت تاثیر قرار داده و تغییر خواهد داد.
• نانو ربات ها توانایی وارد شدن به درون سلول برای تغذیه و خارج کردن مواد زائد از آن را خواهند داشت به طوری که روش تغذیه سنتی دیگر ضروری نباشد.

دهه ۲۰۳۰

• بارگذاری ذهن امکانپذیر خواهد شد. افراد می توانند در اینترنت زندگی کنند و بدنشان را به هر دو صورت واقعیت فیزیکی و مجازی وارد اینترنت نمایند.
• تجهیزات مربوط به واقعیت مجازی از بین خواهند رفت. نانوماشین ها در درون مغز کاشته شده و به طور مستقیم با سلول های مغز تعامل خواهند داشت.
• نانوماشین ها در مغز انسان باعث افزایش توانایی های شناختی و احساسی از جمله حافظه خواهند شد.
• افراد توانایی ارتباط برقرار کردن به روش تله پاتی با یکدیگر از طریق شبکه های بی سیم را خواهند یافت.
• تغییر شخصیت و خاطرات انسانی امکان پذیر خواهد شد.
• نسل سوم شبیه سازی های انسانی ساخته شده و شکل بدنی آن ها بسیار خاص خواهد بود. انسان ها قادر خواهند بود که شکل ظاهری خود را به هر ترتیبی که بخواهند عوض کنند.

دهه ۲۰۴۰

• هوش غیرزیستی توانایی های هوش انسانی را میلیاردها برابر پشت سر خواهد گذاشت.
• افراد بخش زیادی از زندگی روزمره خود را در واقعیت مجازی خواهند گذراند. دنیای فیلم «ماتریکس» نمونه ای از این دنیای مجازی خواهد بود.
• نانو ربات ها به طور گسترده برای ساخت هر گونه سطح، ظاهر و شکلی مورد استفاده قرار خواهند گرفت.

سال ۲۰۴۵

• انسان های روزآمد شده و بارگذاری شده به یک موجودیت طبیعی و عادی تبدیل می شوند.
• کامپیوتری میلیاردها برابر باهوش تر از تمام انسان ها را می توان به قیمت ۱٫۰۰۰ دلار خریداری کرد.
• منحصر بفرد بودن و شخصی بودن تکنولوژی فرا خواهد رسید: هوش مصنوعی از هوش انسان فراتر رفته و به باهوش ترین موجودیت روی زمین تبدیل خواهد شد.
• شخصی بودن باعث تغییر یافتن تاریخ بشریت برای همیشه خواهد شد.
• انقراض انسان بسیار غیرمحتمل خواهد شد زیرا هیچ تفاوتی میان انسان و ماشین دیگر وجود نخواهد داشت.

سال ۲۰۴۵ تا ۲۰۹۹

• زمین به یک کامپیوتر بسیار غول پیکر تبدیل خواهد شد.
• انسان هایی که بخواهند بدن طبیعی خود را حفظ کنند در مناطق کوچک ویژه ای نگهداری خواهند شد.
• بشریت دیگر مانعی به نام سرعت نور را در برابر خود نخواهد دید.
• هوش مصنوعی تاثیر خود را فراتر از زمین برده و به منظومه شمسی و سپس به کهکشان های دیگر توسعه خواهد داد.
• ستاره ها، سیاره ها و شهاب سنگ ها به موادی ساختاریافته تبدیل خواهند شد که زندگی در آن ها امکان پذیر است.
• در سال ۲۰۹۹ ماشین ها توانایی ساخت کامپیوترهایی به اندازه یک سیاره را خواهند داشت.

مراحل 4 گانه توسعه؛ در دو مرحله درجا زده‌ایم

جامعه ما تقریبا چند دهه است در چارک دوم و سوم توسعه درجا می‌زند. تنها بخش‌های بسیار ناچیزی از جامعۀ ایرانی وارد چارک چهارم توسعه شده‌اند و ...

دکتر محسن رنانی
پژوهشگر توسعه

«توسعه، راه پرفراز و بدون نشیبی است» که چهار مرحله دارد و هر مرحلۀ آن، از مرحلۀ قبلی سخت‌تر و طولانی‌تر و پرهزینه‌تر رخ می‌دهد. تاسیس صنایع مدرن و استفاده از فناوری‌های جدید (مدرن‌سازی سرمایه‌‌های اقتصادی) به مثابه دشت‌های هموار در چارک [یک چهارم] اول راه توسعه است. سپس آموزش علمی و انباشت مهارت‌های فنی نیروی انسانی (مدرن‌سازی سرمایه‌های انسانی) به مثابه تپه‌های نه چندان بلند در چارک دوم راه توسعه است.

آنگاه رخ نمودن تحولات سیاسی و اجتماعی مدرن مثل تمرین دموکراسی، گسترش مشارکت زنان، انتشار روزنامه، تاسیس احزاب و .... (مدرن سازی سرمایه‌های ‌اجتماعی) به‌منزله کوهچه‌هایی است که در چارک سوم راه توسعه باید از آنها عبور کنیم. آنگاه شکل‌گیری اخلاق اجتماعی جدید و تحولات فرهنگی مانند رواداری در اندیشه، مدارا در عمل، دگرپذیری، عقلانیت اجتماعی، قانون‌پذیری، احترام به حقوق شهروندی و .... (مدرن سازی سرمایه‌های فرهنگی) به مثابه کوهستان‌های عظیم پر از سنگلاخی است که در چارک چهارم مسیر توسعه قرار گرفته‌اند.

تحولاتی که در دو چارک اول مسیر توسعه رخ می‌دهد را مدرنیزاسیون (نوسازی) می‌گوییم و تحولاتی که در دو چارک آخر توسعه رخ ‌می‌دهد را مدرنیته (نوگرایی) می‌گوییم.

حرکت جامعه در این چارک‌ها البته می‌تواند همزمان رخ دهد. یعنی همزمان که همه جامعه در چارک اول در حال حرکتند، پس از چندی بخش‌هایی از جامعه به چارک دوم می‌رسند، سپس بخش‌ها یا عده کمتری به چارک سوم و باز عده کمتری وارد چارک چهارم توسعه می‌شوند. پس در عمل، جامعه همزمان در هر چهار چارک توسعه در حال پیشروی است اما معیار ما «اکثریت‌» است. یعنی وقتی اکثریت جامعه (مردم، نهادهای اجتماعی، بنگاههای اقتصادی، اجزای حکومت و ...) در چارک اول در حرکت هستند، می‌گویم این جامعه در مرحله اول توسعه است. و به همین ترتیب تا چارک چهارم. وقتی می‌گوییم جوامع «توسعه یافته»، یعنی آنها هم هنوز دارای بخش‌هایی هستند که در چارک‌های قبلی در حرکت و فعالیت‌اند اما اکثریت بخش‌های ‌آن جوامع وارد چارک چهارم شده‌اند.

در ایران حرکت در مسیر توسعه را تقریبا از انقلاب مشروطیت آغاز کرده ایم. اما حرکت پرقدرت در چارک اول را تقریبا از ۱۳۱۰ شمسی شروع کردیم. در هشتاد سال اخیر ما چارک اول توسعه را خیلی خوب رفته ایم و البته درآمدهای نفتی نیز به کمک‌مان آمده است.

حتی در برخی حوزه‌های این چارک، زیاده روی نیز کرده ایم. حرکت در چارک دوم توسعه را گرچه رسما از تاسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ آغاز کرده‌ایم اما تقریبا از دهه چهل شمسی شتاب گرفته است. متاسفانه در دو دهه اخیر گسترش بی‌ضابطه دانشگاهها، به کیفیت حرکت در این چارک آسیب زده است. یعنی به نظر می‌رسد اکنون سرمایه‌های انسانی ما کیفیت لازم برای تحقق توسعه را ندارند و به همین علت احتمالا ما برای چند نسل در مسیر توسعه درجا خواهیم زد.

حرکت در چارک سوم نیز همزمان با چارک‌های قبلی بوده است اما در دوره‌هایی مثل سالهای انقلاب مشروطیت یا دهه بیست شمسی، شتاب گرفته است. اما در این دوره‌ها، گستره این حرکت محدود به بخش‌هایی از جمعیت شهرهای بزرگ بوده است. تقریبا در سالهای پس از جنگ تحمیلی بود که تحرکات مربوط به چارک سوم راه توسعه، به طور گسترده در همه مناطق و بیشتر بخش‌های جمعیتی کشور شکل گرفت و هم اکنون نیز با سرعت در حال پیش‌روی است. در هر کدام از چارک‌ها هر چه سرعت این پیشروی بیشتر باشد تنش‌ها و مشکلات و پدیده‌های غیر طبیعی و یا غیر اخلاقی بیشتر رخ می نماید. گسترش فضای مجازی در سالهای اخیر باعث شده است که ناهنجاری‌های مربوط به چارک سوم توسعه به سرعت رخ نماید.

جامعه ما تقریبا چند دهه است که در چارک دوم و سوم توسعه درجا می‌زند. تنها بخش‌های بسیار ناچیزی از جامعه ایرانی وارد چارک چهارم توسعه شده اند و اگر روند گذشته ملاک باشد، گمان نمی‌کنم به این زودیها جامعه ایران به صورت گسترده وارد چارک چهارم شود. ما در واقع چند دهه است در انتهای مدرنیزاسیون و در ابتدای مدرنیته داریم درجا می‌زنیم.
 
به رغم همۀ این‌ها (اشاره نویسنده به انتساب مطلب خلاف واقع به او به عنوان مقاله ای درباره ارز در فضای مجازی) من امید فراوان دارم که همین شبکه‌های مجازی پر آسیب، مقدمات ورود گسترده‌ی جامعه ایران به چارک چهارم توسعه را فراهم آورند.

 آیا در هر شرایطی باید قیمت‌ها را اصلاح کرد؟

دو منبع بسیار مهم در اقتصاد به شدت تلف می شود؛ آب و انرژی. هر دوی این‌ها به لحاظ قیمت گذاری در کشور ما اشکال دارد. وقتی مالکیت منابع طبیعی منشاء باشد، بحث سواری مجانی که اصطلاح اقتصاددانان است پیش می آید که هر کسی می خواهد حداکثر استفاده را بکند. وقتی آب ارزان است، هر کسی می‌خواهد از آب با یک راندمان خیلی پایین حداکثر استفاده را بکند.

آمارها نشان می دهد که ۹۵ درصد آب کشور بخش کشاورزی است و راندمان آبیاری در کشور خشکی مثل ایران که بارندگی یک سوم جهان است، ۳۵ درصد است.

۳۸۰ دشت ایران امروز بحرانی است و منابع زیرزمینی آب فروکش کرده است. ناسا پیش بینی کرده که در ۲۰ سال آینده ۱۰ درصد به خشکسالی ایران افزوده خواهد شد. مناطقی از ایران لم یزرع و غیرقابل سکونت خواهند بود، اما راجع به این بحران ها هیچ کاری نمی کنیم.

دریاچه ارومیه خشکیده است و بسیاری از دریاچه ها و آبگیرها و تالابها از بین رفته اند. آبها شور می شوند و کیفیت آبها از دست می‌روند. در خوزستان که بزرگترین منابعی آبی کشور وجود دارد، در رودخانه کرخه سد زدهایم که زیر آن کوه نمک است و آب آن تلخ شده است. آب شیرین را باز کردیم تا مزارع شور را بشوریم، رودخانه کارون را از بین بردیم و از حیز انتفاع خارج کردیم و بخش زیادی از زمین های خوزستان را به شورهزار تبدیل کردیم.

سوءمدیریت در منابع آب ناشی از ابهام در حقوق مالکیت آب و قیمت گذاری نادرست منابع آن و مدیریت غیر اصولی و غیر سالم وزارت نیرو و وزارت کشاورزی بر کل این منابع است. با مقدار زیادی سرمایه گذاری سد ساخته ایم، کانالهای درجه دو و سه را افتتاح نکردیم و آب را سر مزرعه نبردیم. در مواردی هم که آب را سر مزرعه برده ایم، به تلف کردن آب انجامیده است. در بخش انرژی هم شدت بسیار زیاد و تلفات انرژی بالا است.

در اینجا دو بحث مطرح است؛ تکنولوژی و قیمت. البته می توان استدلال کرد که بین این دو رابطه وجود دارد. بدین صورت که اگر قیمت را اصلاح کنیم، تکنولوژی نیز اصلاح خواهد شد ولی مساله این است که در کوتاه مدت به صرف افزایش قیمت ها نمی توانیم مصرف را کنترل کنیم. علت این است که گزینه های تکنولوژی وجود ندارند. بنابراین در بحث هدفمندسازی راه حل‌هایی وجود دارد که به نظرم راه حل‌های قیمتی و غیرقیمتی در کنار هم باید قرار گیرد.

کشش مصرفی تقاضا در اقتصاد ایران برای انرژی ۱۴ درصد است. اگر ۱۰۰ درصد قیمت منابع انرژی را بالا ببریم در کوتاه مدت ۱۴درصد مصرف پایین خواهد آمد. کافی است اوکتاین بنزین را در ایران بالا ببریم، ۳۰ درصد مصرف بنزین و آلودگی ناشی از آن کم خواهد شد.

 دنیا به سمت تولید خودروهای هیبریدی و برقی رفته است. در این زمینه سرمایه گذاری انجام نداده ایم و استانداردهای مصرف ما در خودروها، عقب مانده است. باید تولیدکننده را ملزم کنیم که خودروی کم مصرف بسازد.

اگر به تاریخچه تحولات نگاه کنید می بینید که اولین بار در ایالت کالیفرنیا مقررات بسیار شدیدی برای خودروها گذاشتند و خودروسازان آمریکایی خود را با شرایط جدید تطبیق دادند. خودروساز ژاپنی هم که می خواست در بازار آمریکا حضور داشته باشد، مجبور بود خود را تطبیق دهد. دولت ما در این زمینه مقررات گذاری نکرده است. در صنعت سیمان، فولاد، آلومینیوم، مصرف انرژی به مراتب بیش از مصرف استانداردهای جهانی است.

بنابراین باید در کنار افزایش قیمتها، نظم نهادی و چارچوب قانونی برای تخلفات تعبیه شود. هیچ کس منکر این نیست که قیمت نسبی حامل های انرژی باید تغییر یابد و یکی از راه های کلیدی کاهش مصرف و جلوگیری از اتلاف انرژی، اصلاح قیمت هاست. نکته‌ای که در این میان وجود دارد اینکه تدریجی باشد یا دفعی؟ به همه کمک کنیم یا به عده ای؟

نکته بعدی که حائز اهمیت است اینکه آیا در هر شرایطی باید اصلاح قیمتها را اعمال کرد؟ در دور اول نیز که بحث اصلاح قیمتها بود، گفتیم در شرایط بی ثباتی اقتصاد کلان که به تولید شوک منفی وارد می کند و در مقابل در درازمدت چون نمی توانیم تورم را کنترل کنیم و تورم داخلی بیش از تورم بین المللی است، باعث تنزل ارزش پول داخلی می شود. همچنین فاصله قیمت های داخلی و مرزی نیز افزایش می یابد و عمل انجام شده خنثی می شود و مصیبت ها به لحاظ اقتصاد کلان باقی می ماند. کمااینکه اکنون هدفمندی بی معنی شده است. بنابراین بحث ما این است که اصلاح قیمتها خوب است به شرطی که ابتدا پیش شرط هایش فراهم باشد. اقدامات قیمتی و غیرقیمتی از دید اقتصاد خرد باید در کنارش باشد و در همین شرایط باید به ثبات اقتصاد کلان نیز توجه داشته باشیم.

دکتر بهروز هادی‌زنوز: اقتصاددان

درآمد نفتی ایران روزی چقدر است؟

ایران از ابتدای سال جاری تا پایان آذرماه بیش از 48 هزار و 620 میلیارد تومان نفت خام فروخته است.

به گزارش خبرآنلاین، بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سوی بانک مرکزی ایران میزان فروش نفت در نه ماهه سال جاری برابر با 48 هزار و 620 میلیارد تومان بوده است که هر چند نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایشی برابر با 56.4 درصد را نشان می دهد اما از برآوردهای صورت گرفته در قالب بودجه سال جاری کمتر است.

میزان منابع پیش بینی شده حاصل از ارزش نفت خام در قالب قانون بودجه 75 هزار و 760 میلیارد تومان بوده است به این ترتیب میزان اعتبار محقق شده از این محل کمتر از پیش بینی ها بوده است.

منابع حاصل از نفت و فرآورده های نفتی برابر با 63 هزار و 960 میلیارد تومان بوده است در حالی که انتظار می رفت در این دوره زمانی 86 هزار و 130 میلیارد تومان درامد از این محل محقق شود.

به این ترتیب ایران در 276 روزه حدفاصل ابتدای فروردین ماه سال جاری تا پایان آذرماه ، هر روز 176 میلیارد و 159 میلیون تومان نفت فروخته است. میزان فروش نفت و فرآورده های نفتی در این دوره زمانی سرجمع 231 میلیارد و 739 میلیون تومان در روز بوده است.

منابع حاصل از نفت و فراورده های نفتی در این دوره زمانی نسبت به مدت مشابه سال قبل رشدی 51.6 درصدی را نشان می دهد اما با این حال از پیش بینی مصوب عقب مانده است.

 درآمد نفتی یکی از مهمترین منابع تامین درآمدهای ارزی کشور است.

 در چهار سال گذشته اقتصاد ایران با افزایش قابل توجه صادرات نفت روبرو شده است . میزان تولید نفت در حدود 3 میلیون 867 هزار بشکه در روز است. این آمار بر مبنای آخرین اعلام بانک مرکزی است که محدوده نیمه اول سال را در بر می گیرد.

سلامی:

تفکر اقتصادی در کشور حاکم نیست

هر چقدر هم شغل ایجاد کنیم، باز هم از تقاضای کار عقب هستیم 

بالاترین نرخ بهرۀ دنیا را داریم

یک کارشناس اقتصادی معتقد است: «با دو قطبی بودن جامعه و اختلاف‌هایی که وجود دارد و این‌که همه چوب لای چرخ هم می‌گذارند، تحقق اهدافی که در رابطه با متغیرهای اقتصادی در نظر گرفته شده، سخت است.»

حال یک بار د‌‌یگر هم برای تحقق اعد‌‌اد‌‌ پیش‌بینی شد‌‌ه برای رشد‌‌ اقتصاد‌‌ و سایر متغیرهای اقتصادی د‌‌ر طول برنامه ششم باید‌‌ تراز عملیاتی بود‌‌جه مثبت شود‌‌ و سهم سرمایه‌گذاری‌ خارجی به ٢٢ د‌‌رصد‌‌ د‌‌ر تامین مالی برسد‌‌ که کاری شبیه به معجزه است.
د‌‌ر برنامه ششم فرض‌هایی د‌‌ر مورد‌‌ رشد‌‌ اقتصاد‌‌ی، رشد‌‌ بهره‌وری کل عوامل تولید‌‌ و رشد‌‌ بهره‌وری نیروی کار و سرمایه پیش‌بینی شد‌‌ه که با عملکرد‌‌ گذشته اقتصاد‌‌ ایران منافات د‌‌ارد‌‌.

به باور تحلیلگران اقتصادی، طراحی برنامه‌ها در کشور ما مثل برنامه آرزوهاست. غلامرضا سلامی، کارشناس اقتصادی می‌گوید: «یک‌سری آرزو و امکاناتی را فکر می‌کنیم در اختیار دولت قرار خواهد گرفت، اما عملا در اجرا می‌بینیم این‌قدر موانع زیاد است و مشکل در کشور وجود دارد که نسبت به برنامه‌ها غفلت می‌شود.» وی متذکر می‌شود: «همیشه بین جناح‌های سیاسی ما اختلاف وجود دارد و در چنین فضایی نمی‌شود به اهداف بلندمدت رسید.»

به باور سلامی، «دولت ما هیچ‌گاه بلندمدت فکر نمی‌کند؛ چراکه در ایران دولت که تغییر می‌کند، سیاست‌های کل کشور نیز تغییر می‌کند. یعنی سیاست‌ها هیچ‌گاه روند یکنواخت ندارند و تا دولت تغییر می‌کند، همه سیاست‌ها کنار گذاشته می‌شود و سیاست‌های جدیدی در نظر گرفته می‌شود.» آنچه در ادامه می‌خوانید، مشروح گفت‌وگو با غلامرضا سلامی است.

عملکرد دوات در اجرای برنامه ششم توسعه را چطور ارزیابی می‌کنید؟
ببینید، در رابطه با 5 برنامه توسعه‌ای که تاکنون اجرایی شده است، آنچه که در اهداف ذکر شده، با آنچه که اجرا شده، زمین تا آسمان متفاوت بوده است. در واقع اهداف بلندپروازانه‌ای در برنامه‌ها پیش‌بینی می‌شود که هیچ‌گاه تحقق پیدا نمی‌کند. حتی در برنامه یک‌ساله که بودجه است، رقمی را برای طرح‌های عمرانی می‌گذاریم، ولی هیچ‌گاه تحقق پیدا نمی‌کند. بنابراین می‌توان گفت یک‌سری اهداف و احکام اقتصادی که همواره در برنامه‌ها پیش‌بینی شده، هیچ‌گاه به منصه ظهور نمی‌رسد.

دلیل این موضوع را چه می‌دانید؟ شما فکر می‌کنید چرا پس گذشت 10 ماه از اجرای برنامه ششم توسعه، برنامه عملیاتی‌ای در رابطه با اجرای این برنامه نمی‌بینیم؟
شما برنامه سند چشم‌انداز توسعه کشور را ببینید. آیا این سند به اهدافی که تا سال 1404 در نظر گرفته شده، چقدر نزدیک شده است؟ برای مثال، ما قرار بود در حمل بار هوایی در منطقه مقام اول را به دست بیاوریم. از زمانی که سند چشم‌انداز توسعه کشور طراحی شده، سال‌ها می‌گذرد، ولی بار ما به اندازه یک پانزدهم سفرهای امارات نرسیده است. یعنی حتی 7 درصد خط هوایی امارات را ما بار جابه‌جا نمی‌کنیم. ا از سوی دیگر، در کل فرودگاه‌های کشور جابه‌جایی مسافر و در بخش خارجی در حدود 7، 8 میلیون نفر است؛ در حالی که در امارات در فرودگاه دبی 88 میلیون مسافر جابه‌جا می‌شود. الان هم برای 150 میلیون مسافر دارند برنامه‌ریزی می‌کنند. یا این‌که در قطر، کشوری که به اندازه کوچک‌ترین استان ایران هم نیست، 80 میلیون مسافر جابه‌جا می‌شود. در بنادر همین حالت وجود دارد و در بخش ریلی نیز همین‌طور. در بخش ترانزیت که مزیت‌های زیادی داشتیم، همه را از دست دادیم.

طراحی برنامه‌ها در کشور ما مثل برنامه آرزوهاست. برای مثال، در حمل‌ونقل ریلی یک‌سری اهداف دیده شده که خیلی بلندپروازانه است. عملا وقتی اعتبارات لازم نمی‌رسد، 5 سال هم که بگذرد، می‌بینیم حتی به 10 درصد آمال و آرزوها هم نرسیدیم. علت این است که یک‌سری آرزو و امکاناتی را فکر می‌کنیم در اختیار دولت قرار خواهد گرفت، اما عملا در اجرا می‌بینیم که این‌قدر موانع زیاد است و مشکل در کشور وجود دارد که نسبت به برنامه‌ها غفلت می‌شود. همیشه بین جناح‌های سیاسی ما اختلاف وجود دارد و در چنین فضایی نمی‌شود به اهداف بلندمدت رسید. دولت ما هیچ‌گاه بلندمدت فکر نمی‌کند.

از سوی دیگر، یکی از مسایلی که کمک می‌کند اهداف توسعه‌ای تحقق پیدا کند، بحث سیاست خارجی و تعامل با دنیا است که متاسفانه هیچ‌گاه این تعامل را نداریم. برای مثال، ما دنبال این هستیم که صادرات کشور را افزایش دهیم و بدون افزایش صادرات نمی‌توانیم رشد اقتصادی مطلوب داشته باشیم. این در حالی است که در حال حاضر شاهد هستیم که حتی در کشورهای همسایه و یا کشورهای مختلف دنیا کاهش صادرات داریم.

یکی از مسایل دیگر، سرمایه‌گذاری خارجی است که ما باز هم در این زمینه مشکل داریم. با توجه به رفتارهایی که ما در حوزه اقتصاد و سیاست داریم، سرمایه‌گذار خارجی حاضر نیست در کشور ما سرمایه‌گذاری کند.

ما شاهد هستیم دولت همان سیاست‌هایی که در رابطه با صنعت خودرو در 40 سال گذشته عمل شده و شکست خورده را با شدت بیشتری اعمال می‌کند. برای مثال، تعرفه‌ها را بالا می‌برد و یا جلوی ثبت‌سفارش را می‌گیرد. به قول معروف، دولت، بدون تدبیر از صنعت خودرو داخلی حمایت می‌کند که نتیجه‌اش این می‌شود قیمت خودرو در داخل بالا رود و کیفیت آن نیز پایین آید.

یک موضوعی که همواره در رابطه با عدم اجرای برنامه‌های توسعه‌ای مطرح است، این‌که تاکنون هر دولتی روی کار می‌کرده، برنامه‌هایی را که دولت قبل تصویب می‌کرده، قبول نداشته است. شما فکر می‌کنید چرا این اتفاق در دولت یازدهم افتاده است. دولت یازدهم یکی از منتقدان عدم اجرای برنامه‌های توسعه در دولت قبل بودند. از سوی دیگر، برنامه ششم توسعه که در دولت یازدهم تصویب شده است؟
بخش عمده‌ای از اجرای برنامه ششم توسعه در دولت یازدهم بود. هنوز از برنامه ششم توسعه زمان زیادی نگذشته، اما اصولا دولت‌های ما نمی‌توانند بلندمدت فکر کنند، چون هیچ‌گونه احساس امنیتی که بتوانند در بلندمدت حضور داشته باشند، ندارند.

ما شاهد بودیم دولت ملایمی مثل اصلاحات یک دفعه تبدیل به دولت احمدی‌نژاد شد. در بعضی از کشورها ممکن است رییس‌جمهور قبلی با رییس‌جمهور بعدی تفاوت‌های فکری داشته باشند، اما در کل سیستم تغییر نمی‌کند. در ایران دولت که تغییر می‌کند، سیاست‌های کل کشور نیز تغییر می‌کند. یعنی سیاست‌ها هیچ‌گاه روند یکنواخت ندارند و تا دولت تغییر می‌کند، همه سیاست‌ها کنار گذاشته می‌شود و سیاست‌های جدیدی در نظر گرفته می‌شود. همین‌طور دوره‌های 4 ساله دولت‌ها می‌گذرد.

به طور متوسط در برنامه ششم توسعه برآورد شده بود که نرخ رشد اقتصادی 8 درصد داشته باشیم. در سال اول اجرای این برنامه پیش‌بینی‌ها این است که نرخ رشد اقتصادی به 6 درصد برسد. در رابطه با نرخ بیکاری نیز اهدافی پیش‌بینی شده است. شما فکر می‌کنید وضعیت متغیرهای اقتصادی در برنامه ششم توسعه چگونه خواهد بود؟
من معتقدم با این نوع نگرش و دو قطبی بودن جامعه و اختلاف‌هایی که وجود دارد و این‌که همه چوب لای چرخ هم می‌گذارند، تحقق اهدافی که در رابطه با متغیرهای اقتصادی در نظر گرفته شده، باور کردن آن مشکل است.

ما به جایی که با یکدیگر هم‌افزایی داشته باشیم، به‌گونه‌ای برخورد می‌کنیم که کارهای یکدیگر را خنثی کنیم. این بزرگ‌ترین لطمه را به توسعه کشور وارد می‌کند. از یک طرف، وزارت امور خارجه تلاش می‌کند که روابط بهبود پیدا کند، اما یک‌دفعه از جناح دیگر سیاسی کشور یک نفر صحبتی می‌کند و همه چیز روی هوا می‌رود. در رابطه با مشکلات بانکی و مسایل بین‌المللی، دولت می‌داند که ما باید یک‌سری روابط بین‌المللی را بپذیریم تا بتوانیم با بانک‌های دنیا رابطه متعارف برقرار کنیم. اما جناح مقابل معقتد است که اصلا این کارها ضرورتی ندارد.

شما فکر می‌کنید بزرگ‌ترین فرصت‌سوزی‌ای که در رابطه با برنامه ششم توسعه صورت می‌گیرد، چیست؟
ببینید، در حقیقت معضلات اقتصادی ما در یک برنامه توسعه حل نمی‌شود. در حال حاضر در رفع بیکاری شاهد هستیم که هر چقدر هم شغل ایجاد کنیم، باز هم از تقاضای کار عقب هستیم. ما در چنین شرایطی نیاز به سرمایه‌گذاری داریم که سرمایه نیز از طریق داخلی امکان ایجاد ندارد.باید سرمایه‌گذاری خارجی وارد ایران شود و در بازارهای بین‌المللی بازار پیدا کنیم. 

کشوری مانند ترکیه در حال حاضر 28.5 میلیارد دلار سالانه صادرات صنعت خودرو این کشور است. ما خیلی تلاش کنیم، صادرات کشور به 100 میلیون دلار هم نمی‌رسد. ما شاهد هستیم دولت همان سیاست‌هایی که در رابطه با صنعت خودرو در 40 سال گذشته عمل شده و شکست خورده را با شدت بیشتری اعمال می‌کند. برای مثال، تعرفه‌ها را بالا می‌برد و یا جلوی ثبت‌سفارش را می‌گیرد. به قول معروف، دولت، بدون تدبیر از صنعت خودرو داخلی حمایت می‌کند که نتیجه‌اش این می‌شود قیمت خودرو در داخل بالا رود و کیفیت آن نیز پایین آید. اتفاقی که سال‌ها افتاده و هیچ امیدی برای آینده صنعت خودرو که بتواند سهمی در بازار جهانی داشته باشد، متصور نیستیم.

در واقع شما معتقدید که ما در بخش صنعت داریم بی‌راهه می‌رویم.
در تمام بخش‌ها این‌گونه است. ما در حوزه بانکداری بی‌راهه می‌رویم، در بخش کشاورزی بی‌راهه می‌رویم. در واقع یک استراتژی توسعه نداریم و فارغ از استراتژی توسعه هستیم. ما می‌توانیم با یک‌پنجم آبی که در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، توسعه کشاورزی داشته باشیم. ما در تمام زمینه‌ها به خطا می‌رویم. در سهام عدالت به بازار سرمایه لطمه زدیم و در بحث خصوصی‌سازی هم همین‌طور. ما می‌توانستیم به مردم سهام بدهیم؛ بدون این‌که به صنعت و سرمایه‌گذاری لطمه بزنیم. شما بانکداری را نگاه کنید. نه بانکداری و نه سرمایه‌گذاری است. ما بالاترین نرخ بهره را در دنیا می‌دهیم و با این نرخ بهره تولیدکننده واقعی باز هم به اعتبارات دستش نمی‌رسد. این‌ها مسایلی که دولت و حکومت اذعان می‌کند، ولی هیچ برنامه خاص و مشخصی برای هیچ کدام از کارهای اقتصادی نداریم. ما همین‌طور فقط گذران می‌کنیم، ولی آخر و عاقبت خوبی ندارد.

شما به صندوق‌های بازنشستگی نگاه کنید. بی‌توجهی به بحران صندوق‌های بازنشستگی می‌تواند فاجعه ایجاد کند. دولت برای این‌که جلوی این اتفاق را بگیرد، باید پول منتشر کند و پول هم تورم ایجاد می‌کند. چاپ پول می‌تواند بعضی مواقع راهکار باشد؛ به شرط این‌که یک استراتژی همه‌جانبه و فکر شده‌ای داشته باشد. چاپ پول یک زمانی می‌تواند به عنوان مسکن باشد و یک زمانی هم به عنوان عمل جراحی. به نظر من هیچ نوع تفکر اقتصادی در کشور ما حاکم نیست.

شما به صندوق‌های بازنشستگی نگاه کنید. بی‌توجهی به بحران صندوق‌های بازنشستگی می‌تواند فاجعه ایجاد کند. دولت برای این‌که جلوی این اتفاق را بگیرد، باید پول منتشر کند و پول هم تورم ایجاد می‌کند. چاپ پول می‌تواند بعضی مواقع راهکار باشد؛ به شرط این‌که یک استراتژی همه‌جانبه و فکر شده‌ای داشته باشد. چاپ پول یک زمانی می‌تواند به عنوان مسکن باشد و یک زمانی هم به عنوان عمل جراحی.

در برنامه ششم توسعه کشور یکی از محورهای جدی، اصلاح سیستم بانکی است. در حوزه اصلاح نظام بانکی، فرصتی بوده که از دست داده باشیم؟
یکی از مشکلات نظام بانکی، غیر از مشکلات ساختاری، بدهکاری دولت به نظام بانکی است. در حال حاضر بزرگ‌ترین بدهکار نظام بانکی، دولت است و تاکنون در جهت پرداخت این بدهی اقدام قابل توجهی صورت نگرفته و حتی روز به روز نیز این بدهی بیشتر شده است. رقم نیز خیلی زیاد است و شاید در حدود 300 هزار میلیارد تومان مطالبات بانک‌ها باشد. دولت باید تاکنون اقدامی انجام می‌داد که این بدهی پرداخت شود. علاوه بر این، سرمایه بانک‌‌ها نیز باید افزایش می‌یافت. البته اقداماتی در جهت افزایش سرمایه صورت گرفته است، ولی این افزایش سرمایه و پول تازه به بانک‌ها نرفته و همه جنبه حسابداری داشته است. این دو مساله را دولت می‌توانست انجام دهد.

از سوی دیگر، بدهی دولت به فعالان اقتصادی و پیمانکاران پرداخت نشده و همین باعث شده که فعالان اقتصادی نتوانند بدهی خود را به بانک‌ها پرداخت کنند. به این ترتیب، بخشی از منابع اعتباری بانک‌ها قفل شده است و پیمانکاران و کسانی که از دولت و شرکت‌های دولتی طلبکار هستند، از دولت پولی نگرفتند که به بانک تسهیلات خود را بازپرداخت کنند.

البته دولت در چند سال گذشته با کمبود شدید منابع روبه‌رو بوده است. همین موضوع باعث شده تا حدی در پرداخت بدهی خود ناتوان باشد.
رقمی که دولت بدهی دارد، معادل بودجه یک‌سال است و رقم درشتی است. این بدهی را نمی‌شود یک روزه تسویه کرد. در دنیا این‌گونه رفتار می‌کنند که اوراق بدهی منتشر می‌کنند و به مردم می‌فروشند. در حقیقت دولت به مردم بدهکار می‌شود، نه به بانک‌ها. در ایران قبلا دولت به بانک‌مرکزی بدهکار می‌شد، اما در حال حاضر به بانک‌ها بدهکار است.

دولت باید اوراق بلندمدت بدهکار باشد و آن هم به مردم و صندوق‌های بازنشستگی، ولی متاسفانه ما اوراق بلندمدت در ایران نداریم. در کشورهای دیگر اوراق 10 ساله، 20 ساله و حتی بالای 20 سال منتشر شده است و دولت این‌گونه بدهکار است. دولت ایران نیز باید این کار را می‌کرد و می‌توانست انجام دهد، منتها دلیل تعلل دولت را متوجه نمی‌شویم. در واقع در این 5 سال فرصت خیلی خوبی را از دست دادیم و فرصت‌ها باز هم از دست می‌رود.

شما فکر می‌کنید دلیل تعلل دولت چه بوده است؟

پیشنهاد ما این بوده که صدور اوراق بلندمدت با بهره 20 درصد امکان‌پذیر است. پیشنهاد این بود که اوراق بدهی با قدرت خرید ثابت منتشر شود؛ یعنی متکی به ارزهای معتبر مثل دلار و یورو باشد. به عبارتی، کسی که 10 هزار دلار می‌دهد و اوراق می‌گیرد، بعد از 10 سال نیز قدرت خریدش ثابت بماند و در حد همان 10 هزار دلار باشد. البته در این حالت بهره‌اش روی 5، 6 درصد می‌آید. در دنیا یک چنین اوراقی را با نرخ یک و دو درصد می‌فروشند. بسیاری از ایرانی‌ها در خارج از کشور نیز این اوراق را می‌خریدند.

با انتشار این اوراق می‌توان بدهی دولت به بانک‌ها و فعالان اقتصادی را پرداخت کرد. به این پیشنهاد به دلیل محافظه‌کاری زیاد هیچ‌کسی پاسخ نداد. گروهی انتقاد می‌کردند که ما نباید به ارز خارجی اوراق را منتشر کنیم؛ در حالی که هدف ما این نبود که اوراق قرضه ارزی منتشر کنیم، بلکه باید به ارزهای دیگر متصل می‌کردیم. در واقع کسی که این اوراق را می‌خرد، دیگر خیالش راحت خواهد بود که 10 سال دیگر ارزش پولش حفظ شده است.

این یکی از فرصت‌سوزی‌هایی بود که صورت گرفت. نباید منتظر معجزه بود که بدهی دولت به بانک‌ها و فعالان اقتصادی پرداخت شود، بلکه باید راهکار اندیشیده شود. در حال حاضر بسیاری از پیمانکاران و کارخانه‌ها از شرکت‌های دولتی طلبکار هستند.

به نظر شما، بودجه 97 در جهت کاهش بدهی‌ها حرکت کرده است؟
دولت طی چند سال گذشته اسناد خزانه یک ساله و دو ساله منتشر کرده است. در حقیقت این نوع پرداخت بدهی، تنها تعویق انداختن بدهی به سال بعد است. با چه قیمتی؟ به قیمت این‌که پیمانکار ضرر کند. ما نباید به این مسایل بی‌تفاوت باشیم و بدهی دولت باید به بانک‌ها پرداخت شود تا بانک‌ها امکان اعطای اعتبارات به بخش تولید را داشته باشند.

از سوی دیگر، مقررات بانکداری بدون ربا که در حقیقت در ایران است، منشا بسیاری از مفاسد اقتصادی و مشکلات است. به طور کلی قانون بانکداری بدون ربا کاملا غیرکارشناسی بود و نرخ بهره را بالا برد. بارها این موضوع گفته شده، ولی هیچ اقدامی در جهت اصلاح این قانون صورت نگرفته است.

 تبریز ، پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی در سال 2018

تبریز، کهنسال تاریخ ساز، گذرگاه تاریخ پرفراز و نشیب سرزمینی که همواره بلندای کوه هایش، آبی آسمانش، طراوت دشت هایش، برکت درختانش و سرانگشتان کیمیاساز مردمان آزاده اش، هزاران هزار تصویر در ذهن مردمان سراسر جهان ساخته است. اکنون، تبریزِ اولین ها، پس از انتخاب در آزمون پایتخت گردشگری جهان اسلام در سال 2018، دروازه های خود را به روی مردمان جهان به ویژه مسلمانان جهان گشوده است تا نشان دهد آنچه در مورد تبریز می گویند، فقط حرف نیست. تبریز آماده است تا نشان دهد "تبریز را باید دید".

اما چرا تبریز؟

انتخاب تبریز به عنوان پایتخت گردشگری جهان اسلام در سال 2018 روندی پر پیچ و خم داشته و شهر تبریز به دلیل توانمندی ها و ویژگی های متفاوت و ارزشمندی که دارد، توانست این عنوان را از آن خود نماید. انتخاب میزبان مسلمانان جهان در سال 2018 به نهمین اجلاس وزرای گردشگری سازمان همکاری های اسلامی در سال 2015 باز می گردد. زمانی که پس از بررسی های اولیه و داوری درایران ، شهرهای تبریز و یزد به عنوان نامزدهای ایران به اجلاس معرفی شدند و در کنار دیگر شهرهای منتخب جهان اسلام خود را در مقابل داوری صاحب نظران حوزه گردشگری قرار دادند.
اجلاس به میزبانی کشور نیجر برگزار شد و در خاتمه اش پس از بررسی های دقیق و دریافت امتیازهای لازم از میان نامزدهای مختلف، شهر تبریز با دریافت 97 رای از 9 رای اجلاس، به عنوان شهر نمونه گردشگری جهان اسلام در سال 2018 به همگان معرفی نمود.
در این رقابت شهرهای تالینگ مالزی، پالقا و سیلد بنگلادش، ماردین ترکیه، مدینه عربستان و همچنین شهرهای یزد و تبریز از ایران در رقابت شرکت داشتند، اما در نهایت شهر تبریز به دلیل دارا بودن مناطق نمونه گردشگری طبیعی و تاریخی مختلف، داشتن زیرساخت های مناسب در حوزه های مختلف، تعدد موزه های تخصصی، طبیعت متنوع، همچنین برگزاری رویدادهای مختلف جهانی و منطقه ای، وجود اماکن تاریخی، معرفی به عنوان شهر جهانی فرش و البته توجه به افزایش تعداد گردشگران ورودی داخلی و خارجی، به عنوان مقصد گردشگری مسلمانان معرفی شد و تبریز شهر گردشگری 2018 شناخته شد.

تبریز شهر گردشگری 2018

انتخاب تبریز با نگاهی به دارا بودن سابقه تاریخی، تمدنی و فرهنگی دیرینه این شهر صورت گرفته است. تبریز از دیرباز مهد ادب، عرفان و فرهنگ بوده و به داشتن هنرهای متنوع، انواع صنایع دستی و هنرمندان توانا مشهور است. در کنار این ها، مصادیق تاریخی دیگری همچون موزه ی عصرآهن، مجموعه مسجد کبود، ربع رشیدی، ارگ علیشاه، مقبره الشعرا و ده خانه تاریخی که معرف فرهنگ زندگی این شهر هستند، همچنین ثبت بازار تبریز در فهرست میراث جهانی یونسکو با عنوان طولانی ترین بازار به هم پیوسته مسقف آجری جهان با حدود یک میلیون متر مربع مساحت و تاریخ کهن و فرهنگ درهم تنیده با زندگی مردم شهر، نشان دهنده اهمیت و جاذبه های شهر تبریز برای دیگر مسلمانان جهان است.
اطلاعات طبیعت و سایت های گردشگری، رشد پایدار در زمینه تعداد گردشگران ورودی به شهر در یک بازه زمانی مشخص، درآمد گردشگری شهر، مراکز هنری، فرهنگی و آثار تاریخی و اسلامی، آخرین نمایشگاه های گردشگری و جشنواره های مختلف از جمله محصولات کشاورزی، صنایع دستی و تولیدات عشایری، رویدادهای گردشگری شهر در طول سال معرفی شده به عنوان کاندیدا، تعداد هتل ها و مراکز تفریحی، در دسترس بودن زیر ساخت های پایه، سهل بودن سیستم حمل و نقل و دسترسی روادید، قابل دسترس بودن اطلاعاتی در مورد شهر در سطح منطقه و بین المللی از جمله فاکتورهای مد نظر برای انتخاب شهرهای نمونه گردشگری است و بر اساس بررسی های صورت گرفته، شهر زیبای ایران که چندسالی است به عنوان شهر پاکیزه، شهر مهربان با مسافران و نخستین پایتخت تشیع در جهان اسلام معرفی می شود، عنوان پایتخت گردشگری کشوذهای اسلامی در سال 2018 را از آن خود نموده است.

سازمان کنفرانس اسلامی، مامن تمام مسلمانان

مسلمانان، پیروان دین پیامبر خاتم (ص)، مردمانی که از هر رنگ و نژاد و کشور به ندای "قولوا لا اله الله تفلحوا" پاسخ داده و به پای جان، آسیمه سر خود را در دامان امن الهی افکنده اند، سیزده قرن پس از ندای رادمردی که همگان را به وحدت و مهربانی فرا می خواند، سنگ بنای نهادی را پی افکندند که محلی برای پیشبرد اهداف جهان اسلام و بر افراشتن بیرق حق در میان ابنای بشر باشد.
"سازمان کنفرانس اسلامی" اکنون در حدود نیم قرن از تولدش می گذرد، در تلاش است زمینه های توسعه هر چه بیشتر کشورهای مسلمانان جهان را فراهم آورده و با گسترش روحیه وحدت میان این کشورها، زمینه ساز تعالی و نیل به اهداف والای دین اسلام شود.
این سازمان که به "سازمان همکاری اسلامی" نیز مشهور است، دومین سازمان بین دولتی پس از سازمان ملل متحد می باشد که با عضویت 57 کشور و دامنه ای در چهار قاره جهان، گستره ای بسیار وسیع از مردمان جهان را در بر می گیرد. این سازمان صدای جمعی جهان اسلام و تضمینی برای حفاظت و حمایت از منافع جهان اسلام، همچنین ترویج صلح بین المللی و هماهنگی میان پیروان دین اسلام در جهان است. این سازمان بر اساس تصمیم اجلاس تاریخی که در رباط، پادشاهی مغرب در 25 سپتامبر 1969 برگزار شد به عنوان تصمیمی مهم پس از آتش سوزی جنایی مسجد الاقصی در اشغال بیت المقدس تاسیس شد و تا امروز با انجام فعالیت های مختلف فعال بوده است. ساختار این سازمان مشابه دیگر ساده است و رکن عالی آن، پادشاهان یا روسای کشورها یا سران دولت هاست و اجلاس آن هر سه سال یکبار در پایتخت یکی از کشورهای عضو سازمان برگزار می شود. علاوه بر اجلاس کشورهای اسلامی، یک اجلاس دیگری توسط وزرای خارجه کشورهای اسلامی هر سال یکبار و در صورت لزوم چندبار تشکیل می گردد. بر همین اساس هشتمین اجلاس سران کشورهای اسلامی در تهران و با شرکت بیشتر سران کشورهای اسلامی و مقامات عالی رتبه پنجاه و پنج کشور مسلمانان در شانزدهم آذرماه 1376 برگزار شد.

توجه به توسعه کشورهای مسلمانان در ابعاد مختلف از اهداف اساسی سازمان است و برای نیل به این هدف، از ابزارهای گوناگونی بهره گرفته است. پیگیری و اجرای مصوبات اجلاسیه های سازمان یکی از راهکارهای پیش بینی شده در قانون سازمان است و در این راستا، کمیته های تخصصی مختلفی در سازمان تشکیل شده است. کمیته های دائمی و کمیته های موقت سازمان کنفرانس اسلامی، در قالب موضوعاتی مانند کمیته های همکاری اطلاعاتی و فرهنگی، کمیته همکاری های تجاری و اقتصادی، کمیته های موقت به تناسب ضرورت و نیاز جهان اسلام تاسیس می شوند. اکنون در زمان دبیر کلی "ایاد بن امین مدنی" بر سازمان همکاری اسلامی، تبریز به عنوان پایتخت گردشگری جهان اسلام در سال 2018 انتخاب شده. این اقدام نیز در جهت معرفی شهرهای جهان اسلام و افزایش مراودات این حوزه صورت گرفته است.تبریز شهر گردشگری 2018 را باید دید.

تبریز و خانه هایی که تاریخ در آن نفس می کشد

به گزارش تبریزمدرن ، دراین گزارش شما را با برخی از خانه‌های تاریخی شهر تبریز آشنا می‌کنیم تا اگر روزی به این شهر آمدید، سری به آن‌ها بزنید و به گذشته‌های دور مردمان این سرزمین سفر کنید.

فلسفه معماری خانه های قدیم ایجاد آرامش و لذت از خانه نشینی است در معماری قاجار هنر فوق العاده اهمیت دارد، کاربری هر قسمت از خانه از جمله مطبخ، اتاق مهمان و نشیمن و سردابه هوشمندانه طراحی و ساخته شده است کافی است تا قدم در این خانه ها بگذاری تا روح خود را در کالبد وجودت بدمد و تورا به حال و هوای روزهایی ببرد که زندگی ماشینی از تو گرفته است:

خانه مشروطه (موزه‌ی مشروطه)

خانه‌ی مشروطه از معروف‌ترین و مهم‌ترین خانه‌های تاریخی شهر تبریز است. این خانه که هم‌اکنون به‌موزه‌ی مشروطه تبدیل شده است، در سال ۱۲۴۷ به دست «حاج ولی معمار تبریزی» بنا شد.

معماری این خانه به سبک معماری دوران قاجار بوده و در دو طبقه، با زیربنای ۱۳۰۰ متر مربع ساخته شده است. پنجره‌های ارسی با شیشه‌های سرخ و سبز و سفید، درهای منبت کاری شده، غلام گردش، کلاه فرهنگی و نورگیر این خانه یادآور خانه‌های زیبا و اصیل دوره‌ی قاجار است. دیدن حیاط زیبای آن با گل‌ها، درختان و حوض کوچک، جان و دل آدمی را سرشار از نشاط و زندگی می‌کند. در سال ۱۳۷۵ این خانه تبدیل به موزه شد و آثار و اسناد مربوط به انقلاب مشروطه از جمله سلاح کمری ستارخان، فرش مشروطه و وسایل شخصی سران مشروطه در معرض دید عموم قرار گرفت. این اثر تاریخی در سال ۱۳۵۴ با شماره‌ی ۱۱۷۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، راسته کوچه واقع در غرب بازار تبریز، روبروی مسجد جامع تبریز

خانه حیدرزاده

محله‌ی مقصودیه از محله‌های قدیمی تبریز است و به‌راحتی می‌توانید با گشت و گذار در آن، خانه‌های تاریخی و زیبای بسیاری پیدا کنید. یکی از آن‌ها خانه‌ی حیدرزاده است که در سمت جنوبی شهرداری تبریز قرار گرفته است.

در مورد تاریخ دقیق ساخت این بنا اطلاعات و اسنادی در دست نیست اما کارشناسان میراث فرهنگی بر اساس مطالعات میدانی ادعا می‌کنند که قدمت خانه به ۱۳۰ سال می‌رسد. گفته می‌شود «حاج حبیب لک» معمار این بنا بود و در نقشه‌ی دارالسلطنه‌ی تبریز این ساختمان به نام خانه‌ی «حاج قلی خان سرتیپ» آورده شده است.

مساحت خانه ۹۰۰ متر مربع بوده و در دو طبقه ساخته شده است که ساختمان میان حیاط اندرونی و بیرونی قرار دارد. تمامی پنجره‌ها چوبی و کنده‌کاری شده هستند و در قسمت بالایی، شیشه‌های رنگی دارند که به این خانه شادابی و سرزندگی می‌بخشد. مانند اکثر خانه‌های قاجار، در زیرزمین حوض‌خانه‌ای با یک حوض و فواره وجود دارد و دیوارها و طاق‌ها آجرکاری شده‌اند. قسمت‌های دیگر خانه توسط سالن به یکدیگر راه دارند. اتاق اصلی این خانه یا همان شاه‌نشین، زیباترین اتاق این عمارت است. خانه‌ی حیدرزاده در سال ۱۳۸۰ بازسازی شد و امروزه به‌عنوان مرکز اطلاع‌رسانی گردشگری استان آذربایجان شرقی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این بنا در سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، خیابان مقصودیه، سمت جنوبی عمارت شهرداری

خانه حریری

از دیگر خانه‌های تاریخی دوره‌ی قاجار تبریز می‌توان به خانه‌ی حریری اشاره کرد. این خانه آینه‌ی تمام نمای هنر دیوارنگاری قجری است و در اوایل حکومت آن‌ها ساخته شده است. این بنا یک حیاط اندرونی، یک حیاط بیرونی و دو بلوک خانه دارد. خانه‌ها رو به قبله هستند و نمای بیرونی ساختمان با دیوارنگاری‌هایی آراسته شده که از موضوعات اساطیری کهن همچون داستان یوسف و زلیخا و دیگر داستان‌های تاریخی الهام گرفته شده است. این خانه در سال ۱۳۹۵ تبدیل به موزه‌ی مطبوعات، چاپ و دیپلماسی تبریز شد و هم اکنون نیز در دست تکمیل است. خانه‌ی حریری در ۲۷ دی ما۱۳۷۷ با شماره‌ی ۲۲۴۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، خیابان تربیت، کوچه‌ی نورهاشمی، پلاک ۱۳۲

خانه گنجه‌ای زاده

خانه‌ی گنجه‌ای زاده از دیگر خانه‌های قدیمی تبریز است که از دوران قاجار به یادگار مانده است. معماری خانه تلفیقی از معماری قاجار و پهلوی است. بخش شرقی ساختمان مربوط به دوران قاجار است و بخش غربی آن در اوایل حکومت پهلوی اول بنا شده است که فصل جدیدی از معماری را در ایران رقم زد. پنجره‌های بخش غربی آن چهار گوش است و زاویه‌ی تیز دارد و از پنجره‌های خمیده، شیشه‌های رنگارنگ و معماری سنتی ایران خبری نیست. مساحت این خانه ۳ هزار متر مربع است و قسمت شرقی در ۳ طبقه ساخته شده و همه‌ی اتاق‌ها در یک ردیف، بدون اندرونی و بیرونی قرار گرفته‌اند. بخش اصلی خانه اتاق طنبی (نشیمن) است و زیر آن حوض‌خانه قرار دارد. ایوان آن پنج دهنه دارد که با قوس‌های نیم‌ دایره پوشانده شده است. متاسفانه حیاط اندرونی شمالی ساختمان از بین رفته است و دیواری مقابل آن کشیده‌اند.

آدرس بنا: تبریز، محله‌ی مقصودیه، روبروی دانشکده معماری

خانه بهنام (خانه‌ی قدکی)

خانه‌ی بهنام از بناهای تاریخی شهر تبریز، مربوط به اواخر دوره‌ی زندیه و اوایل دوره‌ی قاجار است. این ساختمان کاربردی مسکونی داشت و در زمان حکومت ناصر الدین شاه نوسازی شد و با نقاشی‌های زیبای سبک قجری آن را تزیین کردند.

در مرمت‌های اخیر، چند نقاشی ایرانی فرسکو (فرسکو به چندین شیوه‌ی نقاشی مرتبط به هم اشاره دارد که روی گچ، دیوار یا سقف کار می‌شود) کشف کرده‌اند و هم اکنون متخصصان در حال تعمیر آن‌ها هستند.

این بنای تاریخی با مساحت ۳ هزار متر مربع، دو ساختمان دارد که ساختمان اصلی به‌عنوان ساختمان قشلاقی و ساختمان کوچک‌تر به‌عنوان ساختمان ییلاقی استفاده می‌شد. هم‌چنین دو حیاط اندرونی و بیرونی بنا یادآور صفای خانه‌های قدیمی ایرانی است.

در حال حاضر خانه‌ی بهنام با معماری زیبای قاجاری که شامل تالار اورسی، حوضخانه، اتاق گوشواره، دهلیز و نقاشی‌های زیبای آن دوران، به‌عنوان دانشکده‌ی معماری و شهرسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این بنا بسیاری از خانه‌های تاریخی دیگر، اندرونی و بیرونی دارد. اندرونی در قسمت شمالی خانه قرار گرفته که اتاق‌هایی در شرق و غرب دارد که مشرف به حیاط اندرونی هستند.

آدرس بنا: تبریز، میدان ساعت، محله‌ی مقصودیه

خانه شربت اوغلی (کمپانی)

خانه‌ی شربت اوغلی از دیگر خانه‌های قدیمی مشهور تبریز است که قدمت آن به دوران قاجار می‌رسد. این خانه در خیابان ثقه الاسلام و محله‌ی قدیمی سرخاب قرار دارد و روح معماری دوران قاجار در خشت خشت این خانه دمیده شده و هنوز هم زنده است

مساحت خانه ۱۵۰۰ متر مربع است و ۱۳۰۰ متر زیر بنا دارد. عمارت در ۳ طبقه ساخته شده است و دو حیاط دارد، یکی شمالی و دیگری جنوبی. برای ورود به خانه از در شمالی از یک هشتی عبور می‌کنید که به طبقه‌ی اول هم چند پله می‌خورد. ورودی حیاط جنوبی نیز دالانی است که طاق نمای آجری دارد و قبلا سرپوشیده بود. در قسمت همکف و طبقه‌ی اول، طنبی‌ها و اتاق‌های تو در تویی وجود دارد و در مرکز طبقه‌ی اول تالار مرکزی قرار گرفته است. طبقه‌ی همکف و اول از راه پله‌ای مرکزی به‌ یکدیگر راه دارند و راه ورود به زیر زمین از داخل ساختمان، از قسمت شمالی است که از طریق ۲ راه‌پله است، سقف آن به شکل طاق بوده و چند دالان تو در تو زیرزمین عمارت را شکل داده‌اند. نمای قسمت شمالی بنا آجری است و سمت جنوبی ستون‌های چوبی دارد که با سرستون‌های گچی زینت یافته‌اند. در اوایل دوران پهلوی در ضلع شمالی خانه، اتاق‌هایی در دو طبقه به این بنا اضافه شد.

خانه‌ی شربت اوغلی متعلق به «حاج مجید شربت اوغلی»، پسر «نایب هاشم خان» و از تاجران سرشناس فرش تبریز بود و کاربردی مسکونی داشت. گفته می‌شود در روز عاشورا و تاسوعای حسینی دسته‌جات عزاداری از بازار تبریز وارد حیاط شمالی عمارت می‌شدند و عزاداری می‌کردند. بعد از آن‌ها پذیرایی می‌شد. در سال ۱۳۶۹ شهرداری تبریز این عمارت را خریداری و بعد از مرمت، میراث فرهنگی خانه‌ی شربت اوغلی را به فرهنگسرای تبریز تبدیل کرد. این بنا در ۶ اسفند ماه ۱۳۷۹ به شماره‌ی ۳۲۲۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آدرس بنا: تبریز، خیابان ثقه الاسلام محله قدیمی سرخاب

خانه اردوبادی

 خانه‌ی اردوبادی از خانه‌های دوره‌ی پهلوی است که در اوایل حکومت رضاشاه ساخته شد. اغلب خانه‌های آن دوره از خشت و آجر ساخته می‌شد اما خانه‌ی اردوبادی تنها خانه‌ی تاریخی تبریز است که از آجر و سنگ‌های ساختمانی بنا شده است و از این حیث معماری آن اهمیت ویژه‌ای دارد. این خانه در جنگ جهانی دوم و اشغال تبریز توسط روس‌ها، سفارت عراق بود. این عمارت با مساحتی حدود ۱۶۰۰ متر مربع، در ۳ طبقه ساخته شده است و امروزه به مرکز اسناد ملی شمال غرب تبدیل شده است. خانه‌ی اردوبادی در ۲۶ آبان سال ۱۳۷۸ با شماره‌ی ۲۴۹۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آدرس بنا: تبریز، خیابان ارتش جنوبی، پلاک ۸۴

خانه صرافلار (موزه‌ی سفال)

قدمت خانه‌ی صرافلار به دوران قاجار و اوایل دوره‌ی پهلوی می‌رسد. این عمارت شامل زیرزمین و طبقه‌ی فوقانی می‌شود و ایوان آن با ستون‌های گچ‌کاری شده‌ی زیبا یادآور سبک خاص دوران قاجار است. در وسط حیاط، حوضی بزرگ وجود دارد که باغچه‌های دو طرف آن به زیبایی و سرسبزی عمارت افزوده است. طبقه‌ی همکف سازه‌ی قابی دارد اما سقف زیرزمین به‌شکل طاق و گنبدی است. در زیرزمین مانند دیگر خانه‌های قاجار حوض‌خانه‌‌ای قرار گرفته است و دو اتاق جانبی، یک اتاق مستطیلی و یک راهرو هم وجود دارد. سازمان میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی اقدام به خرید این خانه کرد و پس از مرمت و بازسازی بنا، در سال ۱۳۷۴ از این عمارت به‌عنوان نمایشگاه و خانه‌ی سفال تبریز بهره‌برداری شد. خانه‌ی صرافلار در ۱۷ اسفند سال ۱۳۸۱ به‌ شماره‌ی ۷۸۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آدرس بنا: تبریز، خیابان شمس تبریزی، ایستگاه گرو، کوچه‌ی صرافلار، کوچه‌ی شهید نوروزی، پلاک ۱۰۰

خانه سرخه‌ای

خانه‌ی سرخه‌ای از خانه‌های دوران قاجار در محله‌ی سرخاب است که مالک آن «میرزا مهدی فراشباشی» داماد مظفرالدین شاه بود. عمارت در دو طبقه ساخته شده است و حیاط اندرونی و بیرونی دارد. هشتی بنا در ضلع جنوبی قرار گرفته است و اگر بخواهید وارد بخش اندرونی شوید، تنها راه موجود از طریق حیاط بیرونی است. قسمت اصلی عمارت طنبی وسیعی به ابعاد ۵/۹متر در ۵ متر است که پنجره‌های آن مشرف به ایوان، حیاط و باغچه‌ی ضلع جنوبی است.

ایوان‌ها ستون‌دار هستند و دسترسی آن‌ها به یکدیگر از دو طرف طنبی است. زیرزمین خانه حوض‌خانه‌ی بزرگی دارد که از زیباترین بخش‌های بنا است. خانه‌ی سرخه‌ای در ۱۹ مرداد ماه ۱۳۷۹ به‌ شماره‌ی ۲۷۷۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و سازمان میراث فرهنگی استان هم‌اکنون در حال مرمت و بازسازی این خانه است.

آدرس بنا: تبریز، خیابان ثقه الاسلام، نرسیده به درب قدیمی سرخاب (سرخاب قاپوسی)

خانه لاله‌ای

قدمت خانه‌ی لاله‌ای به اوایل دوران پهلوی می‌رسد. این خانه متعلق به «مرحوم یحیی ذکا»، از پژوهشگران برجسته‌ی معاصر بود و وی را می‌توان یکی از بنیان‌گذاران موزه در ایران نامید . این خانه را به «دفتر پژوهش‌های تاریخی یحیی ذکا» تبدیل کرده‌اند. این بنا در دو طبقه ساخته شده است که عرضه‌ی آن ۹۰۰ متر مربع و اعیانی آن ۶۰۰ متر مربع است.

در طبقه‌ی همکف یک اتاق مرکزی و دو اتاق جانبی قرار دارد و راه ورود به این طبقه از طریق ۲ راه‌پله است. به طبقه‌ی اول نیز می‌توان از راه‌پله‌ی کلاه فرنگی وارد شد که یک تالار بزرگ و چند اتاق دیگر دارد. این بنا دو ایوان با ستون‌ها و سرستون‌های گچ‌کاری شده دارد و زیبایی خاصی به نما بخشیده است. خانه‌ی لاله‌ای دو ورودی دارد که یکی در قسمت غرب و دیگری در جنوب غربی بنا قرار گرفته است و ساختمان اصلی در ضلع شمالی آن قرار دارد. در حیاط خانه حوضی زیبا توسط باغچه‌های گل‌‌کاری احاطه شده و خانه را به بهشت کوچک قجری تبدیل کرده است. در قسمت شمالی حیاط خلوت هم قرار دارد که روشنایی خانه را تامین می‌کند. خانه‌ی لاله‌ای در ۲۰ آذر ماه ۱۳۷۹ به شماره‌ی ۲۹۱۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، خیابان ارتش جنوبی، کوچه‌ی صدر

خانه بلورچیان – آذربایجان شرقی

خانه بلورچیان از جمله آثار اواخر دوره قاجاریه است که سردر پر نقش و نگارش توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند، از در ورودی با یک پله می‌توان وارد هشتی‌اش شد. ساختمان اصلی در قسمت شمالی آن قرار دارد و رو به جنوب دارای ایوان ستون‌دار است.

طنبی مشرف به ایوان و اتاق‌های جانبی (گوشوار) طرفین ایوان را تشکیل می‌دهد. حیاط اندرونی در شمالی‌ترین بخش ساختمان و طرفین آن اتاق‌های در شرق و غرب که مشرف به حیاط اندرونی می‌باشد.

خانه بلورچیان دارای زیرزمین بوده و اتاق‌های زیر طنبی برای نشیمن تابستانی (حوضخانه) و دیگر اتا‌ق‌ها به صورت انباری و مطبخ استفاده می‌شود.

از خصوصیات بارز این خانه کامل بودن مجموعه و رعایت تقارن در نما است. تزئینات آجر به کار رفته در سردر و سرستون‌های نمای جنوبی، کاربندی حوضخانه، پنجره‌های ارسی و دیگر تزئینات چوبی به کار رفته در بنا دارای زیبایی خاصی است.

آدر بنا: تبریز، خیابان ارتش جنوبی، کوچه صدر

خانه بهنام 

خانه بهنام از جمله قدیمی‌ترین خانه‌های تاریخی شهر تبریز است که در اواخر دوران زندیه و اوایل دوران قاجار، به عنوان یک خانه مسکونی ساخته و در زمان ناصرالدین شاه قاجار، نوسازی و با نقاشی‌هایی تزیین شده است

بنا، مجموعه‌ای کامل به صورت اندرونی و بیرونی است و شامل هشتی ورودی، دالان سردر، حیاط بزرگ بیرونی، حیاط اندرونی، ایوان ستون‌دار برای نشیمن تابستانی در جنوب می‌باشد.

ساختمان اصلی در شمال حیاط و رو به جنوب دارای ایوان ستوندار است و دارای زیرزمین است. اتاق‌های زیرطنبی برای نشیمن تابستانی و دیگر اتاق‌ها به صورت انباری درآمده است. از خصوصیات بارز این بنا کامل بودن مجموعه، پلان معماری، تنوع در ابعاد اتاق ضمن رعایت تقارن در نما است.

خانه بهنام به دلیل معماری ظریف، پنجره‌های مشجر و طاق‌ها و ایوان‌های بلند و بزرگ خود جلوه ویژه‌ای دارد. وسعت اعیانی خانه بهنام ۳ هزار مترمربع بوده و منظره بیرونی آن به دلیل گچبری‌های هنرمندانه، نمای آجری سرخ‌گون و حوض آسمانی‌رنگ وسط حیاط، خیره کننده است.در بازسازی اخیر این خانه، چند نگارگری ایرانی فرسکو کشف شده است.

 آدرس بنا: میدان ساعت، محله‌ی مقصودیه، دانشکده معماری

خانه علی مسیو

علی مسیو تنها فرزند «حاج محمد باقر تبریزی» بود و در محله‌ی نوبر تبریز زندگی می‌کرد. وی مانند پدرش از بازرگانان بنام این شهر و بسیار مورد احترام مردم بود. علی مسیو را می‌توان از نخستین بنیان‌گذاران «جنبش کارگری ایران» دانست

خانه‌ی وی در کوچه‌ی صدر و در مجاورت خانه‌ی ختایی‌ها قرار دارد و قدمت آن به دوران قاجار می‌رسد. این بنا در دو طبقه ساخته شده و شامل یک حیاط اندرونی و یک حیاط بیرونی است. ارتباط این دو حیاط از طریق یک ورودی است و با بالا رفتن از ۲ پله، می‌توان به حیاط اندرونی رسید. در اغلب خانه‌های قدیمی قاجار حیاط اندرونی و بیرونی با قرار گرفتن یک ساختمان میان آن‌ها از هم جدا می‌شدند اما این اصل در معماری خانه‌ی علی مسیو به‌کار نرفته و فقط با یک دیوار این دو حیاط را از هم جدا کرده‌اند. زیرزمین خانه نیز به‌عنوان ورودی خانه‌ی همسایه مورد استفاده قرار می‌گرفت. بالای پنجره‌های ساختمان با تزئینات گچی آراسته شده است که به‌شکل گل و چهره‌ی انسان هستند. نمای خانه نیز ترکیبی از گچ و آجر است. امروزه این بنا به «موزه‌ی علی مسیو» تبدیل شده است. خانه‌ی علی مسیو در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ با شماره‌ی ۹۴۱۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، خیابان ارتش جنوبی، کوچه‌ی صدر، بن بست ختایی‌ها، پلاک ۵۰

خانه ختایی تبریز (خانه هنرمندان تبریز)

پس از گذر از خانه‌ی قدیمی علی مسیو (از مبارزان شهید دوران مشروطه و رئیس انجمن غیبی تبریز) و دو خانه آن‌طرف‌تر، خانه‌ی معروف خانواده «ختایی» است .

خانه ختایی، انعکاس شور انقلابی دوران مشروطه است در ایامی که تبریز، در تب این انقلاب گر می گرفت و هر آن کس که به تبریز بیاید و سری به خانه ختایی بزند، از نزدیک حس و حال آن روزها را تجربه خواهد کرد.

خانه ختایی‌ها، حدود ۷۰۰ مترمربع مساحت و۸۰۰ متر مربع زیر بنا دارد . اسناد تاریخی و آثار قدیمی برجای مانده در آن، قدمت خانه را به حدود۱۵۰سال قبل و دوران قاجار مربوط می‌سازد.

این خانه روزگاری به حال خود رها شده و در معرض ویرانی بود؛ که پس از بازسازی، توسط شهرداری خریداری شده و در ۱۱ آبان ۱۳۸۹ با حضور شهردار تبریز و اعضای شورای شهر و اهالی فرهنگ و هنر به نام «خانه هنرمندان تبریز» افتتاح شد و به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز واگذار گردید.

آدرس بنا: خیابان ارتش جنوبی، کوچه صدر، بن بست ختایی‌ها

خانه ثقه الاسلام تبریز

«میرزا علی آقا تبریزی» که معروف به ثقه الاسلام تبریزی است، از علمای بزرگ آذربایجان است که در عاشورای سال ۱۳۳۰ هجری قمری به همراه چند تن دیگر از جمله دو پسر علی مسیو (حسن ۱۸ ساله و قدیر ۱۶ ساله) در جریان مشروطیت به‌دست روس‌ها به دار آویخته شد. خانه‌ی وی در خیابان چایکنار تبریز، بین پل «قاری» و مسجد صاحب الامر قرار گرفته است و قدمت آن به دوران پهلوی بازمی‌گردد. معماری این خانه یکی از منحصر به‌فردترین معماری‌ها میان خانه‌های تاریخی تبریز است. این بنا در ۳ طبقه بنا شده است و قاب بندی آجری دارد؛ راه‌پله‌ها، ایوان، ستون‌ها، پنجره‌ها و کف طبقات آن چوبی و ورودی زیرزمین از راه‌پله‌ای جدا، زیر ایوان طبقه‌ی همکف است. این بنا در تاریخ ۷ مهر ماه ۱۳۸۱ به شماره‌ی۶۱۴۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، خیابان چایکنار، پشت مخابرات، مابین پل قاری و مسجد صاحب الامر

خانه صلح‌جو

خانه‌ی صلح‌جو نیز از یادگاری‌های قاجار است که مالک آن آقای ممقانیان (کلکته‌چی) از تاجران سرشناس چای تبریز بود و بعدها توسط خانواده‌ی صلح‌جو خریداری شد. خانه شامل یک حیاط اندرونی و یک حیاط بیرونی است. ورودی اصلی خانه از کوچه‌ی کرباسی است که ابتدا از یک هشتی، از دو دالان عبور کرده و سپس وارد طنبی قسمت اندرونی و سپس حیاط بیرونی می‌شوید. ورودی زیرزمین و طبقه‌های فوقانی در حیاط جدا از هم هستند. این خانه از معدود خانه‌های تاریخی تبریز است که در هر چهار طرف حیاط، فضاهای معماری وجود دارد. در اضلاع شمالی، جنوبی، و غربی یک طنبی با دو گوشوار (اتاق جانبی) وجود دارد و همان‌طور که گفته شد ورودی هر کدام مستقل از یکدیگر است. نمای خانه آجر کاری است و تمامی شواهد نشان می‌دهد که خانه در دوران قاجار بنا شده است. زیرزمین خانه یک حوض سنگی بیضی شکل بسیار زیبا دارد و آب انبار در ضلع شرقی قرار گرفته است. این خانه حدود ۳۰ سال متروکه و بدون استفاده مانده بود و سپس به موزه‌ی صنایع دستی تبریز تبدیل شد. خانه‌ی صلح‌جو در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ با شماره‌ی ۹۴۷۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آدرس بنا: خیابان تربیت، کوچه‌ی کرباسی، پلاک ۲۷

خانه نیکدل 

خانه‌ی نیکدل از دیگر خانه‌های بسیار زیبای قاجاری تبریز است که هنگام ورود به محله‌ی قدیمی مقصودیه، چشم هر رهگذری را به خود جلب می‌کند. دیوارهای این خانه کوتاه است و حیاط کوچک زیبا و پر از درخت آن به‌ خوبی از بیرون دیده می‌شود.

این خانه دارای حیاط اندرونی (در ضلع جنوبی) و حیاط بیرونی (در ضلع شمالی خانه) است. عمارت در دو طبقه بنا شده و زیرزمینی بسیار زیبا با حوضخانه‌های قاجاری نیز دارد. در مرکز بنا یک تالار بزرگ مستطیل شکل قرار دارد و در ضلع شرقی آن دو راهرو و دو اتاق جانبی (گوشواره) وجود دارد. در ضلع جنوبی پنجره‌های ارسی با شیشه‌های رنگی مشرف بر ایوان ستون‌دار است و حس و حال زندگی اهالی خانه را در جان ما زنده می‌کند. ستون‌ها نیز گچ‌کاری شده هستند و زیبایی انعکاس شیشه‌های پنجره را دو چندان می‌کند. سقف حوضخانه و زیرزمین به‌شکل طاق‌های قوسی هستند و زمانی که وارد آن می‌شوید تابستانی را به چشم خود می‌بینید که اهل خانه در خنکای حوضخانه مشغول استراحت هستند. این عمارت از معدود خانه‌های تبریز است که داخل آن با آیینه‌کاری تزیین شده است؛ نمای ساختمان نیز با آجرکاری زینت یافته است. در ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ خانه‌ی نیکدل با شماره‌ی ۹۴۷۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و در سال ۱۳۹۱ شهرداری تبریز اقدام به خرید آن نمود.

آدرس بنا: تبریز، خیابان امام خمینی، خیابان مقصودیه، پلاک ۷

خانه ستارخان

ستارخان از سرداران جنبش مشروطه‌ی ایران به سردار ملی شهرت دارد. وی در تبریز مقابل روس‌های متجاوز و هم‌چنین نیروهای دولتی ضد مشروطه مقاومت کرد و خانه‌ی وی (از اوایل حکومت ناصر الدن شاه تا حکومت محمدعلی شاه) محل سازماندهی و ستاد فرماندهی مبارزان مشروطه‌خواه و جنگ‌های ضد استعماری علیه روس بود. این خانه که قدمت آن مربوط به دوران قاجار بود در محله‌ی امیرخیز تبریز قرار داشت که توسط‌ روس‌ها به توپ بسته شد. خانه‌ی فعلی ستارخان که بر سردر آن «خانه‌ی ستارخان سردار ملی» حک شده است، از دوران پهلوی به یادگار مانده است و قدمت چندانی ندارد و فقط به‌دلیل این که خانه‌ی سردار ملی و دوران مشروطه است، از اهمیت ویژه‌ی تاریخی برخوردار است.

نمای این خانه‌ی دو طبقه آجرکاری شده است و می‌توان آن را یکی از ویژگی‌های خاص معماری آن دانست. سقف بنا تخت بوده و با تیرهای چوبی ساخته شده است. در حال حاضر خانه‌ی ستارخان به‌عنوان «دفتر فعالیت کمیسیون حقوق بشر اسلامی» مورد استفاده قرار می‌گیرد اما با این وجود، بازدیدکنندگان می‌توانند به‌راحتی از این خانه بازدید کنند. خانه‌ی سردار ملی در ۱۴ مهر ماه ۱۳۸۶ به‌ شماره‌ی ۱۹۴۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، بلوار منجم، کوی امیرخیزی، جنب بیمارستان علوی، کوچه‌ی ستارخان، پلاک ۲۱

خانه پروین اعتصامی

پروین اعتصامی از شاعران نامی ایران و اهل تبریز است که در ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ شمسی در خانه‌ای در محله‌ی ششگلان به دنیا آمد  تا ۶ سالگی پروین در این خانه زندگی می‌کردند و بعد از آن به تهران مهاجرت کردند. امروزه سازمان میراث فرهنگی پس از مرمت بنا، آن را تبدیل به «بنیاد فرهنگ، هنر و ادب آذربایجان» کرده است. قدمت این خانه مربوط به دوران پهلوی اول است، البته ناگفته نماند که این خانه قبلا از دو بخش تشکیل شده بود که یکی از آن‌ها مربوط به دوران قاجار می‌شد که متاسفانه از بین رفته است. موقعیت بنا شمالی است و ابتدا هنگام ورود، وارد حیاط زیبایی می‌شوید که در وسط، یک حوض کوچک و چهار باغچه اطراف آن دارد. دو ورودی به داخل ساختمان وجود دارد و نمای آن آجری است. ورودی زیرزمین نیز از حیاط و در آن زیر پله‌های ورودی ساختمان است. این خانه که به نام مشهورترین شاعر زن ایرانی مزین شده است، در ۲۸ اسفند۱۳۸۵ به شماره‌ی ۱۸۶۸۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، خیابان عباسی، جنب مسجد میرآقا، کوچه‌ی ساوجبلاغی، پلاک ۶

خانه کلانتر

خانه‌ی کلانتر در باغی به همین نام قرار گرفته است و متعلق به «میرزا ابراهیم خان باغمیشه‌ای» ملقب به «شرف الدوله» و مشهور به «کلانتر» است.

قدمت خانه‌ی کلانتر به دوران قاجار می‌رسد (۱۳۱۱ هجری قمری). این بنا کوشکی بوده در باغی به مساحت ۶۵۵۰ متر مربع قرار گرفته است. زیربنای ساختمان ۱۰۴۰ متر مربع بوده و در دو طبقه و به‌دست معماری قفقازی به نام «ملهم» که بنا شده است.

این خانه در ۲۷ مرداد سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آدرس بنا: تبریز، خیابان عباسی، کوچه‌ی هاشمی، پلاک ۲۳

خانه ساوجبلاغی

خانه‌ی ساوجبلاغی از خانه‌های قدیمی دوران پهلوی اول است که شکلی عقب نشسته دارد. ورودی خانه از طریق یک هشتی است که بعد از عبور از آن وارد حیاط می‌شوید. فضای معماری خانه در ضلع شمالی و غربی در دو طبقه ساخته شده است. در قسمت شمالی طنبی نسبتا بزرگی قرار دارد که پنجره‌های ارسی آن مشرف به حیاط است. در ایوان این طنبی دو ستون گچ‌بری وجود دارد و بالای ایوان به شکل سنتور است و تزیینات آجری و گچی دارد. در مرکز آن یک ساعت با طرح شیر و خورشید قرار دارد. سقف زیرزمین بنا طاقی شکل است و چند سردابه دارد. طبقه‌ی همکف ضلع غربی دارای چند اتاق تو در تو است و زیرزمین آن نیز مانند ضلع شمالی پوشش طاقی دارد. نمای ساختمان آجری است. خانه‌ی ساوجبلاغی در ۲۲خرداد سال ۱۳۷۹ با شماره‌ی ۲۷۰۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، منصور داخل کوچه پروژه عتیق انتهای کوچه

خانه استاد شهریار

خانه‌ی شهریار در محله‌ی مقصودیه سومین خانه‌ی استاد در تبریز است که ۲۰ سال آخر عمر خود را در این خانه گذراند و متاسفانه دو خانه‌ی قبلی تخریب شده‌اند. قدمت این خانه که با مساحتی حدود ۲۴۱ متر مربع و زیربنای ۲۵۰ متر مربع در ۲ طبقه ساخته شده، مربوط به پهلوی دوم است. در سال ۱۳۶۷ و بعد از درگذشت استاد، شهرداری این خانه را خرید و در سال ۱۳۷۰ آن را تبدیل به موزه‌ی ادبی شهریار کرد. لوازم شخصی و کتاب‌های استاد در این موزه نگهداری می‌شود. خانه حیاط کوچکی با حوض و باغچه دارد و در طبقه‌ی اول کتاب‌ها،  عکس‌ها و لوازم شخصی استاد در معرض دید عموم قرار گرفته است.

در قسمت زیرزمین نیز یک اتاق و حوضخانه‌ی کوچک قرار دارد. وقتی روی تخت کنار حوض می‌نشینی و فواره‌ی کوچک آن، آب را روی تن ماهی‌های قرمز حوض می‌پاشد گویی صدای شهریار در فضا طنین می‌افکند و شعر حسرت‌بار «آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا» را زمزمه می‌کند.

خانه‌ی استاد شهریار در ۲۷ اسفند ۱۳۸۶ به شماره‌ی ۲۲۷۲۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس بنا: تبریز، محله‌ی مقصودیه

در پایان می توان گفت خانه های تاریخی، ثروت بزرگ معنوی و میراثی تبریز محسوب می شوند تبریز پر از خانه‌های قدیمی است که ما تعدادی از آن ها را که بازدید از بیشتر آنها فراهم است به اشتراک گذاشتیم.

 در پس هر کدام از خانه ها ی تاریخی قصه‌ای وجود دارد که علاوه بر پیوند دادن نسل حاضر و آیندگان نقش بسزایی در شناساندن غنای فرهنگی کلان شهر تبریز در سطح ملی و فراملی دارند .

امیدواریم به زودی امکان حضور و استفاده بهینه از تمام این بناهای با شکوه برای عموم شهروندان و ھمچنین گردشگران عزیز  فراھم شود.

فنر ارز تا کجا رها می‌شود؟

فعالان اقتصادی از دولت و بانک مرکزی می خواهند که سریعتر ارز تک‌نرخی شود

یکی از چالش برانگیز ترین بحث‌های این روزهای اقتصاد ایران قیمت نرخ ارز است؛ نرخی که بیش از یک ماه گذشته با تغییرات محسوسی روبه رو شد و به شکل بی سابقه ای دست کم در سال جاری با افزایش قیمت مواجه شد و این روزها بالا و پایین زیادی را تجربه می‌کند.

از آنجایی که نرخ ارز یکی از اصلی ترین عوامل تعیین کننده بر وضعیت صادرات و واردات و حتی قیمت کالاهای مصرفی روزمره مردم است، همواره افکار عمومی توجه ویژه به آن دارند و در سطح کارشناسان و فعالان اقتصادی هم نرخ ارز یکی از مناقشه برانگیزترین بحث ها است. برخی موافق واقعی سازی و یکسان سازی نرخ ارز هستند و برخی دیگر هنوز بسترهای لازم را برای این اقدام مهیا نمی بینند.

اکنون بازار دارای دو نرخ برای ارز است یکی در بازار آزاد و دیگری در مرکز مبادلات ارزی که موضوع واقعی و یا غیرواقعی بودن نرخ دلار در بازار آزاد مورد توجه است.  

البته از بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم تقریبا هر سال بانک مرکزی وعده یکسان سازی نرخ ارز را داده است اما هنوز این اقدام عملی نشده است، اقدامی که تقریبا واضح است تا پایان سال ۹۶ هم عملی نخواهد شد.

رئیس کل بانک مرکزی هموار نشدن شرایط برای تامین انتظارات از لغو تحریم‌ها را مورد اشاره قرار داده و اخیر گفته که با وجود گشایش‌هایی که در نتیجه اجرایی شدن برجام در بخش بانکی اتفاق افتاده، اما انتظارات به طور کامل برآورده نشد و در نتیجه  هنوز شرایط برای یکسان ساری نرخ ارز فراهم نشده است.

ارز تک‌نرخی چاره کاراست؟

اما فعالان اقتصادی در اتاق بازرگانی عموما معتقدند که دولت و بانک مرکزی باید هر چه سریع تر ارز را تک نرخی کنند و مسعود خوانساری رئیس اتاق بازرگانی تهران بارها در جلسات هیات نمایندگان بر لزوم یکسان سازی ارز تاکید کرده است.

اتاق بازرگانی معتقد است که دو نرخی بودن یا چند نرخی بودن ارز باعث ایجاد رانت می شود و در نتیجه امکان رقابت را از فعالان بخش خصوصی و کسانی که دسترسی به از مبادله ای ندارند می گیرد، لذا بخش خصوصی مذاکرات زیادی با دولت برای تک نرخی کردن ارز داشته است اما هنوز به نتیجه نرسیده است.

در حال حاضر بر اساس اطلاعاتی که وجود دارد حدود ۶۰ درصد از واردات با ارز مبادله‌ای صورت می‌گیرد و ۴۰ درصد از واردات نیز با ارز بازار آزاد انجام می‌شود. با توجه به تفاوت نرخ دلار آزاد و دلار مبادله‌ای که عددی نزدیک به ۱۰۰۰  تومان است، پیش‌بینی می‌شود که در طول سال رقمی در حدود ۱۶ هزار میلیارد تومان نصیب استفاده کنندگان ارز مبادله‌ای می‌شود که عملا رقابتی نابرابر را به وجود آورده است.  

نرخ دلار در حدود دو هفته گذشته برای اولین بار از مرز ۴۷۰۰ تومان عبور کرد تا رکورد قیمت دلار شکسته شود. اگرچه پیش از این رئیس کل بانک مرکزی از مردم درخواست کرد که ارز نخرند و وعده داد که قیمت ارز تعدیل می شود،اما هنوز قیمت ها به سمت بالا چسبندگی دارد.

هیجان جلوتر از تورم

برخی این تلقی را دارند که افزایش نرخ ارز به طور معمول به نفع صادرکنندگان و به ضرر واردکنندگان است. اما صادرکنندگان هم خیلی به این موضوع باور ندارند. بعضی از صادرکنندگان معتقدند که بر خلاف تصور عمومی افزایش‌های هیجانی مورد تایید و درخواست صادرکنندگان نیست و صادرکنندگان از ثبات بازار استقبال می کنند.

شاید دلیل اصلی این صحبت غیرقابل پیش بینی بودن وضعیت بازار است و اینکه صادرکنندگان نمی توانند در این وضعیت دست به برنامه ریزی بلند مدت بزنند.

اما آنچه واضح به نظر می‌رسد این است که پایین نگه داشتن نرخ ارز به شکل مصنوعی به ضرر صادرات است و صادرکنندگان این درخواست را دارند که نرخ ارز باید هر ساله به اندازه تفاضل نرخ تورم داخلی و تورم جهانی افزایش پیدا کند. افزایشی که نه هیجانی و نه ناشی از عوامل روانی است بلکه به دلیل منطق موجود در بازار است.

در حال حاضر آنچه از مقایسه نرخ ارز آزاد و ارز مبادله ای به دست می آید این است که با توجه به فاصله معنادار این دو نرخ در آینده نزدیک امکان یکسان سازی و واقعی سازی نرخ ارز وجود ندارد. از طرف دیگر وضعیت بازار در روزها و هفته های آینده قابل پیش بینی نیست و  مشخص نیست که با نزدیک شدن به پایان سال بازار ارز به کدام مسیر می رود. آیا بانک مرکزی دخالت بیشتری بازار خواهد کرد و قیمت را پایین می آرود و یا اینکه اجازه می‌دهد فنر ارز بیش از این رها شود.

سلیمی:

بانک مرکزی موقتاً می‌تواند مقابل شوک ارزی بایستد

نایب رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق بازرگانی تهران عنوان کرد :«تجربه نشان داده که میزان صادرات به تناسب افزایش نرخ ارز بالا نمی‌رود و اینکه بانک مرکزی تنها به صورت موقت و مقطعی می‌تواند جلوی شوک‌های ارزی را بگیرد و عملا افزایش نرخ ارز از دست بانک مرکزی هم خارج شده است.»

آسمان اقتصاد ایران ابری ست

در کمتر از دو ماه مانده به پایان سال ۹۶ اگر بخواهیم نگاهی گذرا به تحولات اقتصادی امسال داشته باشیم، آنچه بیش از هر چیزی خودنمایی می کند آن است که اقتصاد ایران با چالش های چندجانبه و فراگیر درگیر است و به نظر میرسد چالش های اقتصادی ایران به مرحله ای رسیده است که دیگر راه حل های صرفا اقتصادی برای آن متصور نیست و تصمیمات سخت و پر هزینه سیاسی شاید تنها راه حل گذر از این جاده بس خطرناک باشد. فارغ از راه حل ها و یا چرایی نبود یک اراده سیاسی همه جانبه و فراگیر برای ورود به دوره تصمیمات سخت و دلایل استمرار سیاست «حفظ وضع موجود» در هیات حاکمه ایران، بطور عمومی برخی از مهمترین چالش های امروز اقتصاد ایران عبارتند از :

📌 خطر بازگشت تحریم های همه جانبه بسیار بیشتر از گذشته احساس می شود. به نظر میرسد ترامپ در کمتر از صد روز دیگر از برجام خارج شود و فشار لابی های آمریکایی، اسرایییلی و عربستانی به اروپا برای خروج از برجام بسیار بالاست. به گفته برخی شاهدان مجمع جهانی اقتصاد امسال در داووس سوییس بیشتر مجمع تشكيل یک اجماع منطقه ای و بین المللی بر علیه ایران بوده است . 

📌 بنابر گزارش های بانک مرکزی و همانطور که پیشتر توسط موسساتی همانند «موسسه بامداد» پیش بینی شده بود، پس از عبور از تاثیر اجرایی شدن برجام در بخش هایی همانند نفت و‌ گاز و رشد اقتصادی ۱۲ درصدی سال گذشته ، رشد اقتصادی در شش ماه اول امسال به ۴ درصد رسیده است . رکود بغیر از برخی صنایع بزرگ و خدمات در دیگر بخش های اقتصادی بویژه در بخش های صنایع کوچک و متوسط فراگیر است و در نتیجه امکان کاهش بیکاری در بخش های مهمی از اقتصاد ناممکن به نظر میرسد.

📌 پس از اعتراضات سیاسی طی ماه گذشته و بحران موسسات مالی، دولت برای حل کوتاه مدت بحران ها دست در گاوصندوق بانک مرکزی کرده و به ادعای خودش تنها برای حل بحران شبکه بانکی کشور تاکنون ۱۱ هزار میلیارد تومان به پایه پولی کشور اضافه کرده است . این روند تازه و استفاده از پول بانک مرکزی در جهت پاسخ به اعتراضات مردمی همچون گرانی تخم مرغ یا بحران موسسات بانکی در کوتاه مدت سبب افزایش سرعت رشد نقدینگی و آغاز موج تورمی تازه در کشور می شود.

📌 نوسانات ارز در دی ماه به اوج خودش رسیده است و فراتر از میزان افزایش قیمت و یا واقعی بودن قیمت، مومنتوم تغییرات و مشاهده نشانه های فراوان از آغاز موج تازه سفته بازی در بازار ارز خود از چالش های ‌پیش رو است و بحران شبکه بانکی و افزایش تقاضای سفته بازی در بازار ارز ناشى از اين بحران ، خیلی زود می تواند کشور را وارد بحران نظام ارزی کند.

📌بحران شبکه های بانکی به اوج خود رسیده است و از اتاق های کارشناسی به میان مردم آمده است . تنش های سیاسی ماههای اخیر نشان داده است که بحران شبکه بانکی می تواند پاشنه آشیل ساختار سیاسی ایران باشد و در صورت آغاز دومینو پدیده «هجوم بانکی»در شبکه موسسات و بانک های مجاز ابعاد بحران قابل تصور نیست.

📌 بحران محیط زیست و بی آبی به اوج خود رسیده است. آلودگی شهرهای بزرگ و پدیده ریزگردها و کم آب ترین پاییز و زمستان ثبت شده در هفتاد سال اخیر در سال جاری ، نشان از افزایش چالش و تنش های منطقه ای و قومیتی بر سر آب در ماههای آینده دارد.

📌 بحران صندوق های بازنشستگی فراگیر شده و معوقات چند ماهه قشر آسیب پذیر بازنشسته در طی ماههای اخیر و ورشکستگی غیررسمی برخی از بزرگترین صندوق های بازنشستگی، از نشانه های این چالش فراگیر است.

📌 شکاف و بی اعتمادی بین ملت و حاکمیت در سطح کلان افزایش یافته است و فساد ساختاری و سیستماتیک در ساختار قدرت، امکان همدلی و همراهی بخش های مهمی از مردم را با حاکمیت برای عبور از پیچ های سخت سالهاي آینده به حداقل رسانده است.

‌وقتی این ٨ چالش را در کنار چالش های ریز و درشت همانند بدهی های چندصد هزار میلیارد تومانی دولت و ساختار بودجه ناکارآمد و نارضایتی های سیاسی داخلی قرار می دهیم تنها می توان نتیجه گرفت که آسمان اقتصاد ایران شدیدا ابری است و شايد بحران های اقتصادی ایران دیگر راه حل اقتصادی ندارد !

درمان افسردگی در 10 مرحله بدون نیاز به دارو

1. سعی کنید زندگی‌تان دارای یک روند مشخص باشد. (سردرگم نباشید)

 اگر افسرده هستید حتما نیاز به یک روتین دارید. افسردگی منجر می‌شود تا ساختار عادی زندگی بهم بریزد. یک روز در روز بعدی ذوب می‌شود و گذران بی‌حساب کتاب زندگی جزء‌ای از زندگی شما می‌شود. از این رو گذاشتن یک برنامه ساده روزانه می‌تواند به شما کمک کند تا زندگی شما به روال بازگردد و بیماری افسردگی به سراغتان نیاید.

2. برای خود هدف انتخاب کنید

وقتی افسرده هستید این احساس را دارید که قادر به انجام هیچ‌کاری نیستید. افسردگی باعث می‌شود بدترین احساس‌ها را نسبت به خود داشته باشید. برای بهتر کردن اوضاع برای خود اهداف روزانه قرار دهید. برای این کار از اهداف بسیار کوچک شروع کنید. هدف خود را در چیزهای کوچکی قرار دهید که برایتان آسان است مثلا شستن روزانه ظرف ها. هنگامی که احساس کردید در حال بهتر شدن هستید می‌توانید اهداف روزانه خود را چالش برانگیزتر کنید.


3. برای درمان افسردگی تمرینات ورزشی منظم داشته باشید

ورزش سطح اندورفین در بدن را افزایش می‌دهد. اندورفین از مسکن‌های طبیعی در بدن است که باعث ایجاد احساسی خوب در فرد می‌شوند. همچنین اندورفین درازمدت می‌تواند در بهبود و درمان افسردگی موثر باشد.

4. تغذیه سالم و پرهیز از پرخوری مانع افسردگی است

هیچ رژیم غذایی جادویی وجود ندارد که افسردگی را درمان کند اما کنترل غذا خوردن‌تان می‌تواند ایده‌ی خوبی باشد. اگر افسردگی سبب شده است تا به خوردن بیش از اندازه روی بیاورید، کنترل خورد و خوراک‌تان کمک می‌کند تا احساس بهتری پیدا کنید. اگرچه نمی‌توان به طور قطع گفت اما شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه خوردن غذاهای حاوی اسید چرب امگا 3 همانند (ماهی سالمون و تن) و اسید فولیک (همانند اسفناج و آواکادو) در درمان افسردگی موثر است
 
5. خواب کافی و منظم داشته باشید

افسردگی سبب می‌شود که در خواب فرد اختلال ایجاد شود و فرد افسرده از خواب کافی برخوردار نباشد و همین کمبود خواب خود باعث بدترشدن افسردگی می‌شود. چاره مشکل چیست؟ بهتر است با تغییر در سبک زندگی‌تان آغاز کنید. هر شب در ساعت مشخصی برای خوابیدن به تخت‌خواب بروید و همچنین در ساعت معینی از خواب بیدار شوید. سعی کنید در طول روز چرت نزنید. همه عوامل و ابزار حواس‌پرت‌کن را از اتاق خواب خود خارج کنید، نه تلویزیون و نه کامپیوتر هیچ چیزی در اتاق خواب‌تان نباشد. پس از مدتی خواهید دید خواب‌تان بهتر خواهد شد.

6. برای درمان افسردگی قبول مسئولیت کنید

وقتی افسرده هستید ممکن است از زندگی روزمره کنار بکشید و از تمام مسئولیت‌های خود در خانه و محل کار کناره‌گیری کنید. به شما توصیه می‌کنیم این کار را نکنید. زیرا درگیر کردن خود در جریانات زندگی و داشتن مسئولیت‌های روزانه همانند یک راه‌کار طبیعی برای درمان افسردگی عمل می‌کند. به عهده داشتن مسئولیت به شما یک احساس کمال می‌دهد و به زندگی پایبندتان می‌کند. اگر حاضر نیستید به طور تمام وقت به مدرسه یا محل کار بروید ایرادی ندارد. می‌توانید فعالیت پاره‌وقت داشته باشید. اگر مسئولیت پاره‌وقت هم به نظرتان زیاد می‌رسد، کار داوطلبانه را مدنظر قرار دهید.

7. افکار منفی را به چالش بکشید

در مبارزه با افسردگی بسیاری از کارها ذهنی است یعنی باید الگوی فکر کردن خود را تغییر دهید. وقتی شما افسرده‌اید در هر موضوعی به بدترین نتیجه‌ی ممکن فکر می‌کنید. دفعه بعد که احساس خوبی نسبت به خودتان نداشتید از منطق به عنوان یک راهکار درمان افسردگی کمک بگیرید. شاید شما این احساس را داشته باشید که کسی شما را دوست ندارد اما آیا شواهد واقعی برای این احساس دارید؟ یا شاید احساس کنید که بی‌ارزش‌ترین فرد روی زمین هستید اما آیا این افکار واقعیت دارد؟ این شیوه استفاده از منطق نیازمند تمرین است. اما پس از مدتی می‌توانید این افکار منفی را قبل از آن که از کنترل خارج شوند، کنار بزنید.

8. پیش از استفاده از مکمل‌ها با دکتر خود مشورت کنید

شواهد قانع کننده‌ای درباره اثرات مثبت مکمل‌های معینی مانند روغن ماهی، اسید فولیک و اس آدنوزیل متیونین (SAMe) بر کاهش علایم افسردگی وجود دارد. با این وجود اثبات این موضوع نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. در هر صورت قبل از مصرف هر گونه مکملی ابتدا با دکتر خود مشورت کنید بخصوص اگر داروی خاصی نیز مصرف می کنید.

9. یک کار تازه انجام دهید

وقتی افسرده‌اید شما اسیر یک روزمرگی عذاب آور می‌شوید. بنابراین خودتان را وادار کنید تا کاری متفاوت انجام دهید. به یک موزه بروید. یک کتاب قدیمی بردارید و بر روی نیمکت‌های پارک بنشینید و بخوانید. در یک خیریه داوطلب شوید. به یک کلاس زبان بروید. وقتی ما خود را برای انجام کاری متفاوت به چالش می‌کشیم تغییرات شیمیایی در مغز اتفاق می‌افتد. در واقع تجربه‌های تازه سطح دوپامین مغز را تغییر می‌دهد که این آنزیم با احساساتی چون رضایت، لذت و یادگیری مرتبط است.

10. تلاش کنید تا از هرچیزی لذت ببرید

اگر افسرده‌اید برای انجام کارهایی که از آن لذت می‌برید وقت بگذارید. اما آیا دیگر از هیچ کاری لذت نمی برید؟! این فقط نشانه‌ای از افسردگی است. شما باید در هر حال تلاش خود را بکنید. اگرچه شاید به نظر سخت و عجیب برسد اما شما باید برای تفریح کردن و دچار لذت شدن، تلاش خود را بکنید. برای کارهایی که سابقا از آن لذت می‌بردید اما اکنون به نظرتان طاقت‌فرسا می‌رسند برنامه‌ریزی کنید. به سینما بروید با دوستان‌تان برای شام خوردن در بیرون قرار بگذارید. وقتی که افسرده هستید مهارت لذت بردن از زندگی را از دست می‌دهید بنابراین باید تلاش کنید تا دوباره این مهارت را یاد بگیرید. پس از مدتی می‌بینید انجام کارهای جدید و تفریح کردن بار دیگر برای‌تان لذت بخش شده است.

منبع: آبی روز

ترویج برند غذای آذربایجان، رمز ماندگاری گردشگران در استان

راه خداحافظی با جهش قیمت دلار

چرا از تعدیل تدریجی نرخ ارز در شرایط تورمی دفاع می کنیم؟

بررسی پژوهش‌های علمی و تجربیات بین‌المللی حکایت از تفاوتی آشکار در پرده‌آخر دو سناریو «تثبیت ارزی» و «تعدیل ارزی» دارد. عمده این شواهد حفظ و افزایش توان رقابتی، کاهش احتمال وقوع شوک‌های اقتصادی و بهبود در روند بلندمدت تولیدناخالص داخلی را به‌عنوان نتیجه سیاست‌گذاری بر اساس «متغیر واقعی ارز» معرفی کرده‌اند.

به گزارش اقتصادنیوز ، این در حالی است که نتیجه تثبیت ارز در اثر تکیه سیاست‌گذار بر متغیر اسمی در دوره خاص، تجمیع تدریجی مخاطره ناشی از نادیده گرفتن پارامترهای واقعی، تضعیف توان تولیدی، چموشی متغیر تورمی و افزایش احتمال تخریب بخش تولید و تلاطم در محیط کلان اقتصادی در اثر وقوع شوک ارزی در اقتصاد است.

اگرچه بسیاری از پژوهش‌های علمی موید اثر مثبت صعود نرخ ارز بر توان تولیدی کشور است، اما صعود قیمت ارز در اثر جهش ارزی به واسطه ماهیت احتمالی و خارج از کنترل امکان بهره‌برداری و واکنش فعالانه سیاست‌گذاران و تولیدکنندگان به نوسانات ارزی را به حداقل خواهد رساند. بررسی پژوهش‌های داخلی نشان می‌دهد تورم و تولید، قربانیان اصلی صعود تورم در ابتدای دهه ۱۳۹۰ بودند، این در حالی است که کشورهای بسیاری چون شیلی، لهستان و برزیل از تعدیل تدریجی و مبتنی بر واقعیت ارز به‌عنوان ابزاری برای کنترل تورم و بهبود وضعیت تولید استفاده کرده‌اند. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان ضمن تاکید بر مزایای افزایش تدریجی نرخ ارز، جهش آنی ارز را آفتی برای اقتصاد می‌دانند.

تکیه غیرواقعی بر متغیر اسمی

یکی از مهم‌ترین مباحث مطرح در اقتصاد، به‌خصوص در اقتصادهای توسعه‌نیافته و در حال گذار نحوه تعامل سیاست‌گذار با تغییرات متغیر ارزی است. یکی از مباحث مطرح در این زمینه امکان طراحی چارچوبی باثبات برای تعدیل بازارهای مالی، نیروی کار و دارایی کشور با شتاب‌دهی به رشد اقتصادی و ثبات‌بخشی به متغیر ارزی است. این در حالی است که عده‌ای عقیده دارند سیاست تثبیت نرخ ارز از یک‌سو در بلندمدت سبب تضعیف مزیت رقابتی بخش تولید و از سوی دیگر باعث افزایش احتمال تشدید شوک‌های خارجی در بدنه اقتصاد به‌خصوص در شرایط تنگنا در منابع ارزی سیاست‌گذار می‌شود.

بررسی تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که افزایش شکاف بین قیمت واقعی و اسمی ارز بر اثر سیاست تثبیت نرخ ارز می‌تواند به سینک هدر رفت منابع ارزی بانک مرکزی تبدیل شود. گسترش این شکاف به معنای فرسایش توان ارزی بانک مرکزی در حمایت از نرخ تثبیت شده‌است. پرده آخر این وضعیت به احتمال زیاد ناتوانی سیاست‌گذار ارزی در حمایت از این قیمت تحت شرایط تنگنای ارزی است.

در نتیجه با کاهش عرضه ارز دولتی (در شرایطی که تثبیت نرخ ارز بخشی از قدرت ارز آوری بخش خصوصی را نیز تضعیف کرده‌است) در شرایط تنگنا، قیمت اسمی ارز در فرآیندی شوک‌وار به قیمت واقعی آن نزدیک خواهد شد. وضعیتی تحمیلی که فرصت واکنش را از سیاست‌گذار و بخش‌های مختلف اقتصادی خواهد گرفت. در نتیجه این حالت انفعالی ناگزیر، افزایش قیمت ارز به‌صورت شوک ارزی به اقتصاد تحمیل خواهد شد. نتیجه چنین سیاستی را می‌توان به وفور در تجربیات ارزی کشورهای مختلف جست‌وجو کرد.

تجربیاتی که گاه به حدی گس بودند که باعث تغییر نظام ارزی و کاهش قیود غیربنیادین متغیر ارزی شد. نمونه‌ای از چنین تجربه‌ای را می‌توان در سال‌های ابتدایی دهه ۱۳۹۰ در ایران نیز مشاهده کرد. مجموعه‌ای از روندهای داخلی و عوامل بیرونی در این سال‌ها با شتاب‌دهی به تنگنای ارزی شکل‌گرفته بازندگان زیادی را برای اقتصاد ایران برجای گذاشت. از سوی دیگر ماهیت ارزی صعود قیمت در قالب یک شوک نفتی در چنین شرایطی امکان واکنش انفعالی و بهره‌برداری از منافع افزایش قیمت ارز را سلب کرد به نحوی که بخش تولید را می‌توان به‌عنوان یکی از قربانیان شوک ارزی در ابتدای دهه ۹۰ دانست.

بررسی‌های «محمد ارباب‌فضلی» در بررسی تجربه «شوک ارزی ابتدای دهه ۹۰» نشان می‌دهد که مهم‌ترین متغیرهای اسمی و واقعی اقتصاد کلان یعنی تولید و تورم قربانیان اصلی این  جهش ارزی بودند. این در حالی است که بررسی تجربیات کشورهایی نظیر شیلی، لهستان و برزیل نشان می‌دهد که در صورت تکیه سیاست‌گذاران بر متغیرهای واقعی، صعود تدریجی و مبتنی بر منطق متغیر ارزی برخلاف شوک ارزی نه یک تهدید که یک فرصت برای در دست گرفتن افسار تورم و افزایش توان رقابتی بخش تولید است.

ماهیت متفاوت دو تغییر هم‌جهت

تجربه صعود قیمت ارز در ابتدای دهه نشان می‌دهد که روند تدریجی افزایش قیمت ارز و تعدیل آن با استفاده از متغیرهای بنیادین، ماهیت و نتایجی کاملا متفاوت با جهش ارزی به همراه خواهد داشت. می‌توان این نتایج متفاوت را حاصل سازوکار متفاوت مدیریت ارز در این دوحالت دانست. در تعدیل تدریجی نرخ ارز تلاش بر حفظ قیمت واقعی ارز است.

این در حالی است که در شرایط تثبیت ارزی این نرخ اسمی ارز است که تثبیت می‌شود. بررسی‌های پژوهشکده پولی و بانکی بر «نحوه مدیریت نرخ ارز در ایران» نشان می‌دهد که تثبیت قیمت اسمی ارز در شرایط تورمی، سبب تضعیف مداوم تولید و وضعیت اشتغال در کشور شده‌است. از سوی دیگر با توجه به بالابودن نرخ تورم در ایران در اکثر بازه‌های زمانی کاهش نرخ واقعی ارز از طریق تثبیت قیمت اسمی ارز نمی‌تواند اثر قابل‌توجهی بر نرخ تورم در بلندمدت داشته‌باشد.

این پژوهش معکوس شدن روند نزولی نرخ واقعی ارز و افزایش آن در یک مسیر صعودی هموار را به سیاست‌گذاران توصیه می‌کند. به عقیده کارشناسان اقتصادی در شرایط تورمی «متغیرهای اسمی» نمی‌توانند ملاک خوبی برای تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران باشد چراکه مخاطره تصمیم‌گیری در چنین شرایطی به واسطه عدم نگاه به متغیرواقعی و در اثر انباشت خطای سیاست‌گذار رفته‌رفته احتمال وقوع وضعیت خارج از کنترل را در اقتصاد ایجاد خواهد کرد.

مخاطره‌ای که در اقتصادهای مبتنی بر منابع طبیعی در سایه تزریق ارز رانتی به بازار پنهان می‌شود. بررسی‌های مطالعات داخلی نشان می‌دهد که عمده پژوهشگران اقتصادی کشور «تنزل تراز سرمایه»، «تقویت اقتصاد رانتی»، «ایجاد چرخه‌های غیرکارآی اقتصادی»، «حمایت‌گری وارداتی» و «کاهش قدرت مانور تورمی» را به‌عنوان مهم‌ترین پیامدهای تثبیت نرخ اسمی ارز معرفی کرده‌‍‌اند. برای مثال بررسی‌های علی کازرونی و همکارانش نشان می‌دهد که رابطه مستقیمی بین تولیدناخالص داخلی و نرخ ارز در کشور وجود دارد.

بررسی‌های «محمد سلمانی بیشک» و همکارانش بر اثر متغیر تورمی بر میزان تولید ناخالص داخلی در کشور، ضمن شناسایی رابطه مستقیم بین تولید ناخالص داخلی و نرخ ارز، اثر شوک‌های ارزی (به‌عنوان نتیجه محتمل سیاست تثبیت ارزی) بر اقتصاد ایران را در بلند مدت منفی ارزیابی کرده‌است.

عامل فرسایش بخش خصوصی

پژوهشگران اقتصادی عقیده دارند سیاست‌گذاران باید در جهت‌دهی به مسیر اقتصادی به متغیرهای واقعی توجه‌کنند، نه متغیر اسمی. تثبیت اسمی نرخ ارز می‌تواند با حمایت از واردات، کاهش قدرت رقابتی بخش تولید و افزایش احتمال شوک در کشور تمامی بخش‌های اقتصادی را تهدید کند، این در حالی است که سیاست‌گذاری در جهت حفظ ارزش واقعی ارز توان رقابتی بخش تولید را حفظ کرده و احتمال وقوع شوک‌ ناشی از عوامل بیرونی را به حداقل می‌رساند.

افزون بر این پژوهش‌ها نشان می‌دهد که تضعیف ظاهری ارزش اسمی پول ملی می‌تواند با تقویت ارزآوری بخش خصوصی در بلندمدت سبب تقویت ارزش واقعی پول ملی شود. این در حالی است که  دو خطای رایج در سیاست‌گذاری ارزی ایران یعنی «سیاست‌گذاری بر اساس متغیرهای اسمی» و «تزریق دلارهای نفتی به سمت عرضه دلار» عملا باعث فرسایش توان بخش خصوصی در ارزآوری برای کشور شده‌است. آن‌هم در شرایط خلأ ابزارهای پوشش نوسان ارز که هرگونه تغییر در حجم درآمدهای ارزی دولت می‌تواند در قالب یک شوک بخش‌های مختلف اقتصاد را در کوتاه‌مدت و بلندمدت متضرر کند. بنابراین سیاست‌گذاران باید با کنار گذاشتن عقلانیت سیاسی امکان رواج عقلانیت اقتصادی در تصمیمات ارزی را بیش از پیش فراهم کنند.

هزار توی صنعت مبل سازی مرند

بدون شک در شرایطی که تحریم های ظالمانه علیه کشورمان اعمال می شود و البته در سایه آن، آنچه اقتصاد کشور را نجات داده و به پویایی آن کمک می کند، گردش روزافزون چرخ های صنعت و افزایش تولیدات ملیِ با کیفیت است.

به گزارش نصر، یکی از صنایعی که در پویایی اقتصاد کشور و صد البته در اشتغالزایی و رونق کسب و کار و درآمدزایی قشر عظیمی از افراد جامعه نقش دارد، صنایع چوب است؛ صنعتی که با بهره برداری اصولی و درست از آن، می توان حتی در حوزه صادرات هم گام های بزرگی برداشت.

یکی از فعالیت های جنبی صنایع چوب، صنعت مبل سازی است که در بیشتر مناطق ایران رایج بوده و رونق دارد.

این صنعت در آذربایجان شرقی هم رونق خاصی دارد، البته در برخی مناطق این استان همچون تبریز به صورت منسجم و متمرکز حتی با ایجاد شهرک و نمایشگاه دائمی مبل و در برخی مناطق همچون شهرستان مرند به صورت پراکنده و غیر متمرکز.

اما آنچه در این میان اهمیت دارد این است که در شهرستانی همچون مرند، فعالان صنعت مبل سازی علیرغم مشکلات و فعالیت های انفرادی که دارند باز سرپا بوده و همچنان به فعالیت خود ادامه می دهند.
اگر کمتر از یک ساعت در این شهرستان قدم بزنی، در منطقه ای از شهر صد ها کارگاه کوچک و بزرگ مبل سازی به چشمت می خورد که هر کدام به سهم خود در رونق اقتصادی شهر نقش دارد.

آن گونه که نماینده اتحادیه مبل سازان شهرستان مرند می گوید: نزدیک به هزار واحد تولیدی در این شهرستان فعالیت می کند.

جهانبخش می گوید: برای اینکه مبل های تولیدی این شهرستان، از کیفیت بالایی برخوردار باشد، مبل سازان مرندی، چوب لازم خود را از استان گیلان تامین و خریداری می کنند.با این وجود فرماندار شهرستان ویژه مرند به اغلب مشکلات این قشر اشراف داشته و می‌گوید: برای ایجاد شهرک مبل با همه امکانات زیربنایی، هیچ مشکل خاصی نداریم و حتی مکان مناسبی برای آن هم اختصاص یافته است.

هزار توی صنعت مبل سازی مرند

راستگو ادامه می دهد: به یقین با متمرکز شدن واحد‌های تولید مبل سازی در این شهرک، مبل سازان با خیال آسوده و اطمینان خاطر می‌توانند در این حوزه فعالیت کنند، اما تاکنون هیچ سرمایه گذاری برای حمایت از آنان و عرضه مستقیم مبل‌های تولیدی مرند، قدم پیش نگذاشته است.

بر اساس گفته جهانبخش، نماینده اتحادیه مبل سازان مرند، حدود ۳ هزار نفر به صورت مستقیم و ۷ تا ۸ هزار نفر غیر مستقیم در صنعت مبل سازی این شهرستان فعالیت داشته و کسب روزی می‌کنند و شکی نیست که با راه اندازی شهرک مبل در مرند و فعال شدن واحد‌های تولید مبل در آن، نه تنها صنعت مبل سازی مرند و اقتصاد منطقه، رونق دوچندان گرفته و با افزایش کیفیت مبل‌های تولیدی شهرستان، در بازار‌های جهانی هم حرفی برای گفتن خواهد داشت بلکه تعداد شاغلان و علاقمندان به فعالیت در این حرفه هم افزایش چشمگیری یافته و آمار بیکاری شهرستان هم به طور محسوسی کاهش خواهد یافت.

اینجا تبریز است مهد تمدن

اینجا تبریز است. همان تبریزی است که سرمه چشم از غبارِ چشمِ مهمان می‌کند و اینک در سال گردشگری کشورهای اسلامی زیباتر، آراسته‌تر و مشتاق‌تر از همیشه، دروازه‌های تاریخی‌اش را به روی مسافرانی گشوده که حضورشان مایه شادی و رضایتشان موجب دلگرمی است.

 رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس:

قیمت ارز باید کمتر از 4000 تومان باشد

قیمت دلار در روزهای آینده کاهش می یابد

بالا رفتن قیمت دلار تأثیر زیادی ـ چه مستقیم یا غیرمستقیم ـ بر قیمت کالاهای وارداتی و حتی تولیدات داخلی نیز دارد. برخی دلیل این گرانی را تقاضای روانی در بازار می دانند و برخی با عینک سیاسی به موضوع می نگرند و نوسانات موجود را مرتبط با برجام و تصمیمات اخیر ترامپ می دانند.

نرخ دلار در ایران، همواره با نوسانات زیادی روبه رو بوده، ولی هیچ گاه قیمت آن کاهش نداشته، بلکه همیشه به دلایلی بالا رفته است.

به گزارش «تابناک»؛ بالا رفتن قیمت دلار تأثیر زیادی ـ چه مستقیم یا غیرمستقیم ـ بر قیمت کالاهای وارداتی و حتی تولیدات داخلی دارد. برخی دلیل این گرانی را تقاضای روانی در بازار می دانند و برخی با عینک سیاسی به موضوع می نگرند و نوسانات موجود را مرتبط با برجام و تصمیمات اخیر ترامپ می دانند.

اما بسیاری از اقتصاددانان بر این باورند که دلیل بالا رفتن قیمت ارز، علاوه بر دلایل روانی آن، فعال نبودن بانک مرکزی در بازار است، به این صورت که بانک مرکزی نتوانسته، تعادل درستی بین عرضه و تقاضا برقرار کند.

محمدرضا پورابراهیمی در گفت و گو با تابناک در خصوص این موضوع اظهار داشت: هم اکنون نرخ ارز دچار فضای روانی شده و یک فضای احساسی و سفته بازی در بازار حاکم شده که البته دلیل آن عدم حضور فعال بانک مرکزی در بازار ارز است.

اگر بانک مرکزی حضور فعالی داشته باشد، کار را مدیریت کرده و مانع این کارها می شود. در حال حاضر اتفاقی در کشور ما رخ نداده که یکباره با چنین جهش ارزی مواجه شویم. زمانی بود که تورم در اقتصاد ما بیش از 40 درصد بود و باعث جهش ارزی می شد، ولی اکنون که ما افزایش تورمی نداشته ایم!

رئیس کمیسیون اقتصادی گفت: نرخ تورم بر اساس گزارش بانک مرکزی در این سال ها، تک رقمی بوده؛ بنابراین، انتظار ما از نرخ ارز متناسب با کاهش نرخ تورم تغییرات کمتری نسبت به گذشته است. از سوی دیگر، افزایش قیمت نفت و حجم فروش نفت در اقتصاد ما و همچنین افزایش میزان درآمد نفتی در اقتصاد ما تأثیرگذار است.

این نماینده مجلس گفت: ما در گذشته نفت را با قیمت 25 تا 30 دلار هم فروخته ایم، ولی اکنون بالای 60 دلار معامله می شود؛ یعنی منابع ارزی کشور رو به افزایش است؛ بنابراین، در این شرایط، باید یک رابطه منطقی بین نرخ ارز وجود داشته باشد.

وی ادامه داد: البته یکی از عوامل تأثیرگذار در ماه های اخیر، تراز منفی کشور بود. در 9 ماهه اخیر، 6 میلیارد دلار تراز بازرگانی مان منفی شده و این وضعیت مناسبی نیست. عامل منفی تأثیرگذار در نرخ ارز هم داریم اما مجموعه همه اینها باعث نمی شود که این میزان افزایش نرخ ارز داشته باشم.

وی گفت: دلیل اصلی افزایش قیمت ارز انفعال بانک مرکزی در مقابل شرایط روانی بازار است، بانک مرکزی ما باید فعال باشد. نباید منفعل عمل کند؛ به عبارت دیگر، باید منابع و مصارف را تعیین کند. باید فضای بازار را به دست بگیرد و عرضه و تقاضا را کنترل کند، این عدد که بالا رفته، اصلا منطقی نیست و عدد آن باید با مدیریت بانک مرکزی کاهش پیدا کند.

این نماینده مجلس در پاسخ به این که به نظر شما عدد منطقی برای نرخ ارز چقدر است، گفت: باید این موضوع محاسبه شود و تغییرات نرخ تورم در تغییرات نرخ ارز و همچنین نرخ ارزی که در سال 92 آزاد شده، منطبق برآورد کرد. تصور من این است که باید نرخ ارز زیر 4000 تومان باشد.

رئیس کمیسیون اقتصادی در پاسخ به اینکه با توجه به اوضاع اقتصادی فکر می کنید، وعده مسئولان برای کاهش نرخ ارز در روزهای آتی محقق خواهد شد، گفت: اگر بانک مرکزی با ارائه اطلاعات دقیق و مدیریت بازار و روان سازی بازار عرضه و تقاضا فعال عمل کند، می توان امیدوار بود که نرخ ارز کاهش پیدا کند.

وی گفت: تقاضای موجود در بازار یک تقاضای روانی است و نگرانی مردم از افزایش قیمت ارز تقاضا در اقتصاد را تشدید کرده است و این تقاضا، تقاضای واقعی نیست، بلکه تقاضای واقعی، تقاضا برای تولید و واردات دستگاه های مورد نیاز در شرکت های خصوصی برای تولید است.

سهم ایران از تجارت جهانی: فقط 0.24 درصد

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با بیان اینکه سهم ما از تجارت جهانی تنها ۰.۲۴ درصد است، گفت: این در حالی است که ارزش هر تن صادرات ما ۳۴۲ دلار و ارزش هر تن وارات هزار و ۳۰۸ دلار است.

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمان، غلامحسین شافعی مروز در مراسم تجلیل از صادرکنندگان نمونه استان کرمان با اشاره به اینکه مسئله امروز ما توسعه پایدار در کشور است اظهار داشت: در کشور ما نگرش انحرافی به توسعه پایدار داریم، نرخ تسهیلات بانکی، یارانه‌های صادراتی، مالیات بر ارزش افزوده و مسائلی از این دست همه در راستای تحقق و ابزاری برای رسیدن به هدف اصلی ما در جامعه که همان توسعه پایدار است.

وی با بیان اینکه اگر به اشتباه ابزار را به عنوان هدف قرار دهیم به توسعه پایدار نخواهیم رسید عنوان کرد: متاسفانه هدف ما در رسیدن به توسعه پایدار ناپیدا است.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با بیان اینکه هدف توسعه و اینکه در چند سال آینده به نقطه‌ای باید برسیم مشخص نیست عنوان کرد: باید هدف توسعه را برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران کشور مشخص کنند.

وی با بیان اینکه مطمئنا با نصف شدن نرخ تسهیلات بانکی و تقلیل مالیات به توسعه پایدار نمی‌رسیم تصریح کرد: این روش‌ها راهکار موقتی بوده و چهار سال دیگر دوباره به نقطه کنونی برمی‌گردیم.

شافعی با اشاره به اینکه برای دستیابی به توسعه پایدار باید بدنبال راه حل اساسی باشیم افزود: متاسفانه مشکلات صادراتی ما از 10 سال قبل تاکنون تغییر چندانی نکرده و مسائلی که در 10 سال قبل در روز ملی صادرات گفته می‌شد امروز هم مطرح می‌شود.

وی با بیان اینکه با ابزار کنونی نمی‌توان از قاچاق جلوگیری و یا آن را کنترل کنیم تصریح کرد: باید به معضل قاچاق در جامعه نگاه بنیادی داشته و ببینیم علت بالا رفتن قاچاق چیست.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران یکی از دلایل رواج قاچاق و عدم رونق تولید در جامعه را ریزش بخش زیادی از جامعه متوسط عنوان کرد و گفت: متاسفانه بخشی از قشر متوسط جامعه ما تجزیه شده و بخش زیاد آن به طبقه کاملا فرودست رفته‌اند و به دلیل مشکلات زیاد اقتصادی توان خرید ندارند.

وی با اشاره به اینکه برنامه‌های توسعه‌ای همیشه تحت نفوذ صاحبان قدرت و احزاب بوده افزود: توسعه کشور نامتوازن و ناپایدار است و نمایندگان مجلس، نمایندگان همه مردم ایران هستند و باید توسعه متوازن در کل کشور دیده شود.

شافعی با بیان اینکه دور باطل محرومیت در برخی نقاط کشور مرتب ادامه دارد گفت: منطقی نیست که در تهران نشسته و یک نسخه برای کل مناطق کشور بپیچیم.

وی با اشاره به اینکه در تهیه برنامه‌های منطقه‌ای باید دیوار ستبر قدرت مرکزی را بشکنیم گفت: باید قدرت در استان‌ها توزیع شود.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران به ناپایداری سیاست‌های کشور اشاره کرد و افزود: با چنین روالی نمی‌توان انتظار داشت که در صادرات و بخش‌های دیگر توسعه پیدا کرد.

وی نامطمئن بودن را بزرگ‌ترین مشکل اقتصاد ما دانست و گفت: باید برای این محیط نااطمینانی فکری کرد و صادرکنندگان در این شرایط نابرابر روی پا ایستاده‌اند.

شافعی با بیان اینکه سهم ما از تجارت جهانی تنها 0.24 درصد است افزود: این در حالی است که ارزش هر تن صادرات ما 342 دلار و ارزش هر تن وارات هزار و 308 دلار است.

وی با اشاره به اینکه سهم صادرات مبتنی بر تولید با تکنولوژی بالا و کارهای دانش بنیان ما یک تا یک و نیم درصد است، عنوان کرد: دیگر نمی‌توان با نادیده گرفتن این حجم ناکارآمدی و بحران‌های پیش رو بر اقدامات گذشته پافشاری کنیم.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران شفاف‌سازی و قبول واقعیت را لازمه خروج از وضع موجود عنوان کرد و گفت: برای حل پایدار و ریشه ای بحرا های متعدد کشور باید واقعیت موجود در جامعه را بپذیریم زیرا با فرار از واقعیت نه تنها قادر به حل اساسی مشکلات نخواهیم بود که مشکلات همچنان باقی مانده و شرایط پیچیده‌تر می‌شود.

وی با بیان اینکه کشور ما با نیروی پرتوان و ظرفیت‌های موجود می‌تواند در صحنه رقابت‌های جهانی در حوزه صادرات عرض اندام بکند گفت: اما لازم است متفاوت از گذشته برای آینده کشور فکر کنیم.

۵ عامل جهش ناگهانی قیمت دلار

هادی قوامی با اشاره به تحولات ارزی ماه‌های اخیر و افزایش نرخ دلار اظهار داشت: این موضوع چند دلیل دارد؛ اول آنکه عمدتاً تقاضا و عرضه ارز در اختیار دولت بوده و بیشترین تقاضا در این دو بعد دست خود دولت است.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان اینکه در بودجه‌ها ارز به‌عنوان یک منبع درآمد محسوب می‌شود، ‌تصریح کرد: نرخ محاسباتی ارز در بودجه سال ۹۶، ۳ هزار و ۳۰۰ تومان بود، اما اکنون نرخ مبادله‌ای و ۳ هزار و ۸۰۰ تومان است، ‌بنابراین حداقل ۱۰ هزار میلیارد تومان از مابه‌التفاوت نرخ ارز تا پایان سال عاید دولت می‌شود که به نوعی بخشی از کسری بودجه را جبران می‌کند.

این نماینده مجلس به نرخ ارز محاسباتی در لایحه بودجه سال ۹۷ اشاره کرد و گفت:

قیمت ارز در بودجه در ظاهر رقم ۳ هزار و ۵۰۰ تومان پیش‌بینی شده اما با توجه به درآمد ۱۰ هزار میلیارد تومانی در ردیف ۱۶۰۱۳۹ از محل مابه‌التفاوت نرخ ارز، رقم دلار ۳ هزار و ۸۵۰ تومان پیش‌بینی می‌شود، یعنی ۵۵۰ تومان نسبت به امسال گران‌تر دیده شده است.

وی با اشاره به اینکه افزایش نرخ ارز به نوعی تأمین‌کننده درآمدهای بودجه است، یادآور شد:

از دیگر عوامل افزایش نرخ ارز، محدودیت‌ها در نقل و انتقالات بوده و عملاً این کار از سوی صرافی‌ها انجام می‌شود که هزینه‌های سربار خواهد داشت.

این نماینده مجلس ادامه داد:

عامل دیگری که به این موضوع دامن زده، وضعیت تجارت خارجی است که طی ۹ ماه گذشته منفی بوده است. این بدین معنا خواهد بود که خروج ارز و تقاضا برای ارز وارداتی بیشتر از ارز صادراتی بوده، بنابراین به عدم تعادل در بازار دامن می‌زند.

به گفته قوامی سرکوب ارزی در دولت یازدهم نیز بی‌تأثیر در افزایش نرخ ارز در ماه‌های اخیر نیست.

وی تصریح کرد: سعی کرده‌ایم در مجلس استفاده از درآمد ارز ناشی از تفاوت نرخ را به‌گونه‌ای دیگر

تزریق دلار به بازار شدت گرفت

همزمان با افزایش قیمت ارزهای عمده در بازار آزاد، نظارت بانک مرکزی بر بازار و فعالان این عرصه نیز تشدید شده است و صرافی های منتخب تزریق ارز مورد نیاز را شدت بخشیده اند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، قیمت هر دلار آمریکا و یورو امروز در بازار آزاد روند کاهشی داشت و به ترتیب به 45 هزار و 950 ریال و 58 هزار و 300 ریال رسیده است؛ صرافی های منتخب بانک مرکزی نیز برای مدیریت بازار وارد میدان شده اند و اکنون هر اسکناس یورو به قیمت 56 هزار و 990 ریال و هر اسکناس دلار به نرخ 45 هزار و 450 ریال عرضه می شود.

صرافی های منتخب بانک مرکزی نیز از صرافی های مجاز خواسته اند نسبت به خرید 50 هزار اسکناس دلار آمریکا به عنوان بخش نخست از این صرافی ها اقدام کنند.

در صورت عرضه به موقع ارز خریداری شده از سوی صرافی ها در بازار و ارائه جدول فروش، صرافی ها می توانند نسبت به خرید بخش بعدی 50 هزار تایی از همان صرافی منتخب اقدام کنند.

**برخورد با متخلفان
در دور جدید نظارت ها که با همکاری نیروی انتظامی از اواخر هفته گذشته کلید خورده است، صرافی های متخلف و فاقد مجوز از بانک مرکزی پلمپ شده اند که هنوز تعداد دقیق آنها از سوی مراجع رسمی اعلام نشده است.
همچنین عباس جعفری دولت آبادی دادستان تهران به تازگی از دستگیری پنج متهم ارزی خبر داده است.
خبرنگار ایرنا کسب اطلاع کرده است که تخلف عمده این افراد، انجام معاملات فردایی در بازار ارز است.
معاملات فردایی دلار اغلب از سوی دلار فروشان سرپایی انجام می شود. دلار فروشان سرپایی به کسانی اطلاق می شود که اغلب در خیابان فردوسی در محدوده پاساژ افشار و نیز سبزه میدان بازار فعالیت دارند. این افراد با انجام معاملات فردایی بویژه در زمان هایی که تقاضای عرضه بر بازار فشار می آورد، سعی می کنند قیمت ها را بالا نگه دارند.

طبق بخشنامه بانک مرکزی، انجام معاملات فردایی ارزها توسط صرافی ها ممنوع است اما این شیوه نرخ گذاری همچنان میان فعالان ارز رایج است.

معامله گران فردایی بازار ارز در ساعت های انتهایی روز برای تعیین قیمت ها در روز آینده دست به کار می شوند و سعی می کنند با قیمت بالاتری نسبت به معاملات نقدی، ارز بخرند که این کار سبب دامن زدن به تورم انتظاری در بازار ارز شده و قیمت ها را با وجود کاهش تقاضا، همچنان بالا نگه می دارد.
صرافی ها و فعالان رسمی بازار ارز، انجام هرگونه معاملات فردایی و صوری را انکار می کنند اما وجود 427 صرافی فاقد مجوز از جانب بانک مرکزی و نیز دلار فروشان سرپایی محمل مناسبی برای انجام اینگونه معاملات هستند.

بر اساس بخشنامه انجام معاملات فردایی ارز ممنوع است و متخلفان از این مقررات به استناد قانون پولی و بانکی کشور، قانون تنظیم بازار غیرمتشکل پولی، قانون اخلال در نظام اقتصادی و قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز تحت تعقیب قرار می گیرند.

در این قوانین، برای اخلالگران نظام اقتصادی بسته به نوع و شدت جرم مجازات هایی چون حبس، شلاق در انظار عمومی و ضبط اموالی که از طریق خلاف به دست آمده، پیش بینی شده است.
سال گذشته نیز بانک مرکزی همزمان با اوج گرفتن کاذب قیمت ارز در بازار آزاد، با همکاری نیروی انتظامی نظارت بر بازار را تشدید کرد و تعدادی از فعالان بازار ارز دستگیر شدند.

انتظار می رود، تشدید نظارت بانک مرکزی به عنوان نهاد ناظر بر بازار ارز و بازارهای غیرمتشکل پولی به زمان رشد قیمت ها محدود نشود و هرچه سریعتر صرافی های غیرمجاز تعیین تکلیف شوند تا کمتر شاهد بروز نوسان ها و تلاطم های ارزی باشیم.

قیمت اسکناس دلار آمریکا و یورو در روزهای اخیر در بازار آزاد رو به افزایش نهاده است؛ هر دلار که ظهر دیروز (یکشنبه) و در زمان اوج گیری معاملات در بازار آزاد از رقم 4650 تومان عبور کرده بود، در پایان معاملات به 4597 تومان رسید؛ قیمت هر یورو نیز در پایان دیروز در رقم 5850 تومانی بسته شد.

ولی اله سیف رئیس کل بانک مرکزی امروز در جمع خبرنگاران اعلام کرد که وضعیت کنونی در بازار پایدار نخواهد بود زیرا با شاخص های کلان اقتصادی اعم از نرخ تورم، رشد اقتصادی و افزایش درآمدهای ارزی کشور همخوانی ندارد.

وی به مردم اطمینان داد که بازار ارز آرام می شود و از آنها خواست از سرمایه گذاری پرریسک در بازار ارز بپرهیزند.

"بتن" حاکم شهر تبریز شده است 

این شهر اثری از آن تبریز قدیم ندارد

تبریز شهر اولین ها نیست بلکه شهر آخرین هاست!

استاندار سال های دور آذربایجان شرقی در دولت موقت گفت: تبریز زمانی باغ شهر بود، اکنون تسلط و حاکمیت بتن بر شهر دیده می شود، بتن سنبل خشونت و سختی است و باعث شده است این فضا روی مردم شهر نیز اثر بگذارد.

به گزارش نصر، نورالدین وحیدی غروی با حضور در صحن علنی شورای اسلامی کلانشهر تبریز با بیان اینکه حضور در جمع منتخبین مردم بزرگوار تبریز برای وی افتخار ویژه ای است ، گفت: دعا می کنم که برنامه تبریز ۲۰۱۸ با کمال موفقیت انجام گیرد اما امروز قرار این رویداد آمادگی ندارد.

وی با اشاره به وضعیت فعلی عمارت تاریخی شهرداری تبریز، اذعان داشت: در نگاه اول می توانم بگویم همین ساختمان عمارت ساعت، بازسازی ویژه را لازم دارد، ترک های ساختمان، شیشه های شکسته و ناودان های آویزان، منظره این بنای زیبا را به هم ریخته است!

وی با اظهار ناراحتی از این وضعیت ، بیان کرد: بلدیه تبریز هویت این شهر است، حیف است به آثار تاریخی خود نرسیم، می دانم که مشکل بودجه دارید اما تعویض شیشه های شکسته و ناودان ها هزینه آنچنانی ندارد، این مکان باید ظاهر مطلوب داشته باشد. وقتی وارد ساختمان می شویم به یاد علی مسیو قدم بگذارید و این حس را بگیرید.

وی که بعد از بیست سال پا به شهر تبریز گذاشته بود نحوه رانندگی این شهر را نیز بسیار نگران کننده دانست و اظهار داشت: توریست ها از شهرهایی می آیند که قوانین سخت رانندگی دارند با این وضعیت باید با ترس از خیابان ها عبور کنند، از طرفی اصل اول در همه شهرها پیاده رو است اما در تبریز پیاده روها نیز وضعیت خوبی ندارند.

دومین استاندار آذربایجان شرقی در ادامه بیان احساسات خود گفت:

وقتی در لیل آباد (شریعتی جدید) که زادگاه خودم است قدم می زدم، متاسفانه شاهد استانبولیزه شدن این منطقه شدم! همه جا رستوران ها و فروشگاه های مربوط به ترکیه دیده می شود! لیست غذاهای رستوران ها را که دیدم متعجب تر شدم! یک توریست حق دارد سوال کند که چرا این غذا ها در تبریز سرو می شود! پیتزاسوپریم، بیگ چیف، کراکف، استیک گوشت، چیز بلغاری و... نام های که نه فارسی اند نه انگلیسی و نه ترکی! الان کجاییم تبریز کجاست!

وی ادامه داد:

به عنوان کسی که عطر نابِ کوچه های تبریز را استشمام کرده ام، می گویم این شهر اثری از آن تبریز قدیم ندارد!بیایید دوباره یاد حاج مهدی کوزه کنانی، علی موسیو و ...  بیفتیم و ببینیم آنها چه کار کردند که تبریز را شهر اولین ها شد!اکنون تبریز شهر اولین ها نیست بلکه شهر آخرین هاست!

وی افزود: به احساس های گذشته فکر کنید، چطور آنها اولین شده اند، چطور اولین نظمیه بلدیه را ساختند، آری تبریز دروازه تمدن بود ولی حالا نه!

غروی با یادآوری این موضوع که زمانی انجمن تبریز، پارلمان ایران بود، گفت: عظمت انجمن تبریز فراموش شدنی نیست،این انجمن در کشورهای خارجی حرفی برای گفتن داشت. دیپلمات های اروپایی در همه فصل های سال در تبریز مستقر می شدند، زیرا فضای فرهنگی و اجتماعی و تفریحی عالی داشت.

وی بیان کرد:

متواضعانه می گویم امیدوارم بتوانیم "خود تبریزی بینی" کنیم ، به یادآوریم که خون تبریزی در رگ های ما جریان دارد. چرا باید چشمان به تهرانی ها باشد وقتی قدرت تاریخی بیشتری داریم. چرا در زیرزمین و گاراژهای ما اختراعاتی که شکل می گیرد مانند گوگل و فیسبوک و... مشهور نمی شوند.

وی افزود: متاسفانه در بسیاری از مولفه ما پس رفت کرده ایم،مگر همین تهران چه پیشینه ای دارد که الان به الگوی ما تبدیل شده است، ما باید با بهره بری از گرانقدرترین میراث تاریخی مان احساس ایرانی بودن و تبریزی بودن را گم نکنیم. زمانی یک هزار و 500 عنوان کتاب به زبان های مختلف در تبریز چاپ می شد، فراموش نکنیم میراث دار چه کسانی هستیم.

وی معتقد است: باید دوربین ذهنیت را گسترده تر کرد و با بهره بری از گران قیمت ترین میراث خود فکر فردا بود.

استاندار سال های دور آذربایجان شرقی در دولت موقت در پاسخ به سوالات خبرنگاران در خصوص نگاه این شخصیت مهم به وضعیت تبریز، گفت:

تبریز زمانی باغ شهر بود، اکنون تسلط و حاکمیت بتن بر شهر دیده می شود، بتن سنبل خشونت و سختی است و باعث شده است این فضا روی مردم شهر نیز اثر بگذارد، از دیدن عینالی و ائل گلی لذت بردم اما هم متاسف هستم که شهر فضای سبز کمی دارد و هم اینکه توانایی معرفی این دو مکان زیبا ندارد.

وی در ادامه با بیان اینکه فیلمی در خارج از کشور  با عنوان " ایران جایی که باید دید" دیده است، گفت: در این فیلم بیشتر حرف از بناهای تاریخی اصفهان و شیراز است و تنها از ائل گلی تبریز نام برده شده است، چرا تبریز با این عظمت و آثار تاریخی نباید شناخته شود.

وی در انتها با بیان پیشنهادات خود برای حل مشکلات  اظهار داشت: باید با انتخاب افراد نخبه، برنامه ریزی دقیق، ریشه یابی مشکلات و درک کامل آنها  مسائل را حل کنیم و از همه مهم تر اعتماد به نفس داشته باشیم، چیزی که دیدم این بود که همه دچار فقدان اعتماد به نفس هستیم.