• اعتبارات اسنادی LC چیست ؟
• اعتبار اسنادی غیرفعال (LC ) NON Operative کدام است ؟
اعتباری است که گشایش شده و به ذینفع ابلاغ گردیده است اما در متن آن شرایطی ذکر شده تا در صورت تحقق آن شرایط این اعتبار اسنادی فعال گردد .
• اعتبار اسنادی یوزانس Usance LC چیست ؟
اعتباری است که پرداخت وجه کالا به فروشنده در صورت تحقق شرایط اعتبار بصورت مدت دار ( 90 یا 180 روز ) توسط بانک گشایش کننده اعتبار یا بانک کارگزار پرداخت
می گردد .
• فرم S.A.D در گمرک چیست ؟
سند یا اظهار نامه واحد گمرکی است که به منظور یکسان سازی جمع آوری اطلاعات و پدازش ماشینی آن طراحی گردیده است .
• CRF چیست ؟
یک سند گمرکی است که توسط موسسات بازرسی کالا صادر می شود و نشان می دهد که قیمت کالا در مبدأ مورد تأیید شرکت بازرسی قرار گرفته است .
• معامله Bay back چیست ؟
فروشنده در یک کشور خارجی ماشین آلات و دانش فنی و تأسیسات و امکانات را به کشور خریدار می دهد تا در آنجا کالا تولید شود و به کشور فروشنده برگردد .
• فرم SD چیست ؟
سندی که تولیدکننده کالا به موجب آن کتباً اقرار می کند که کالای تولید شده مطابق استاندارد خواسته شده آن تولید گردیده است .
• فرم MD چیست ؟
اظهار نامه تولید کننده کالاست که به موجب آن تأئید می کند کالا براساس ضوابط استاندارد تولید گردیده ا ست .
• گواهی SFR چیست ؟
گواهی ثبت استاندارد در موسسه استاندارد است .
• منطقه آزاد تجاری – صنعتی چیست ؟
قسمتی از قلمرو سیاسی یک کشور که کالای عرضه شده در آنجا از لحاظ ارتباط حقوق و عوارض ورودی مشمول نظارتهای معمول گمرکی نمی شود . واردات کالا به مناطق آزاد از خارج تابع مقررات صادرات و واردات و امور گمرکی مناطق آزاد جمهوری اسلامی و مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی ( UCP500 )بوده و از مقررات صادرات و واردات کشور مستثنی می باشد .
• کشورهای CIS ( کشورهای مستقل مشترک المنافع ) کدامند ؟
جامعه کشورهای مستقل مشترک المنافع در سال 1991 تأسیس گردیده و اتحادیه ای است که از جنبه های قوانین داخلی و بین المللی جانشین اتحاد جماهیر شوروی سابق شده است و سه کشور روسیه ، اوکراین و روسیه سفید آن را بنیاد نهاده اند و کشورهای آذربایجان ، ارمنستان ، ازبکستان ، ترکمنستان ، تاجیکستان ، قرقیزستان ،قزاقستان و مولداوی و گرجستان به عضویت آن درآمده اند .
• بازارچه های مرزی چیست ؟
محوطه ای است محصور واقع در نقطه صفر مرزی و در جوار گمرکات مجاز به انجام تشریفات ترخیص کالا قرار دارند و اهالی دو طرف می تواند کالا و محصولات مورد نیاز خود را با رعایت مقررات صادرات و واردات در این بازارچه ها عرضه نماید .
• روش خریدهای متقابل چگونه است ؟
روش خریدی است که در آن پرداخت بهای کالای خریداری شده بصورت غیرنقدی صورت می گیرد .
• ورود موقت چیست ؟
رویه گمرکی است که به موجب آن برخی از کالاها بدون پرداخت حقوق ورودی عوارض به قصد خروج مجدد در مدت مقرر وارد قلمرو گمرکی می گردد و سه گونه است :
1 – ورود موقت کالا جهت تعمیر یا تولید و بسته بندی
2 – ورود موقت به منظور نمایش در نمایشگاهها
3 – ورود موقت خودرو
• اصطلاحات اینکوترمز : international commercial terms کدامند ؟
طبقه بندی چهارگروه اینکوترمز
گروه E گروه F گروه C گروه D
FAS – FCA
FOB تحویل کالا در مبدأ به خریدارباپرداخت کرایه حمل
CIF – CFR
CIP ,CPT تحویل کالا در مقصد
DAF
DES-DEQ
DDU , DDP
EXW تحویل کالا در محل کار ( کارخانه ، انبار و . . . )
FCA تحویل کالا به حمل کننده در مبدأ
FAS تحویل کالا در کنار کشتی در مبدأ
FOB تحویل کالا در عرشه کشتی در مبدأ
CFR ارزش و کرایه حمل تا مقصد
CIF ارزش ، بیمه و کرایه حمل تا مقصد
CPT تحویل با پرداخت کرایه حمل تا مقصد
CIP تحویل با پرداخت کرایه حمل و بیمه تا مقصد
DAF تحویل در مرز ( مرز تعیین شده )
DES تحویل در عرشه کشتی ( در مقصد )
DEQ تحویل در اسکله ( در مقصد )
DDM تحویل در مقصد بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
DDP تحویل در مقصد با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
اصطلاحات بازرگانی، بیمه و گمرک
اصطلاحات بازرگانی، بیمه و گمرک
سیاهه باید دارای موارد زیر باشد:
تاریخ، نام و نشانی خریدار و فروشنده، شمارۀ سفارش یا قرارداد، مقدار و شرح کالا، قیمت واحد، شرح هرگونه هزینۀ توافق شده که در قیمت واحد منظور نشده است، ارزش کل کالا، وزن کالا، تعداد بستهها، علائم و شمارههای حمل، شرایط تحویل و پرداخت جزئیات حمل
اسناد حمل : بارنامه به منزلۀ سند قرارداد حمل، رسید دریافت کالا و سند مالکیت آن است و همچنین سندی است که زمان ادعای خسارت از شرکت بیمه میتواند به عنوان پشتوانه مورد استفاده واقع شود .
جزئیات مندرج در بارنامه باید شامل موارد زیر باشد:
شرح کالا، علائم و یا شمارههای تجاری، نام کشتی حامل، ذکر عبارتی که حاکی از وجود کالا در کشتی باشد، بنادر بارگیری و تخلیه، نام حمل کنندۀ کالا، نام گیرندۀ کالا، نام و نشانی شخصی که ورود اجناس به اطلاع او میرسد، هزینۀ حمل پرداخت شده یا قابل پرداخت در مقصد میباشد. تعداد نسخههای بارنامه که به صورت اصل صادر شده است، تاریخ صدور .
گواهی مبداء : اظهاریۀ امضاء شدهای است که حاکی از مبداءء ساخت کالا میباشد. گواهی مبداء توسط صادر کنندۀ کالا و یا نمایندهاش تهیه میشود ولی این گواهی در بعضی از کشورها باید روی فرم خاصی که حاوی تایید یک سازمان اداری مستقل (برای مثال اطاق بازرگانی) باشد صادر شود
گواهی بازرسی: انجام بازرسی توسط یک موسسۀ بازرسی را مشخص میکند. مرجع مذکور محموله را با توجه به علائم حمل، وزن، تعداد بستهها، مورد بررسی کمی و کیفی قرار داده و گزارش خود را ارائه میدهد
گواهی بیمه : سندی است که باید توسط شرکت بیمه و یا نمایندگی آن و یا به وسیلۀ پذیرهنویسان صادر و یا امضاء شده باشد و تاریخ آن باید همزمان و یا قبل از تاریخ حمل باشد و مبلغ بیمهنامه باید حداقل برابر با ارزش سیف کالا باشد.
گواهی بیمه میبایست:
- با آنچه که در اعتبار ذکر شده، مطابقت داشته باشد
- کلیۀ خطرات ذکر شده در اعتبار را در بر گیرد
- با سایر اسناد در مورد محموله و شرح کالا مطابقت داشته باشد
اظهارنامۀ گمرکی :عبارت است از یک اظهارنامه مبداء که توسط یک مقام یا مقامات صالح گواهی شده است
اظهارنامۀ ورود یا خروج :عبارت است از هر نوع اظهارنامهای که توسط شخص مسئول حمل و نقل یا نمایندۀ او باید هنگام ورود یا خروج وسیله حمل و نقل به مقامات گمرک ارائه شود و حاوی مشخصات لازم در ارتباط با وسیلۀ حمل و نقل، مسیر سفر، بار، کالاهای توشهای و ملزومات، کارکنان و مسافرین میباشد
اظهارنامۀ کالا : عبارت است از هر نوع اظهارنامهای که بر روی برگی که گمرک تعیین نموده تنظیم میشود. در این اظهارنامه اشخاص ذینفع روش گمرکی را که باید در مورد کالا اجرا گردد. ذکر میکنند و مشخصاتی را که از نظر گمرک برای اجرای آن روش لازم است قید میکنند
اظهارنامۀ مبداء : عبارت است از یک شرح مقتضی در رابطه با مبداء کالاهای ساخته شده که در موقع صدور آنها توسط سازنده، تولیدکننده، تهیهکننده، صادرکننده. هر شخص صلاحیتدار دیگری در فاکتور تجاری یا هر سند دیگری که مربوط به کالاها باشد ذکر میگردد
ترانزیت گمرکی : عبارت است از روش گمرکی که به موجب آن کالاها تحت نظارت گمرک از یک دفتر گمرکی به دفتر گمرکی دیگر حمل میشود
مانیفست : به فهرست محصول یک شرکت با یک قطار یا یک کاراوان از کامیونهایی میگویند که بیشتر از یک بارنامه دارند. در فارسی میتوان آن را فهرست کل کالا خواند که حاوی ریز کلیۀ بارنامههای مربوط به محموله است. این فهرستِ کل زمانی عرضه می شود که محمولۀ تجارتی به گمرک مقصد میرسد
بارنامه : در اصطلاح بینالمللی کشتیرانی بارنامه را Bill Of Landing و در جاده و در هواپیما، C.M.R میخوانند. بارنامه مدرکی است برای حمل یک واحد و یا یک پارتی کالا به عنوان گیرنده در مقصد که از طرف موسسۀ حمل و نقل در مبداء بارگیری کالا، صادر میشود. بارنامه حاوی مشخصات ظاهری کالا از قبیل تعداد بستهها، شماره و علامت آنها، وزن یا ظرف، گاهی نیز وزن خالص یا مقدار و نوع کالا طبق آنچه فرستنده اظهار کرده است میباشد. گیرندۀ بارنامه بر طبق مفاد آن، کالا را از موسسۀ حمل و نقل دریافت میدارد
اظهارنامۀ اجمالی : فرم مخصوصی است حاکی از خلاصۀ مشخصات محمولۀ یک کشتی، یک هواپیما یا یک کاروان از کامیونها که ضمن آن تعداد بسته، وزن مبداء، مقصد نام کشتی یا دیگر وسایل حمل، تعداد اقلام محموله در آن ثبت شده و به ضمیمۀ مانیفست به گمرک تسلیم میشود در اظهارنامۀ اجمالی بعد از ذکر مشخصات موسسۀ حامل و مشخصات وسیلۀ نقلیه و گیرنده، نسبت به مشخصات کالا به نوشتن جملۀ مانیفست ضمیمه..... در صفحه... قلم اکتفا میشود
بارنویسی : مامورین مخصوص موقع تخلیۀ کالا از وسائط نقلیه، به تدریج ریز آن را مینویسد تا بعداً با بارنامه و مانیسفت تطبیق داده شود
بار انداز : محل سرپوشیدهای است که یک یا چند طرف آن دیوار نداشته باشد و کالاها به منظور محفوظ ماندن از برف و باران و تابش منظم آفتاب در آن جا گذاشته میشود
کالای متروکه : کالاهایی که مدت توقف قانونی آنها در اماکن گمرکی یا انبار اختصاصی پایان یافته و ترخیص نشده باشد، کالاهای متروکه خوانده میشود
پیماننامۀ ارزی : فرمی است که صادرکننده، هنگام صدور کالا از کشور جهت تعهد فروش ارز حاصل از صادرات به بانکهای مجاز با اطلاع گمرک به بانک تسلیم میکند برای خروج موقت نیز پیماننامۀ موقت صادر میشود که در صورت عدم برگشت کالا در مدت مقرر، آن را صادرات محسوب کرده و انجام تعهد را مورد پیگرد قرار میدهند . در حال حاضر یک تعهد بسیار ساده برای این منظور کفایت میکند.
کابوتاژ : عبارت است از حمل کالا از یک بندر کشور به بندر دیگر و همچنین از یک گمرک به گمرک دیگر، که از راه کشور هم جوار صورت گیرد. برای کابوتاژ تشریفات گمرکی لازم است و دو نوع اظهارنامه دارد که یکی هنگام خروج کالا از بندر یا مرز تنظیم میشود و یکی هم هنگام ورود به گمرک مرز یا بندر
پروفورما : سیاهۀ خریدی است که فروشنده از مبداء به عنوان پیشنهاد فروش، یا تعیین ارزش و شرایط فروش، صادر میکند. این سیاهه قبل از فروش کالا، باید به تائید مرکز تهیه و توزیع مربوطه برسد. پروفورما را پیشفاکتور نیز میگویند
اعلامیۀ ارز : سندی است بانکی که مبلغ ارز انتقال یافته جهت خرید کالا و هم ارز ریالی آن و تاریخ گشایش اعتبار آن را نشان می دهد
تعرفه گمرکی : جدولی است که کلیۀ کالاها در آن طبقهبندی و در ستونهای معین، شمارۀ فصل و ردیف مربوطه، نوع کالا و مأخذ حقوق گمرکی تعیین شده است
کارنهتیر : کارنهتیر سند ترانزیتی بینالمللی کالا از راه زمینی است که در مبداء صادر میشود و به موجب آن کالا از کشورهای بین راه تا مقصد که بطور ترانزیت عبور میکند نیازی به انجام تشریفات ترانزیت در مرز ورودی و خروجی هر کشور نخواهد بود
کارنه آ. ت . آ A.t.A : مدرک ورود موقت بینالمللی است اگر شخص و یا شرکتی کالایی به صورت ورود موقت جهت شرکت در نمایشگاهها یا تاسیس نمایشگاه وارد نماید و یا نمونههایی برای ارائه به مشتریان وارد کند به موجب این مدرک نیازی به انجام تشریفات گمرکی مربوط به ورود موقت نخواهد داشت
روش های پرداخت در معاملات بازرگانی
این روشها به دو گروه عمـده تقسیم مـیشود :
روشهایی که ریسک فروشنده زیاد ولی ریسک خریدار کم است.
روشهایی که ریسک خریدار زیاد ولی ریسک فروشنده کم است.
در روش اول معمولاً فروشنده کالا را ارسال مینماید و سپس وجه آن را از خریدار دریافت میکند ولی در روش دوم فروشنده وجه کالا را قبل از ارسال کالا از خریدار دریافت مینماید.
در حال حاضر متداولترین و مهمترین شیوۀ پرداخت در معاملات بازرگانی شیوۀ اعتبارات اسنادی است که دارای مقررات خاصی میباشد که به مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی (UCP-600 ) معروف است.
تعریف اعتبارات اسنادی : تعهدی است که بانک گشایشکنندۀ اعتبار بر عهده میگیرد تا در قبال اخذ اسناد معینی که مورد درخواست متقاضی اعتبار است مطالبات ذینفع اعتبار یا فروشنده را بپردازد. این پرداخت یا از طریق برات ارزی (B/E) و یا از طریق اعتبارنامه (L/C) صورت میگیرد.
برات ارزیB/E : توسط صادرکننده یا فروشنده نوشته شده و از طریق بانک ذینفع ارسال میشود و توسط خریدار یا واردکننده قبولنویسـی مـیشود و صـادرکننده مـیتواند با ارائه این سند به بانک خود بلافاصله مبلغ آن را دریافت کند. این برات قابل معامله است.
اعتبارنامه L/C : فرم قراردادی است که به موجب آن بانک بازکنندۀ اعتبار بنا به درخواست خریدار یا واردکننده، بانک دیگری را که بانک کارگزار نام دارد مجاز میدارد که اگر فروشنده اسناد حمل کالای مورد معامله را تسلیم نماید آن بانک حداکثر میزان اعتبار را پرداخت نماید. بانک کارگزار سپس این اسناد را برای بانک خریدار ارسال میکند. اعتبارنامه بر خلاف برات قابل معامله نیست.
اعتبار اسنادی یوزانس (USANCE L/C) : یوزانس به معنی مهلت، مدت، بهرۀ پول و در عرف تجارت بینالملل به معنای معاملۀ نسیۀ تضمین شده میباشد. هزینۀ یوزانس همان بهرهای است که خریدار کالا (متقاضی اعتبار) علاوه بر قیمت کالا به خاطر مهلت داده شده میپردازد.
فاینانس (Finance) : در مواقعی که فروشندۀ کالا حاضر به قبول اعتبار اسنادی یوزانس نمیگردد معمولاً خریدار از یک شرکت مالی درخواست میکند که وارد معامله شده و وجه معامله را به فروشنده نقداً پرداخت کند و در سررسید یوزانس، اصل و بهرۀ مبلغ را از خریدار کالا اخذ نماید. این موسسات را Financer (تامینکنندۀ مالی یا سرمایهگذار) میگویند.
سایر روشها از قبیل پرداخت نقدی (T/T in Advance ) و Western union و Money gram که ریسک آن برای خریدار بسیار زیاد است و معمولا توصیه نمیشود .
بیمههای باربری یا حمل و نقل کالا
بیمههای باربری یا حمل و نقل کالا، بیمهای است که به موجب آن یک طرف (شرکت بیمه) در مقابل حق بیمهای که از طرف دیگر (بیمهگذار) دریافت میکند متعهد میشود چنانچه در جریان حمل کالا از نقطهای به نقطۀ دیگر در نتیجه وقوع خطرهای موضوع بیمه، کالا تلف شده و یا دچار خسارت گردد و یا بیمهگذار در رابطه با این خطرات، هزینههایی را متحمل شود، زیان وارده را جبران نماید.
انواع بیمههای باربری : بیمۀ حمل و نقل کالا شامل داخلی، صادراتی، وارداتی، ترانزیت که از طریق زمینی، هوایی، دریایی و یا ترکیبی، کالای مورد بیمه جابجا می گردد
انواع پوششهای بیمهای در بیمۀ حمل و نقل :
شرط تلف کامل کالا (Total loss) :در این نوع بیمه، خسارت کلی کالا در یک مرحله در نتیجه آتش سوزی یا غرق کامل تحت پوشش میباشد
شرط C : این بیمه مشمول خطرات زیر میباشد :
- آتشسوزی یا انفجار
- به گِل نشستن و زمینگیر شدن، برخورد با کف دریا، غرق یا واژگون شدن کشتی یا شناور
- واژگون شدن یا از خارج شدن از مسیر وسیلۀ حمل زمینی
- تصادف یا یرخورد کشتی یا شناور یا وسیله حمل دیگر با هر جسم خارجی به غیر از آب
- تخلیۀ کالا در بندر اضطراری
- فدا کردن کالا در جریان خسارت عمومی
- به دریا انداختن کالا جهت سبکسازی کشتی
- زیان همگانی و هزینههای نجات
- مسئولیت مشترک در تصادف
شرط B :در بیمه با شرط B بیمهگر متعهد جبران کلیۀ خطراتی که در شرط C تحت پوشش میباشد به انضمام خسارات ناشی از خطرات به شرح زیر میباشد:
- زلزله، آتشفشان یا صاعقه
- ورود آب دریا، دریاچه یا رودخانه به کشتی، شناور، محفظۀ کالا، کانتینر و یا لیفت وان
- از بین رفتن کامل هر بسته کالا در کشتی یا شناور و تلف کلی هر بسته به علت سقوط در هنگام بارگیری و یا تخلیۀ کشتی و یا شناور
- به دریا افتادن کالا از روی عرشۀ کشتی
ضمناً در بیمۀ کالا به شرط B علاوه بر خطرات مذکور در شرط B خطرات عدم تحویل، دزدی، دله دزدی، سائیدگی، زنگزدگی، نشست، شکست، لبپریدگی، کج شدن، خراشیدگی و ضربه دیدگی و خسارت ناشی از چنگک، ریزش کسری نیز پذیرفته می شود .
فرانشیز (سهم بیمه گذار از خسارت وارده ) : خسارت ناشی از خطرات مذکور در شرط B به استثنای خسارات ناشی از خطراتی که در شرط C و عدم تحویل تحت پوشش میباشد معادل سه درصد ارزش هر بستۀ خسارت دیده مشمول فرانشیز است .
شرط A :این نوع بیمه کاملترین نوع بیمۀ حمل و نقل است و بیشتر برای کالاهای حساس و آسیبپذیر مورد استفاده دارد و کلیۀ خطرات به جز موارد استثنا شده را شامل میشود.
استثنائات (مواردی که از شمول بیمه خارج میباشند) :
- اشعۀ یونساز و آلودگی مواد رادیو اکتیو ناشی از هرگونه سوخت یا فضولات هستهای
- عدم قبول ورود کالا از طرف بیمهگذار و یا ممانعت از ورود کالا توسط کشور واردکنندۀ کالا
- سوء عمل آزای بیمهگذار که منجر به خسارت یا تلف مورد بیمه شده باشد
-نشست و ریزش عادی مورد بیمه و خطرات مشابه به آنها مانند کسری عادی وزن و فرسودگی و پوسیدگی
- تلف، آسیب یا هزینۀ ناشی از ناکافی و نامناسب بودن بستهبندی یا آمادهسازی مورد بیمه
- تلف، آسیب یا هزینۀ ناشی از عیب ذاتی یا ماهیت مورد بیمه
- تلف، آسیب یا هزینۀ ناشی از کاربرد هر نوع سلاح جنگی که با انرژی، شکست هستهای یا واکنش مشابه دیگر یا نیرو و ماده رادیواکتیو کار کند
- عدم قابلیت دریانوردی کشتی یا کرجی یا مناسب بودن کشتی، کرجی، وسیلۀ حمل، کانتینر یا لیف وان جهت حمل سالم مورد بیمه
توضیح اینکه : خطرات جنگ، اعتصاب، شورش، بلوا، تروریسم، جز استثنائات بیمهنامه میباشد و در صورتی که توافقی بین بیمهگر و بیمهگذار انجام پذیرد این خطرات میتواند تحت پوشش قرار گیرد.
تعاریف و اصطلاحات گمرکی
گمرک (customs) : تشکیلاتی است دولتی که عهدهدار اجرای قوانین گمرکی، وصول حقوق و عوارض ورودی و صدوری، انجام تشریفات واردات، ترانزیت و صادرات کالا میباشد.
حقوق گمرکی : حقوقی است که طبق تعرفۀ گمرکی وضع شده و به اجناس و کالاها هنگام ورود یا صدور از قلمرو گمرکی تعلق میگیرد.
تشریفات گمرکی : کلیۀ عملیاتی که باید توسط اشخاص ذینفع و گمرک انجام گیرد تا یک کالا صادر و یا وارد گردد.
ترانزیت : روش گمرکی است که براساس آن کالاها تحت نظارت گمرک، از یک گمرک به گمرک دیگر حمل میگردد.
ترخیص : به معنی خارج شدن کالا از گمرک پس از انجام تشریفات گمرکی است.
اظهارنامۀ گمرکی : ذکر مشخصات کامل کالا در اظهارنامۀ تسلیمی به گمرک را میگویند.
کابوتاژ : عبارتست از حمل کالا از یک نقطه به نقطۀ دیگر، در یک کشور از راه دریا یا رودخانههای مرزی.
قانون امور گمرکی : مشتمل بر ۶۰ ماده میباشد که در گمرکات کشور اجرا میگردد آئیننامۀ اجرائی این قانون دارای ۳۹۷ ماده میباشد که در آن رویههای مختلف گمرکی در خصوص واردات، صادرات، تشریفات گمرکی، ارزیابی، ترخیص، تخلفات، قاچاق گمرکی، اختلافات گمرکی و سایر مسائل گمرکی تشریح گردیده است.
کالای متروکه : مدت مجاز توقف کالاهای وارده به گمرک چهارماه بعد از تاریخ تحویل اظهارنامه و صدور قبض انبار است. درصورتی که در این فاصله برای تشریفات گمرکی مراجعه نشود، کالا متروکه محسوب میگردد؛ این مهلت در صورت درخواست صاحب مال به شرط پرداخت حق انبارداری تا ۴ ماه دیگر قابل تمدید است.
حقالعملکاری در گمرک : حقالعملکار در گمرک به شخصی (حقیقی یا حقوقی) اطلاق میشود که تشریفات گمرکی کالای متعلق به اشخاص دیگر را به وکالت از طرف آن شخص در گمرک انجام دهد. این شخص حقیقی یا حقوقی بایستی پروانۀ حقالعملکاری از گمرک دریافت نماید.
تعرفۀ گمرکی : به معنی دریافت حقوق و عوارض گمرکی است که بر روی هر کالا بسته میشود. به طور مثال وقتی میگویند تعرفۀ ورود تلویزیون ۳۰% است یعنی مأخذ دریافت حقوق و عوارض گمرکی این کالا ۳۰% میباشد.
«تعرفه» به معنی جدول طبقهبندی کالایی هم در کتاب مقررات صادرات و واردات آمده است که اصطلاح خارجی آن(Nomenclature) میباشد. مثلاً وقتی میگویند تعرفۀ تلویزیون ۱۵/۸۵ میباشد یعنی تلویزیون در سیستم طبقهبندی کالایی بینالمللی در فصل ۸۵ و ردیف ۱۵ جای گرفته است.
سیستم هماهنگ توصیف و کدگذاری کالا (HS): سیستم HS یا جدول طبقهبندی هماهنگشدۀ توصیف و کدگذاری کالا در سال ۱۹۸۳ تصویب و از سال ۱۹۸۸ لازمالاجرا گردید و یک طبقهبندی چندمنظوره است که دارای ۲۱ قسمت، ۹۶ فصل، ۱۲۴۱ شمارۀ اصلی و ۵۱۰۹ شمارۀ اختصاص یافته برای کالاها مـیباشد. در سیستم HS به جای شمارههای فرعی از روش یک خط فاصله و دو خط فاصله استفاده شده است و به کلیۀ این ردیفها یک کد سیستم هماهنگ شده اختصاص یافته است.
تعرفههای ترجیحی : به منظور ایجاد انگیزه و برقراری تسهیلات جهت ورود و صدور کالا برقرار میشود و حد پائینتری از حقوق گمرکی برای گروهی از کشورها تعیین و اعمال میشود که آن را تعرفۀ ترجیحی مینامند.
نرخ ارز : برای محاسبۀ ارزش کالا جهت پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، ارزش کالا که با پول خارجی فاکتور شده است باید به ریال ایران تبدیل شود و نرخ ارز برای محاسبات گمرکی نرخ رسمی ارز در کشور میباشد که توسط بانک مرکزی همه روزه اعلام و ابلاغ میشود.
اصطلاحات بازرگانی، بیمه و گمرک
سیاهه باید دارای موارد زیر باشد:
تاریخ، نام و نشانی خریدار و فروشنده، شمارۀ سفارش یا قرارداد، مقدار و شرح کالا، قیمت واحد، شرح هرگونه هزینۀ توافق شده که در قیمت واحد منظور نشده است، ارزش کل کالا، وزن کالا، تعداد بستهها، علائم و شمارههای حمل، شرایط تحویل و پرداخت جزئیات حمل
اسناد حمل : بارنامه به منزلۀ سند قرارداد حمل، رسید دریافت کالا و سند مالکیت آن است و همچنین سندی است که زمان ادعای خسارت از شرکت بیمه میتواند به عنوان پشتوانه مورد استفاده واقع شود .
جزئیات مندرج در بارنامه باید شامل موارد زیر باشد:
شرح کالا، علائم و یا شمارههای تجاری، نام کشتی حامل، ذکر عبارتی که حاکی از وجود کالا در کشتی باشد، بنادر بارگیری و تخلیه، نام حمل کنندۀ کالا، نام گیرندۀ کالا، نام و نشانی شخصی که ورود اجناس به اطلاع او میرسد، هزینۀ حمل پرداخت شده یا قابل پرداخت در مقصد میباشد. تعداد نسخههای بارنامه که به صورت اصل صادر شده است، تاریخ صدور .
گواهی مبداء : اظهاریۀ امضاء شدهای است که حاکی از مبداءء ساخت کالا میباشد. گواهی مبداء توسط صادر کنندۀ کالا و یا نمایندهاش تهیه میشود ولی این گواهی در بعضی از کشورها باید روی فرم خاصی که حاوی تایید یک سازمان اداری مستقل (برای مثال اطاق بازرگانی) باشد صادر شود
گواهی بازرسی: انجام بازرسی توسط یک موسسۀ بازرسی را مشخص میکند. مرجع مذکور محموله را با توجه به علائم حمل، وزن، تعداد بستهها، مورد بررسی کمی و کیفی قرار داده و گزارش خود را ارائه میدهد
گواهی بیمه : سندی است که باید توسط شرکت بیمه و یا نمایندگی آن و یا به وسیلۀ پذیرهنویسان صادر و یا امضاء شده باشد و تاریخ آن باید همزمان و یا قبل از تاریخ حمل باشد و مبلغ بیمهنامه باید حداقل برابر با ارزش سیف کالا باشد.
گواهی بیمه میبایست:
- با آنچه که در اعتبار ذکر شده، مطابقت داشته باشد
- کلیۀ خطرات ذکر شده در اعتبار را در بر گیرد
- با سایر اسناد در مورد محموله و شرح کالا مطابقت داشته باشد
اظهارنامۀ گمرکی :عبارت است از یک اظهارنامه مبداء که توسط یک مقام یا مقامات صالح گواهی شده است
اظهارنامۀ ورود یا خروج :عبارت است از هر نوع اظهارنامهای که توسط شخص مسئول حمل و نقل یا نمایندۀ او باید هنگام ورود یا خروج وسیله حمل و نقل به مقامات گمرک ارائه شود و حاوی مشخصات لازم در ارتباط با وسیلۀ حمل و نقل، مسیر سفر، بار، کالاهای توشهای و ملزومات، کارکنان و مسافرین میباشد
اظهارنامۀ کالا : عبارت است از هر نوع اظهارنامهای که بر روی برگی که گمرک تعیین نموده تنظیم میشود. در این اظهارنامه اشخاص ذینفع روش گمرکی را که باید در مورد کالا اجرا گردد. ذکر میکنند و مشخصاتی را که از نظر گمرک برای اجرای آن روش لازم است قید میکنند
اظهارنامۀ مبداء : عبارت است از یک شرح مقتضی در رابطه با مبداء کالاهای ساخته شده که در موقع صدور آنها توسط سازنده، تولیدکننده، تهیهکننده، صادرکننده. هر شخص صلاحیتدار دیگری در فاکتور تجاری یا هر سند دیگری که مربوط به کالاها باشد ذکر میگردد
ترانزیت گمرکی : عبارت است از روش گمرکی که به موجب آن کالاها تحت نظارت گمرک از یک دفتر گمرکی به دفتر گمرکی دیگر حمل میشود
مانیفست : به فهرست محصول یک شرکت با یک قطار یا یک کاراوان از کامیونهایی میگویند که بیشتر از یک بارنامه دارند. در فارسی میتوان آن را فهرست کل کالا خواند که حاوی ریز کلیۀ بارنامههای مربوط به محموله است. این فهرستِ کل زمانی عرضه می شود که محمولۀ تجارتی به گمرک مقصد میرسد
بارنامه : در اصطلاح بینالمللی کشتیرانی بارنامه را Bill Of Landing و در جاده و در هواپیما، C.M.R میخوانند. بارنامه مدرکی است برای حمل یک واحد و یا یک پارتی کالا به عنوان گیرنده در مقصد که از طرف موسسۀ حمل و نقل در مبداء بارگیری کالا، صادر میشود. بارنامه حاوی مشخصات ظاهری کالا از قبیل تعداد بستهها، شماره و علامت آنها، وزن یا ظرف، گاهی نیز وزن خالص یا مقدار و نوع کالا طبق آنچه فرستنده اظهار کرده است میباشد. گیرندۀ بارنامه بر طبق مفاد آن، کالا را از موسسۀ حمل و نقل دریافت میدارد
اظهارنامۀ اجمالی : فرم مخصوصی است حاکی از خلاصۀ مشخصات محمولۀ یک کشتی، یک هواپیما یا یک کاروان از کامیونها که ضمن آن تعداد بسته، وزن مبداء، مقصد نام کشتی یا دیگر وسایل حمل، تعداد اقلام محموله در آن ثبت شده و به ضمیمۀ مانیفست به گمرک تسلیم میشود در اظهارنامۀ اجمالی بعد از ذکر مشخصات موسسۀ حامل و مشخصات وسیلۀ نقلیه و گیرنده، نسبت به مشخصات کالا به نوشتن جملۀ مانیفست ضمیمه..... در صفحه... قلم اکتفا میشود
بارنویسی : مامورین مخصوص موقع تخلیۀ کالا از وسائط نقلیه، به تدریج ریز آن را مینویسد تا بعداً با بارنامه و مانیسفت تطبیق داده شود
بار انداز : محل سرپوشیدهای است که یک یا چند طرف آن دیوار نداشته باشد و کالاها به منظور محفوظ ماندن از برف و باران و تابش منظم آفتاب در آن جا گذاشته میشود
کالای متروکه : کالاهایی که مدت توقف قانونی آنها در اماکن گمرکی یا انبار اختصاصی پایان یافته و ترخیص نشده باشد، کالاهای متروکه خوانده میشود
پیماننامۀ ارزی : فرمی است که صادرکننده، هنگام صدور کالا از کشور جهت تعهد فروش ارز حاصل از صادرات به بانکهای مجاز با اطلاع گمرک به بانک تسلیم میکند برای خروج موقت نیز پیماننامۀ موقت صادر میشود که در صورت عدم برگشت کالا در مدت مقرر، آن را صادرات محسوب کرده و انجام تعهد را مورد پیگرد قرار میدهند . در حال حاضر یک تعهد بسیار ساده برای این منظور کفایت میکند.
کابوتاژ : عبارت است از حمل کالا از یک بندر کشور به بندر دیگر و همچنین از یک گمرک به گمرک دیگر، که از راه کشور هم جوار صورت گیرد. برای کابوتاژ تشریفات گمرکی لازم است و دو نوع اظهارنامه دارد که یکی هنگام خروج کالا از بندر یا مرز تنظیم میشود و یکی هم هنگام ورود به گمرک مرز یا بندر
پروفورما : سیاهۀ خریدی است که فروشنده از مبداء به عنوان پیشنهاد فروش، یا تعیین ارزش و شرایط فروش، صادر میکند. این سیاهه قبل از فروش کالا، باید به تائید مرکز تهیه و توزیع مربوطه برسد. پروفورما را پیشفاکتور نیز میگویند
اعلامیۀ ارز : سندی است بانکی که مبلغ ارز انتقال یافته جهت خرید کالا و هم ارز ریالی آن و تاریخ گشایش اعتبار آن را نشان می دهد
تعرفه گمرکی : جدولی است که کلیۀ کالاها در آن طبقهبندی و در ستونهای معین، شمارۀ فصل و ردیف مربوطه، نوع کالا و مأخذ حقوق گمرکی تعیین شده است
کارنهتیر : کارنهتیر سند ترانزیتی بینالمللی کالا از راه زمینی است که در مبداء صادر میشود و به موجب آن کالا از کشورهای بین راه تا مقصد که بطور ترانزیت عبور میکند نیازی به انجام تشریفات ترانزیت در مرز ورودی و خروجی هر کشور نخواهد بود
کارنه آ. ت . آ A.t.A : مدرک ورود موقت بینالمللی است اگر شخص و یا شرکتی کالایی به صورت ورود موقت جهت شرکت در نمایشگاهها یا تاسیس نمایشگاه وارد نماید و یا نمونههایی برای ارائه به مشتریان وارد کند به موجب این مدرک نیازی به انجام تشریفات گمرکی مربوط به ورود موقت نخواهد داشت
روش های پرداخت در معاملات بازرگانی
این روشها به دو گروه عمـده تقسیم مـیشود :
روشهایی که ریسک فروشنده زیاد ولی ریسک خریدار کم است.
روشهایی که ریسک خریدار زیاد ولی ریسک فروشنده کم است.
در روش اول معمولاً فروشنده کالا را ارسال مینماید و سپس وجه آن را از خریدار دریافت میکند ولی در روش دوم فروشنده وجه کالا را قبل از ارسال کالا از خریدار دریافت مینماید.
در حال حاضر متداولترین و مهمترین شیوۀ پرداخت در معاملات بازرگانی شیوۀ اعتبارات اسنادی است که دارای مقررات خاصی میباشد که به مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی (UCP-600 ) معروف است.
تعریف اعتبارات اسنادی : تعهدی است که بانک گشایشکنندۀ اعتبار بر عهده میگیرد تا در قبال اخذ اسناد معینی که مورد درخواست متقاضی اعتبار است مطالبات ذینفع اعتبار یا فروشنده را بپردازد. این پرداخت یا از طریق برات ارزی (B/E) و یا از طریق اعتبارنامه (L/C) صورت میگیرد.
برات ارزیB/E : توسط صادرکننده یا فروشنده نوشته شده و از طریق بانک ذینفع ارسال میشود و توسط خریدار یا واردکننده قبولنویسـی مـیشود و صـادرکننده مـیتواند با ارائه این سند به بانک خود بلافاصله مبلغ آن را دریافت کند. این برات قابل معامله است.
اعتبارنامه L/C : فرم قراردادی است که به موجب آن بانک بازکنندۀ اعتبار بنا به درخواست خریدار یا واردکننده، بانک دیگری را که بانک کارگزار نام دارد مجاز میدارد که اگر فروشنده اسناد حمل کالای مورد معامله را تسلیم نماید آن بانک حداکثر میزان اعتبار را پرداخت نماید. بانک کارگزار سپس این اسناد را برای بانک خریدار ارسال میکند. اعتبارنامه بر خلاف برات قابل معامله نیست.
اعتبار اسنادی یوزانس (USANCE L/C) : یوزانس به معنی مهلت، مدت، بهرۀ پول و در عرف تجارت بینالملل به معنای معاملۀ نسیۀ تضمین شده میباشد. هزینۀ یوزانس همان بهرهای است که خریدار کالا (متقاضی اعتبار) علاوه بر قیمت کالا به خاطر مهلت داده شده میپردازد.
فاینانس (Finance) : در مواقعی که فروشندۀ کالا حاضر به قبول اعتبار اسنادی یوزانس نمیگردد معمولاً خریدار از یک شرکت مالی درخواست میکند که وارد معامله شده و وجه معامله را به فروشنده نقداً پرداخت کند و در سررسید یوزانس، اصل و بهرۀ مبلغ را از خریدار کالا اخذ نماید. این موسسات را Financer (تامینکنندۀ مالی یا سرمایهگذار) میگویند.
سایر روشها از قبیل پرداخت نقدی (T/T in Advance ) و Western union و Money gram که ریسک آن برای خریدار بسیار زیاد است و معمولا توصیه نمیشود .
بیمههای باربری یا حمل و نقل کالا
بیمههای باربری یا حمل و نقل کالا، بیمهای است که به موجب آن یک طرف (شرکت بیمه) در مقابل حق بیمهای که از طرف دیگر (بیمهگذار) دریافت میکند متعهد میشود چنانچه در جریان حمل کالا از نقطهای به نقطۀ دیگر در نتیجه وقوع خطرهای موضوع بیمه، کالا تلف شده و یا دچار خسارت گردد و یا بیمهگذار در رابطه با این خطرات، هزینههایی را متحمل شود، زیان وارده را جبران نماید.
انواع بیمههای باربری : بیمۀ حمل و نقل کالا شامل داخلی، صادراتی، وارداتی، ترانزیت که از طریق زمینی، هوایی، دریایی و یا ترکیبی، کالای مورد بیمه جابجا می گردد
انواع پوششهای بیمهای در بیمۀ حمل و نقل :
شرط تلف کامل کالا (Total loss) :در این نوع بیمه، خسارت کلی کالا در یک مرحله در نتیجه آتش سوزی یا غرق کامل تحت پوشش میباشد
شرط C : این بیمه مشمول خطرات زیر میباشد :
- آتشسوزی یا انفجار
- به گِل نشستن و زمینگیر شدن، برخورد با کف دریا، غرق یا واژگون شدن کشتی یا شناور
- واژگون شدن یا از خارج شدن از مسیر وسیلۀ حمل زمینی
- تصادف یا یرخورد کشتی یا شناور یا وسیله حمل دیگر با هر جسم خارجی به غیر از آب
- تخلیۀ کالا در بندر اضطراری
- فدا کردن کالا در جریان خسارت عمومی
- به دریا انداختن کالا جهت سبکسازی کشتی
- زیان همگانی و هزینههای نجات
- مسئولیت مشترک در تصادف
شرط B :در بیمه با شرط B بیمهگر متعهد جبران کلیۀ خطراتی که در شرط C تحت پوشش میباشد به انضمام خسارات ناشی از خطرات به شرح زیر میباشد:
- زلزله، آتشفشان یا صاعقه
- ورود آب دریا، دریاچه یا رودخانه به کشتی، شناور، محفظۀ کالا، کانتینر و یا لیفت وان
- از بین رفتن کامل هر بسته کالا در کشتی یا شناور و تلف کلی هر بسته به علت سقوط در هنگام بارگیری و یا تخلیۀ کشتی و یا شناور
- به دریا افتادن کالا از روی عرشۀ کشتی
ضمناً در بیمۀ کالا به شرط B علاوه بر خطرات مذکور در شرط B خطرات عدم تحویل، دزدی، دله دزدی، سائیدگی، زنگزدگی، نشست، شکست، لبپریدگی، کج شدن، خراشیدگی و ضربه دیدگی و خسارت ناشی از چنگک، ریزش کسری نیز پذیرفته می شود .
فرانشیز (سهم بیمه گذار از خسارت وارده ) : خسارت ناشی از خطرات مذکور در شرط B به استثنای خسارات ناشی از خطراتی که در شرط C و عدم تحویل تحت پوشش میباشد معادل سه درصد ارزش هر بستۀ خسارت دیده مشمول فرانشیز است .
شرط A :این نوع بیمه کاملترین نوع بیمۀ حمل و نقل است و بیشتر برای کالاهای حساس و آسیبپذیر مورد استفاده دارد و کلیۀ خطرات به جز موارد استثنا شده را شامل میشود.
استثنائات (مواردی که از شمول بیمه خارج میباشند) :
- اشعۀ یونساز و آلودگی مواد رادیو اکتیو ناشی از هرگونه سوخت یا فضولات هستهای
- عدم قبول ورود کالا از طرف بیمهگذار و یا ممانعت از ورود کالا توسط کشور واردکنندۀ کالا
- سوء عمل آزای بیمهگذار که منجر به خسارت یا تلف مورد بیمه شده باشد
-نشست و ریزش عادی مورد بیمه و خطرات مشابه به آنها مانند کسری عادی وزن و فرسودگی و پوسیدگی
- تلف، آسیب یا هزینۀ ناشی از ناکافی و نامناسب بودن بستهبندی یا آمادهسازی مورد بیمه
- تلف، آسیب یا هزینۀ ناشی از عیب ذاتی یا ماهیت مورد بیمه
- تلف، آسیب یا هزینۀ ناشی از کاربرد هر نوع سلاح جنگی که با انرژی، شکست هستهای یا واکنش مشابه دیگر یا نیرو و ماده رادیواکتیو کار کند
- عدم قابلیت دریانوردی کشتی یا کرجی یا مناسب بودن کشتی، کرجی، وسیلۀ حمل، کانتینر یا لیف وان جهت حمل سالم مورد بیمه
توضیح اینکه : خطرات جنگ، اعتصاب، شورش، بلوا، تروریسم، جز استثنائات بیمهنامه میباشد و در صورتی که توافقی بین بیمهگر و بیمهگذار انجام پذیرد این خطرات میتواند تحت پوشش قرار گیرد.
تعاریف و اصطلاحات گمرکی
گمرک (customs) : تشکیلاتی است دولتی که عهدهدار اجرای قوانین گمرکی، وصول حقوق و عوارض ورودی و صدوری، انجام تشریفات واردات، ترانزیت و صادرات کالا میباشد.
حقوق گمرکی : حقوقی است که طبق تعرفۀ گمرکی وضع شده و به اجناس و کالاها هنگام ورود یا صدور از قلمرو گمرکی تعلق میگیرد.
تشریفات گمرکی : کلیۀ عملیاتی که باید توسط اشخاص ذینفع و گمرک انجام گیرد تا یک کالا صادر و یا وارد گردد.
ترانزیت : روش گمرکی است که براساس آن کالاها تحت نظارت گمرک، از یک گمرک به گمرک دیگر حمل میگردد.
ترخیص : به معنی خارج شدن کالا از گمرک پس از انجام تشریفات گمرکی است.
اظهارنامۀ گمرکی : ذکر مشخصات کامل کالا در اظهارنامۀ تسلیمی به گمرک را میگویند.
کابوتاژ : عبارتست از حمل کالا از یک نقطه به نقطۀ دیگر، در یک کشور از راه دریا یا رودخانههای مرزی.
قانون امور گمرکی : مشتمل بر ۶۰ ماده میباشد که در گمرکات کشور اجرا میگردد آئیننامۀ اجرائی این قانون دارای ۳۹۷ ماده میباشد که در آن رویههای مختلف گمرکی در خصوص واردات، صادرات، تشریفات گمرکی، ارزیابی، ترخیص، تخلفات، قاچاق گمرکی، اختلافات گمرکی و سایر مسائل گمرکی تشریح گردیده است.
کالای متروکه : مدت مجاز توقف کالاهای وارده به گمرک چهارماه بعد از تاریخ تحویل اظهارنامه و صدور قبض انبار است. درصورتی که در این فاصله برای تشریفات گمرکی مراجعه نشود، کالا متروکه محسوب میگردد؛ این مهلت در صورت درخواست صاحب مال به شرط پرداخت حق انبارداری تا ۴ ماه دیگر قابل تمدید است.
حقالعملکاری در گمرک : حقالعملکار در گمرک به شخصی (حقیقی یا حقوقی) اطلاق میشود که تشریفات گمرکی کالای متعلق به اشخاص دیگر را به وکالت از طرف آن شخص در گمرک انجام دهد. این شخص حقیقی یا حقوقی بایستی پروانۀ حقالعملکاری از گمرک دریافت نماید.
تعرفۀ گمرکی : به معنی دریافت حقوق و عوارض گمرکی است که بر روی هر کالا بسته میشود. به طور مثال وقتی میگویند تعرفۀ ورود تلویزیون ۳۰% است یعنی مأخذ دریافت حقوق و عوارض گمرکی این کالا ۳۰% میباشد.
«تعرفه» به معنی جدول طبقهبندی کالایی هم در کتاب مقررات صادرات و واردات آمده است که اصطلاح خارجی آن(Nomenclature) میباشد. مثلاً وقتی میگویند تعرفۀ تلویزیون ۱۵/۸۵ میباشد یعنی تلویزیون در سیستم طبقهبندی کالایی بینالمللی در فصل ۸۵ و ردیف ۱۵ جای گرفته است.
سیستم هماهنگ توصیف و کدگذاری کالا (HS): سیستم HS یا جدول طبقهبندی هماهنگشدۀ توصیف و کدگذاری کالا در سال ۱۹۸۳ تصویب و از سال ۱۹۸۸ لازمالاجرا گردید و یک طبقهبندی چندمنظوره است که دارای ۲۱ قسمت، ۹۶ فصل، ۱۲۴۱ شمارۀ اصلی و ۵۱۰۹ شمارۀ اختصاص یافته برای کالاها مـیباشد. در سیستم HS به جای شمارههای فرعی از روش یک خط فاصله و دو خط فاصله استفاده شده است و به کلیۀ این ردیفها یک کد سیستم هماهنگ شده اختصاص یافته است.
تعرفههای ترجیحی : به منظور ایجاد انگیزه و برقراری تسهیلات جهت ورود و صدور کالا برقرار میشود و حد پائینتری از حقوق گمرکی برای گروهی از کشورها تعیین و اعمال میشود که آن را تعرفۀ ترجیحی مینامند.
نرخ ارز : برای محاسبۀ ارزش کالا جهت پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، ارزش کالا که با پول خارجی فاکتور شده است باید به ریال ایران تبدیل شود و نرخ ارز برای محاسبات گمرکی نرخ رسمی ارز در کشور میباشد که توسط بانک مرکزی همه روزه اعلام و ابلاغ میشود.
ارزش کالای صادراتی در گمرک
هر کالایی که به عنوان صادرات به گمرک اظهار می شود صرفنظر از قیمتی که طبق قرارداد برای آن تعیین شده به طور کلی فارغ از ارزش کالا در خارج دارای قیمتی است که قبلا توسط مرجع رسمی دولتی تعیین شده و به صورت فهرست قیمتهای صادراتی در اختیار گمرک , بانک و سایر سازمانها قرار می گیرد. لذا صادر کنندگان به این قیمتها دسترسی دارند و الزاما اظهارنامه های صادراتی نیز باید با همین ارزشها تقویم گردد. این نحوه قیمت گذاری کالاهای صادراتی و الزام کلیه صادرکنندگان به رعایت ان برای این است که اولا صادرکننده اگر مجاز به اظهار قیمت کالایی که صادر می کند به دلخواه باشد قطعا برای یک نوع کالا قیمتهای مختلف به گمرک اظهار می گردد و به این ترتیب چنانچه قرار بر اخذ تعهد ارزی یا اخذ مالیات یا حتی تهیه آمار بازرگانی باشد هیچ کدام از این منظورها درست برآورده نخواهد شد.
ارزش کالای ورودی در گمرک(ارزش گمرکی)
ارزش کالای ورودی در گمرک در همه موارد عبارت است از بهای سیف CIF (بهای خرید کالا در مبدا به اضافه هزینه بیمه و حمل و نقل و باربندی) و کلیه هزینه های مربوط به افتتاح اعتبار یا واریز بروات و همچنین حق استفاده از امتیاز نقشه, مدل و علامت گذاری بازرگانی و سایر حقوق مشابه مربوط به کالا و سایر هزینه هایی که به آن کالا تا ورود به اولین دفتر گمرکی تعلق می گیرد که از روی سیاهه خرید یا سایر اسناد تسلیمی صاحب کالا تعیین و براساس نرخ ارز و برابری های اعلام شده از طرف بانک مرکزی ایران در روز تسلیم اظهار نامه خواهد بود.
اسناد حمل
بارنامه به منزله سند قرارداد حمل, رسید دریافت کالا و سند مالکیت آن است و همچنین سندی است که زمان ادعای خسارت از شرمت بیمه می تواند به عنوان پشتوانه مورد استفاده واقع شود.
جزئیات مندرج در بارنامه باید شامل موارد زیر باشد:
شرح کالا - علائم و یا شماره های تجاری - نام کشتی حامل - ذکر عبارتی که حاکی از وجود کالا در کشتی باشد - بنادر بارگیری و تخلیه - نام حمل کننده کالا - نام گیرنده کالا - نام و نشانی شخصی که ورود اجناس به اطلاع او می رسد هزینه حمل پرداخت شده یا قابل پرداخت در مقصد می باشد. تعداد نسخه های بارنامه که به صورت اصل صادر شده است - تاریخ صدور.
اسناد مثبته گمرکی
اسناد مثبته گمرکی بطور کلی اسنادی هستند که موید ورود کالا به ترتیب مجاز به کشور, انجام تشریفات قطعی گمرکی در خصوص انها و ترخیص از گمرک با صدور سند و پرداخت کلیه وجوهی که به ورود قطعی کالا تعلق می گیرد می باشد اسناد نادرست. منظور از اسناد نادرست , اسناد یا سیاه هایی است که در ان خصوصیات کالا صحیح و مختصرا ذکر نشده است و صاحب کالا از عدم تصریح خصوصیات به زبان دولت اقدام و کالای دیگری را با حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض کمتر اظهار نموده باشد.
اظهارنامه کالا
اظهاری است که بر روی برگی که گمرک تعیین نموده تنظیم می شود در این اظهارنامه اشخاص ذینفع روش گمرکی را که باید در مورد کالا اجرا شود ذکر می کنند و مشخصاتی را که از نظر گمرک برای اجرای ان روش لازم است قید می کنند.
اظهارنامه ورود یا خروج
عبارت است از هر نوع اظهارنامه ای که توسط شخص مسئول وسیله حمل و نقل یا نماینده او باید هنگام ورود یا خروج وسیله حمل ونقل به مقامات گمرکی ارائه شود و حاوی مشخصات لازم در ارتباط با وسیله حمل و نقل, مسیر سفر, بار, کالاهای توشه ای و ملزومات, کارکنان و مسافرین می باشد.
اظهارنامه گمرکی
یعنی هر اظهار یا اقدامی که راجع به اطلاعات خاص مورد نیاز گمرک به هر شکل که توسط گمرک توصیه شده یا مورد قبول واقع شود.
اظهارنامه مبدا
عبارت است از یک شرح مقتضی در رابطه با مبدا کالاهای ساخته شده که در موقع صدور انها توسط سازنده, تولید کننده , تهیه کننده , صادر کننده یا هر شخص صلاحیتدار دیگری در فاکتور تجاری یا هر سند دیگری که مربوط به کالاها باشد ذکر می گردد.
اعلامیه ارز
سندی است بانک که مبلغ ارز انتقال یافته جهت خرید کالا و هم ارز ریالی ان و تاریخ گشایش اعتبار ان رانشان می دهد.
بار انداز
محل سرپوشیده ای است که یک یا چند طرف ان دیوار نداشته و کالا ها به منظور محفوظ ماندن از برف و باران و تابش منظم آفتاب در آنجا نگه داشته می شود.
بارنویسی
مامورین مخصوص موقع تخلیه کالا از وسائط نقلیه, به تدریج ریز انرا می نویسد تا بعدا با بارنامه و مانیفست تطبیق داده شود.
پروفورما
سیاهه خریدی است که فروشنده از مبدا به عنوان پیشنهاد فروش, یا تعیین ارزش و شرایط فروش, صادر می کند. این سیاهه قبل از سفارش کالا باید به تایید مرکز تهیه و توزیع مربوطه رسد. پروفورما را پیش فاکتور نیز می نامند.
ترانشیب
عبارتست از روش گمرکی که به موجب ان کالاها تحت نظارت گمرک از یک وسیله حمل و نقل ورودی به یک وسیله حمل ونقل خروجی(صدور) در حوزه یک دفتر گمرکی که ان دفتر در عین حال دفتر گمرکی توام برای ورود و صدور است , انتقال داده می شود.
تعهد ترانزیت
سندی است که توسط گمرک تنظیم می شود و به موجب ان اجازه داده می شود که کالاها به طور ترانزیت گمرکی بدون پیش پرداخت حقوق و عوارض ورودی حمل شوند. و معمولا حاوی کلیه مشخصات لازم برای تعیین حقوق و عوارض ورودی در مورد مقتضی و یک تعهد تضمین شده مبنی بر ارائه کالا یا مهروموم گمرکی و سیم و سرب دست نخورده به دفتر گمرکی مقصد می باشد.
درابک
عبارت است از مبلغ حقوق و عوارض ورودی که موجب روش درابک مسترد می شود.
دمپینگ
دمپینگ عبارت است از عرضه کالا با قیمتی کمتر از هزینه نهایی تولید ان یا با استفاده از سوبسیدهای غیر عادی در یک بازار خارجی.
سود بازرگانی
علاوه بر حقوق گمرکی وجوهی نیز تحت عنوان سود بازرگانی طبق مصوب هیات وزیران به استناد قانون انحصار تجارت خارجی, قانون امور گمرکی و قانون مقررات صادرات و واردات از برخی کالاهای وارداتی اخذ می شود که به ان سود بازرگانی گفته می شود.
فلسفه وضع سود بازرگانی جدا از حقوق گمرکی صرفا به این لحاظ بوده که هرگاه دولت لازم بداند که به منظور حمایت از تولیدات یا صنایع کشور میزان ان را تغییر دهد در حالی که اگر این وجوه کلا در قالب حقوق گمرکی وصول میشود بر طبق قانون می بایست مجلس آن را تعیین کند لذا هر تغییر احتمالی آن مستلزم انجام مقدمات و طی تشریفات متداول و صرف زمان نسبتا زیادی بود در حالی که این وجوه ممکن است هر سال محتاج تغییر باشد لذا با تصویب هیات دولت, این تغییر با سهولت انجام می گیرد.
سیاهه تجاری
صورتحسابی است که به موجب آن هزینه کالا به حساب خریدار منظور می شود. سیاهه باید دارای موارد زیر باشد:
تاریخ - نام و نشانی خریدار و فروشنده - شماره سفارش یا قرارداد - مقدار و شرح کالا - قیمت واحد - شرح هر گونه هزینه اضافی توافق شده که در قیمت واحد منظور نشده است - ارزش کل کالا - وزن کالا - تعداد بسته ها - علایم و شماره های حمل- شرایط تحویل و پرداخت.
فله
به کالاهایی که بدون لفاف در واگنها یا کامیونهای اتاقدار و یا کشتی حمل می شود فله می گویند. کالاهایی مانند شکر, گندم , حبوبات, علوفه و از این قبیل به صورت فله حمل می شوند.
کابوتاژ
عبارت است از حمل کالا از یک بندر کشور به بندر دیگر و همچنین از یک گمرک به گمرک دیگر, که از راه کشور همجوار صورت می گیرد. برای کابوتاژ تشریفات گمرکی لازم است و دو نوع اظهارنامه دارد که یکی هنگام خروج کالا از بندر یا مرز تنظیم می شود و یکی هم هنگام ورود به گمرک مرز یا بندر .
کارنه تیر
کارنه تیر سند ترانزیتی بین الملی کالا از راه زمینی است که در مبدا صادر می شود و به موجب ان کالا از کشورهای بین راه تا مقصد که به طور ترانزیت عبور می کند نیازی به انجام تشریفات ترانزیت در مرز ورودی و خروجی هر کشور نخواهد بود.
کارنه ا.ت .ا
مدرک ورود موقت بین المللی است که اگر شخص یا شرکتی کالایی به صورت ورود موقت جهت شرکت در نمایشگاهها یا تاسیس نمایشگاه وارد نماید و یا نمونه هایی برای ارائه به مشتریان وارد کند به موجب این مدرک نیازی به انجام تشریفات گمرکی مربوط به ورود موقت نخواهد داشت .
کارنه دو پاساژ
کارنه دو پاساژ در حقیقت گذرنامه وسیله حمل و نقل جاده ای است که به عنوان ورود موقت به کشور یا کشورهایی مسافرت می کند ممکن است برای حمل کالا اشخاص یا بعنوان اتومبیل سواری برای گردش یا انجام امری که در نظر است موقتا برای ورود به کشوری از ان استفاده شود.
کالای ضبطی در گمرک
ضبط کالا در گمرک در مواردی است که کالا ممنوع الورود یا غیر مجاز بوده با نام و مشخصات صحیح اظهار شده باشد و گمرک سه ماه به صاحب کالا فرصت داده باشد که کالا را از کشور اعاده نماید. ولی صاحب کالا اقدامی ننماید در این صورت بعد از انقضای سه ماه مذکور کالا اصطلاحا ضبط می شود . همچنین بعد از ضبط, به صاحب کالا دو ماه وقت داده می شود که اگر شکایتی دارد به دادگاه شهرستان تسلیم نماید. در غیر این صورت و گذشت دو ماه مذکور اصطلاحا کالا ضبط قطعی شده یعنی به مالکیت دولت در می آید.
کالای متروکه
کالای متروکه کالایی است که صاحب آن , آن را ترک کرده باشد یعنی به هر دلیل به سراغ کالا برای ترخیص نرفته یا اگر مراجعه کرده در ارائه اسناد با مدارکی که لازم است تاخیر کند, مدتی که بعد از انقضای ان کالا متروکه می شود. چهار ماه از تاریخ اولین قبض انبار و در فرودگاهها دو ماه است هر گاه در این مدت اقدامی برای ترخیص نشود کالا متروکه می شود. چنانچه صاحب کالا برای عدم مراجعه و ترخیص کالا عذر موجهی داشته باشد می توان با تنظیم درخواست و ارائه ان به گمرک, تقاضا کند که مدت یاد شده حداکثر چهار ماه دیگر تمدید شود.
کالای مرجوعی
کالای مرجوعی یا دوباره صدور کالاهایی است که :
1- به عنوان واردات موقت قبلا به کشور وارد می شوند و در پایان مهلت ورود موقت برای اعاده از کشور اظهار و تحت عنوان کالای مرجوعی شناخته می شوند.
2- به دلیل ممنوعیت یا غیرمجاز بودن تطبیق با استاندارد های اجباری ( در مورد ان دسته از کالاها که ورودشان مستلزم رعایت استاندارد اجباری است) یا به طور کلی عدم احراز شرایط , قابل ترخیص نیستند به همین لحاظ از کشور باید مرجوع شوند.
کالاهای توشه ای و ملزومات
عبارت است از کالاهای اختصاص یافته برای مصرف توسط مسافران و کارکنان کشتی ها, هواپیماها یا قطارها, این کالاها ممکن است فروخته شده باشند یا نشده باشد.
کنوانسیون سیستم هماهنگ شده
معاهده و پیمانی است که کشورهای عضو سازمان جهانی گمرک به منظور اجرای هماهنگ طبقه بندی کالاهای تجاری به ان پیوسته اند. مفاد این کنوانسیون از سال 1988 برای اعضا ان لازم الاجرا شده است. ایران نیز از سال 1374 رسما به این کنوانسیون ملحق شده است و جدول تعرفه(سیستم هماهنگ شده) منظم به این کنوانسیون را از ابتدای سال 1375 در مقررات صادرات و واردات اجرا می کند.
کنوانسیون کیوتر
اصطلاحی است که عموما در ارتباط با کنوانسیون بین المللی برای ساده کردن و هماهنگ کردن روشهای گمرکی به کار برده می شود. این کنوانسیون در سال 1973 از طرف شورای همکاری گمرکی کیوتو پذیرفته شده است.
کنوانسیون ا.ت.ا
اصطلاحی است که عموما در ارتباط با کنوانسیون گمرکی در هر بار چه ا .ت .ا برای ورود موقت کالا به کار برده می شود. این کنوانسیون در سال 1961 از طرف شورای همکاری گمرکی در بروکسل پذیرفته شده است.
کنوانسیون نایروبی
اصطلاحی است که عموما در ارتباط با کنوانسیون بین المللی همکاری متقابل اداری به منظور پیش گیری تجسس و کیفر تخلفات گمرکی به کار برده می شود. این کنوانسیون در سال 1977 از طرف شورای همکاری در نایروبی پذیرفته شده است.
کانتینز
محفظه بزرگی است از چوب یا فلز که اغلب حجم کفه یک کامیون بزرگ یا تریلر را فرا می گیرد.
گواهی بیمه
اظهاریه امضا شده ای است که حاکی از مبدا ساخت کالا می باشد. گواهی مبدا توسط صادر کننده کالا و نماینده اش تهیه می شود ولی این گواهی در بعضی از کشورها باید روی فرم خاصی که حاوی تائید یک سازمان اداری مستقل (برای مثال اتاق بازرگانی) باشد صادر شود.
ماتیفست
فهرست محمولات یک کشتی یا یک قطار یا یک کاروان از کامیونهایی را می گویند که بیشتر از یک بارنامه دارند. در فارسی می توان آنرا فهرست کل کالا خواند که حاوی ریز کلیه برنامه های مربوط به محموله است. این فهرست کل زمانی عرضه می شود که محموله تجاری به گمرک مقصد می رسد.
مانیفست محموله (بار)
عبارت است از فهرستی از کالاهای تشکیل دهنده محموله بار که در یک وسیله حمل و نقل یا در یک واحد حمل و نقل حمل می شوند. مانیفست محموله بار که به این ترتیب حاوی مشخصات بازرگانی مربوط به کالاها از قبیل شماره های اسناد حمل, نام صادر کننده و گیرنده کالا, علامت و شماره تعداد و نوع بسته بندی, مقدار و شرح کالا باشد و ممکن است به جای اظهارنامه محوله بار به کار رود
اصطلاحات بازرگانی بین المللی (INCOTERMS)
ارسال کالا از یک کشور به کشور دیگر می تواند مخاطراتی در بر داشته باشد و به همین دلیل اتاق بازرگانی بین المللی در سال 1920 در پاریس تأسیس شد. برای نخستین بار این اتاق در سال 1933 طی اجلاسی در شهر وین در هفتمین کنگره خود مقررات یکسانی را چاپ و تدوین نموده و پس از آن برای سایر موارد نظیر اسناد وصولی، اسناد حمل ، بیمه و غیره نیز مقرراتی منتشر نمود. در سال 1936 برای اولین بار اصطلاحات حاکم بر بازرگانی وضع شد که به INTERNATIONAL COMMERCE TERMS = INCOMERMS معروف شد. در سال 1980 اتاق بازرگانی بین الملل در نشریه 345 شرایط و مبانی تجارت را مشخص نموده و در سال 1990 با تجدید نظر در اینکوترمز نشریه 460 منتشر شد. در تاریخ 1/1/2000 نشریه شماره 560 منتشر که مفاد آن از تاریخ مزبور تاکنون ملاک عمل بانکهاست و هر سال اصلاحات و تعدیلاتی در آن اعمال می گردد که آخرین نسخه موجود مربوط به 14 آوریل 2010 می باشد.
اینکوترمز 2000 مشتمل بر 13 عنوان بوده و به چهار گروه E، F، C ، D تقسیم بندی شده است.
گروه E
در این گروه فروشنده، کالا را در محل کار خود به خریدار تحویل می دهد. در این بخش فروشنده با کرایه حمل کاری ندارد. نمونه بارز در این گروه EXWORKS است که بهترین روش برای فروشنده و بدترین نوع برای خریدار است.
گروه F
در این گروه فروشنده کالا را به حمل کننده تحویل می دهد. مثلاً تحویل کالا در بندر مبدأ بدون تقبل کرایه حمل، در این بخش، حمل می تواند با کشتی، کامیون و در بعضی موارد با هواپیما صورت پذیرد. در این گروه انعقاد قرارداد حمل بر عهده خریدار خواهد بود.
(FREE ON BOARD)FOB, (FREE ALONGSIDE SHIP) FAS, (FREE CARRIER) FCA
در این گروه قرار می گیرند.
گروه C:
در این گروه فروشنده باید قرارداد حمل را منعقد کند، بدون تقبل خطر فقدان یا خسارت وارده به کالا یا هزینه های اضافی ناشی از اتفاقاتی که پس از حمل و ارسال کالا رخ می دهد.
(COST AND FREIGHT) CFR, (COST INSURANCE AND FREIGHT)CIF, (CARRIAGE PAID TO) CPT, (CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO)CIP
در این گروه قرار می گیرند.
گروه D:
این گروه در ایران کمتر استفاده می شود. کلیه مسئولیت ها و هزینه های تعریف شده تا آوردن کالا به کشور مقصد به عهده فروشنده است.
(DELIVERD AT FORNTIER) DAF, (DELEVERED EX SHIP) DES, (DELIVERED EX QUAY) DEQ, (DELIVERED DUTY UNPAID)DDU, (DELIVERED DUTY PAID)DDP
از انواع این بخش هستند.
ایت بخش از وب آقای شایسته نقل گردیده است
اصطلاحات مفید بازرگانی و حمل و نقل بین المللی
بارنامه: دراصطلاح بین المللی کشتیرانی بارنامه را (بیل آولیدینگ) و در جاده و هواپیما CMRو در راه آهن CIM میخوانند و بارنامه مدرکی است برای حمل یک واحد و یا یک پارتی کالا.
پروفرما: سیاهه خریدی است که فروشنده از مبداء به عنوان پیشنهاد فروش یا تعیین ارزش و شرایط فروش صادر می کند که سیاهه باید به تأیید مرکز تهیه و توزیع مربوطه برسد پروفرما را پیش فاکتور نیز میگویند.
Transshipment عبارت از روش گمرکی است که به موجب ان کالا تحت نظارت گمرکی از یک وسیله حمل و نقل ورودی به یک وسیله حمل و نقل خروجی (صدور ) در حوزه یک دفتر گمرکی که آن دفتر در عین حال دفتر گمرکی توأم است ، که هم برای واردات و هم برای صادرات اختصاص دارد.
سیف (CIF): سیف به معنای بهاء تمام شده کالا در مرکز کشور مقصد است که تشکیل میشود از بهاء کالا در شهر مبداء به اضافه هزینه بسته بندی و کرایه حمل تا بندر کشور مقصد و هزینه بیمه تا مقصد.
سی انداف (C&F): یعنی فقط بهاء کالا در مبداء به اضافه هزینه های بسته بندی و کرایه تا بندر مقصد.
کابوتاژ: عبارت است از حمل کالا از یک بندر کشور به بندر کشور دیگر و همچنین از یک گمرک به گمرک دیگر که از راه کشور همجوار صورت گیرد و برای کابوتاژ تشریفات گمرکی لازم است و دو نوع اظهارنامه گمرکی هنگام خروج کالا از بندر یا مرز و دیگری هنگام ورود به گمرک یا مرز دیگر تنظیم میشود
انیکوترمز (شرایط بازرگانی المللی) (۲۰۰۰) Delivered At Frontier
| گروه E (نقطه عظیمت) | ||
| EXWORKS | (تحویل کالا در محل عزیمت) | |
| گروه F (قسمت اعظم کرایه پرداخت نمی شود) | ||
| FCA | Free Carrier | (تحویل کالا در محل مقرر به حمل کننده) |
| FAS | Free Along Side Ship | (تحویل کالا در کنار کشتی) |
| FOB | Free On Board | (تحویل کالا روی عرشه کشتی) |
| گروه C (قسمت اعظم کرایه پرداخت می شود) | ||
| CFR | Cost and Freight | (قیمت کالا و کرایه تا بندر مقصد) |
| CIF | Cost Insurance And Freight | (قیمت کالا ، کرایه و بیمه تا بندر مقصد) |
| CPT | Carriage paid To | (پرداخت کرایه حمل کالا تا مقصد) |
| CIP | Carriage and Insurance Paid To | (پرداخت کرایه حمل و بیمه کالا تا مقصد) |
| گروه D (نقطه ورود کالا) | ||
| DAF | (تحویل کالا در مرز) | |
| DES | Delivered Ex Ship | (تحویل کالا روی عرشه کشتی در بندر مقصد) |
| DEQ | Delivered Ex Quay | (تحویل کالا روی اسکله در بندر مقصد) |
| DDU | Delivered Duty Un Paid | (تحویل کالا در محل مقرر در مقصد بدون ترخیص و بدون پرداخت حقوقی و عوارض گمرکی) |
| DDP | Delivered Duty Paid | (تحویل کالا در محل مقرر در مقصد با ترخیص و با پرداخت حقوقی و عوارض گمرکی ) |
- صدور بارنامه در نسخه کامل FULL SET
– صدور بارنامه بدون قید و شرط ( تمیز ) CLEAN B/L
– ON BOARD ( روی عرشه ) حمل بالفعل کالا
– ذینفع بارنامه و حواله کرد آن
– نحوه پرداخت کرایه حمل
– تاریخ صدور بارنامه
بارنامه فیاتا ( FIATA COMBINED TRNSPORT . B/L )
بارنامه فیاتا معتبرترین بارنامه رایج در تجارت بین الملل است و سندی است قابل معامله و انتقال براساس مقررات متحدالشکل.
عملیات ( TIR)
به حمل کالا از یک اداره گمرک خروجی به یک اداره گمرک مقصد به موجب روش موسوم به روش تیر گویند.
محدوده عمل در TIR 1 1- بدون بارگیری مجدد در بین راه و حین عبور از یک یا چند مرز بین گمرک خانه مبداء
و مقصد انجام شود.
۲- عملیات حمل بین آغاز و پایان تماما” یا قسمتی از آن از طریق جاده باشد.
( CMR )
حمل بین المللی کالا از طریق جاده و با وسیله نقلیه زمینی است و باید محل دریافت و تحویل کالا در۲کشور مختلف باشد و حداقل یکی از طرفین عضو کنوانسیون باشد.
گواهی مبدا ( CERTIFICATE OF ORIGIN )
سندی است که دلالت بر محل ساخت کالا دارد و توسط اتاق بازرگانی کشور سازنده کالا و به تقاضای صادرکننده تنظیم و تصدیق میشود.
کارنه تیر(TIR CARNET )
این اصطلاح یعنی دفترچه ترانزیت کالا از یک گمرک مبداء در یک کشور به گمرک مقصد در کشور دیگر.
( کارنه دوپاساژ CARNET DE PASSAGES EN DOUANE ) در حقیقت گذرنامه وسیله حمل و نقل جاده ای است که بعنوان ورود موقت به کشور یا کشورهایی که مسافرت میکند- ممکن است برای حمل کالا – اشخاص یا بعنوان اتومبیل سواری برای گردش یا انجام اموری که در نظر است موقتا” برای ورود به کشوری ازآن استفاده شود.
قاعده صدور بارنامه بین المللی این است که مفاد و متن این گونه اسناد بر اساس یکی از کنوانسیونهای بین المللی حمل و نقل تنظیم می شود.
( CIM )
بارنامه ای که برای حمل و نقل کالا به کشورهای خاور نزدیک و اروپا در چهار چوب تعرفه TEAبوسیله راه آهن صادر میشود.
بارنامه ( SMGS )
برای حمل و نقل کالا با واگن از / به کشورهای مستقل مشترک المنافع صادر میشود.

منبع//www.shayankar.com/information
با مقررات واصطلاحات بازرگانی آشنا شوید.
عدم آشنایی با مقررات و کلمات مخفف بازرگانی باعث مشکلات فراوان در انجام خرید و فروش اینترنتی می شود. چون در گرفتن و فرستادن E-Mail معمولا از کلمات اختصاری استفاده میشود. از جمله این کلمات کلمات و اختصارات موجود در ایکنوترمز می باشد.
این اختصارات شامل شرایط پرداخت، و چگونگی حمل کالا می باشد،
مثلا مخفف FOB که مخفف شده Free On Board می باشد و در ادامه آن اسم بندر مبدا آورده می شود مثل FOB Port Klang و به معنی تحویل کالا بر روی کشتی می باشد و هزینه حمل و نقل، بیمه و ... از بندر مبدا تا بندر مقصد بر عهده خریدار می باشد.
مخفف CFR که مخفف شده Cost and freight می باشد و در ادامه آن اسم بندر مقصد آورده می شود مثل: CFR Bandar Abbas و به معنی تحویل کالا در بندر مقصد میباشد و کلیه هزینه های باربری و آسیب های احتمالی در هنگام حمل و نقل بر عهده فروشنده خواهد بود.
قیمت ها برای شرایط مختلف فرق می کند مثلا همیشه قیمت FOB از قیمت CFR ارزان تر است چون قیمت CFR هزینه حمل و نقل را نیز در بر خواهد داشت.
1. EXW (EX works)تحویل در محل کار (محل تعیین شده)
EXW به معنای آن است که فروشنده هنگامی که کالا را در محل کار فروشنده یا محل دیگری که معین شده است (یعنی کارگاه، کارخانه، انبار، غیره) بدون این که کالا را برای صادرات ترخیص و بدون این که روی وسیله نقلیه بارگیری کند، در اختیار خریدار قرار دهد، تحویل را انجام داده است.
2. FCA (named palce)تحویل به حمل کننده (محل تعیین شده)
FCA بدین معنی است که فروشنده کالا را پس از ترخیص برای صدور در محل معین به حمل کننده که توسط خریدار معرفی شده است تحویل میدهد.
3. FAS (named port of shipment)تحویل در کنار کشتی (بندر تعیین شده)
تحویل در کنار کشتی بدین معنی است که فروشنده موقعی که کالا را در کنار کشتی در بندر حمل تعیین شده قرار میدهد تحویل را انجام میدهد. این بدان معنی است که خریدار باید کلیه هزینهها و مسئولیت های ناشی از فقدان یا خسارات وارد به کالا را از آن لحظه به عهده بگیرد . اصطلاح FAS فروشنده را ملزم به ترخیص کالا برای صدور مینماید.
4. FOB (named port of shipment)تحویل روی عرشه (بندر تعیین شده)
«تحویل روی عرشه » بدین معنی است که فروشنده موقعی که کالا از نرده کشتی در بندر حمل تعیین شده عبور میکند تحویل را انجام میدهد. این بدان معنی است که خریدار باید کلیه هزینهها و مسئولیت های ناشی از فقدان یا خسارات وارد به کالا را از آن نقطه متقبل شود . اصطلاح FOB ایجاب میکند که فروشنده کالا را برای صدور ترخیص کند . این اصطلاح را میتوان فقط در حمل دریایی یا آب راه داخلی به کار برد . اگر طرفین قصد نداشته باشند که کالا در نرده کشتی تحویل شود باید از اصطلاح FCA استفاده کنند .
5. CFR (named port of destination) هزینه و کرایه حمل (بندر مقصد تعیین شده)
«هزینه و کرایه حمل » بدین معنی است که فروشنده کالا را پس از عبور از نرده کشتی در بندر حمل تحویل میدهد . فروشنده باید هزینهها و کرایه حمل لازم برای بردن کالا به بندر مقصد تعیین شده را بپردازد ولی مسئولیت فقدان یا خسارات وارد به کالا هم چنین هرگونه هزینه اضافی ناشی از حوادثی که بعد از زمان تحویل حادث شود از فروشنده به خریدار منتقل میگردد . اصطلاح CFR فروشنده کالا را ملزم به ترخیص کالا برای صدور مینماید . این اصطلاح را فقط میتوان در مورد حمل دریایی یا آب راه داخلی به کار برد.
اگر طرفین قصد ندارند کالا پس از عبور از نرده کشتی تحویل شود باید از اصطلاح CPT استفاده کنند.
6. CIF (named port of destination)هزینه، بیمه و کرایه حمل (بندر مقصد تعیین شده)
«هزینه، بیمه، کرایه حمل » یعنی فروشنده هنگامی که در بندر حمل کالا از نرده کشتی عبور میکند تحویل را انجام میدهد . فروشنده باید هزینهها و کرایه حمل لازم برای بردن کالابه بندر مقصد تعیین شده بپردازد. ولی مسئولیت فقدان یا خسارت به کالا هم چنین هرگونه هزینههای اضافی ناشی از حوادثی که بعد از زمان تحویل حادث شود از فروشنده به خریدار منتقل میشود البته در CIF فروشنده باید برای خریدار بیمه باربری دریایی در مقابل خطر فقدان یا خسارت فروشنده قرارداد بیمه را منعقد میکند و حق بیمه را میپردازد . خریدار باید توجه کند که طبق اصطلاح CIF فروشنده فقط ملزم به تحصیل حداقل پوشش میباشد اگر خریدار خواستار پوشش بیشتری باشد باید صراحتاً چنین توافقی را با فروشنده به عمل آورد یا این که به هزینه خود بیمه مازاد را فراهم کند . اصطلاح CIF فروشنده کالا را ملزم به ترخیص کالا برای صدور مینماید . این اصطلاح را فقط میتوان در مورد حمل دریایی یا آب راه داخلی بکار برد .
اگر طرفین قصد ندارند کالا پس از عبور از نرده کشتی تحویل شود باید از اصطلاح CIP استفاده کنند.
7. CPT (named place of destination)کرایه حمل پرداخت شده تا مقصد تعیین شده
«کرایه حمل پرداخت شده تا…» یعنی فروشنده کالا را به حمل کننده منتخب خود تحویل دهد ولی فروشنده باید هزینه حمل لازم برای بردن کالا را به مقصد تعیین شده بپردازد . بدین ترتیب خریدار باید کلیه مسئولیتها هر هزینه دیگری بعد از این که کالا تحویل حمل کننده شد متقبل شود . اصطلاح CPT فروشنده کالا را ملزم به ترخیص کالا برای صدور مینماید . این اصطلاح بدون توجه به نوع حمل از جمله حمل مرکب قابل استفاده است.
8. CIP (named placeof destination)کرایه حمل وحق بیمه پرداخت شده تا مقصد تعیین شده
«کرایه حمل وحق بیمه پرداخت شده تا…» یعنی فروشنده کالا رابه حمل کننده منتخب خود تحویل می دهد ولی فروشنده باید علاوه بر آن هزینه حمل لازم برای بردن کالا به مقصد تعیین شده رابپردازد . بنابراین خریدار باید کلیه مسئو لیت ها و هزینه های اضافی بعد ازتحویل کالا رابه ترتیب مذکور،منتقل شود البته درCIP فروشنده باید برای خریدار در قبال خطرناشی از فقدان یا خسارت وارد به کالا حین حمل بیمه نامه تهیه نماید . درنتیجه فروشنده قرارداد بیمه رامنعقد می کند و حق بیمه آمن را می پردازد . خریدار باید توجه داشته باشد که طبق اصطلاح CIP فروشنده ملزم به تحصیل بیمه باحدقل پوشش می باشد . اگر خریدار خواستار پوشش بیشتری باشد باید صراحتاً چنین توافقی رابا فروشنده به عمل آورد یا این که به هزینه خود بیمه مازاد را فراهم کند . اصطلاح CIP فروشنده کالا را ملزم به ترخیص کالابرای صدور می نمایداین اصطلاح بدون توجه به نوع حمل ازجمله مرکب قابل استفاده است.
9. DAF (named plase)تحویل درمرز (محل تعیین شده)
تحویل درمرز یعنی زمانی وظیفه فروشنده به اتمام می رسد که کالارا پس از ترخیص برای صدور روی وسیله نقلیه بدون این که تخلیه شود در اختیار خریدار قرار دهد ولی بدون انجام ترخیص برای ورود به نقطه و محل تعیین شده در مرز البته قبل از مرز کشور صادره کننده به کار برد . بنابراین تعیین دقیق مرز مورد نظر با ذکر نقطه و محل آن دراین اصطلاح اهمیت حیاتی دارد . این اصطلاح رامی توان بدون توجه به نوع حمل موقعی که قرار است کالا در مرز زمینی تحویل شود به کاربرد . اگر تحویل دربندر مقصد روی عرشه کشتی یا در لنگرگاه انجام می شود باید از اصطلاحات DESیاDEQ استفاده کرد.
10. DES (named port of destination)تحویل از کشتی (بندر مقصد تعیین شده)
تحویل از کشتی یعنی این که فروشنده کالا راقبل از ترخیص برای ورود درروی کشتی دربندرمقصد تعیین شده دراختیار خریدار قرار دهد فروشنده باید کلیه هزینه هاو مسئولیت های مربوط به آوردن کالا به بندر مقصد قبل از تخلیه رامتقبل شود اگر طرفین قصد داشته باشند که فروشنده هزینه ها و مسئولیت تخلیه کالا اربه عهده بگیرد باید از اصطلاح DEQاستفاده کنند . این اصطلاح فقط موقعی که کالا از طریق دریا یا آب راه داخلی یا حمل مرکب روی کشتی دربندر مقصد تحویل می شود باید به کار برده شود.
11. DEQ (named port of destination) تحویل در اسکله (بندر مقصد تعیین شده)
تحویل در اسکله یعنی این که فروشنده کالا را قبل از ترخیص برای ورود دراسکله (بارانداز)دربندر مقصدتعیین شده دراختیار خریدار قرار دهد فروشنده باید هزینه ها و مسئولیت مربوط به آوردن کالا به بندر مقصد تعیین شده و تخلیه راملزم می سازد کالا رابرای ورود و ترخیص آماده نموده و کلیه تشریفات گمرکی راانجام دهد و عوارض مالیات ها و سایر مخارج مربرط به ورود رابپردازد . این اصطلاح فقط درصورتی که کالا از طریق دریا یا آبراه داخلی یا حمل مرکب ارسال واز کشتی روی اسکله (بارانداز) در بندر مقصد تخلیه می شود کاربرد دارد.
12. DDU (named plave of destination)تحویل بدون پرداخت عوارض گمرکی (مقصد تعیین شده)
«تحویل بدون پرداخت عوارض و حقوق گمرکی» یعنی فروشنده کالا را بدون ترخیص برای واردات و بدون تخلیه از وسیله نقلیه در مقصد تعیین شده تحویل دهد . فروشنده باید کلیه هزینهها و مسئولیت بردن کالا به مقصد مذکور را بپذیرد . به جز، هرگونه «عوارضی» (این واژه شامل وظیفه و مسئولیت انجام تشریفات گمرکی و پرداخت هزینه تشریفات، عوارض گمرکی، مالیات و سایر مخارج) که مربوط به واردات کشور مقصد باشد (حسب مورد) چنین «عوارضی» و همچنین هرگونه هزینه و مسئولیتی که ناشی از قصور خریدار در ترخیص به موقع کالا برای واردات باشد، به عهده خریدار می باشد.
13. DDP (named place of destination) تحویل با پرداخت عوارض گمرکی (مقصد تعیین شده)
«تحویل با پرداخت عوارض و حقوق گمرکی» یعنی فروشنده کالا را پس از ترخیص برای واردات و بدون تخلیه از وسیله حمل در مقصد تعیین شده تحویل دهد . فروشنده باید کلیه هزینهها و مسئولیت های مربوط به بردن کالا به آن مقصد را تقبل کند از جمله حسب مورد هر گونه «عوارض»(این واژه شامل وظیفه و مسئولیت انجام تشریفات گمرکی و پرداخت هزینه تشریفات، عوارض گمرکی، مالیات و سایر مخارج می شود) که مربوط به واردات به کشور مقصد میباشد.
این اصطلاح را در صورتی که فروشنده به طور مستقیم یا غیر مستقیم قادر به تحصیل پروانه واردات نیست، نباید به کار برد.
در متن اصلی اینکو ترمز در مورد هر یک از اصطلاحات، همه مسئولیتها و هزینه های خریدار و فروشنده بصورت تفکیک شده ذکر گردیده. همچنین اسناد و مدارک مورد نیاز جهت هر یک از اصطلاحات قید شده است
...........................................................................................
اینکوترمز ۲۰۰۰ شامل ۱۳ اصطلاح میباشد که در ادامه خواهد آمد.
هدف اصلی اینکوترمز تفکیک دقیق هزینه ها و مسئولیتها بین دو طرف قرارداد یعنی فروشنده و خریدار میباشد. ترتیب تقدم این اصطلاحات نیز بر اساس همین هدف کلی میباشد. اولین اصطلاح EXW است که در آن فروشنده کمترین هزینه و کمترین مسئولیت را بعهده دارد و کالا را در محل خود به خریدار تحویل میدهد. برعکس در آخرین اصطلاح که DDP میباشد، فروشنده بیشترین هزینه و بیشترین مسئولیت را بر عهده دارد و کالا را در محل خریدار به او تحویل مینماید. قابل ذکر است تمام هزینه های مربوطه در این قیمتها منظور خواهد شد (هر کدام از اصطلاحات جهت قرارداد قیمت خاص خود را خواهند داشت)
EXW مخفف EX WORKS به معنی تحویل در محل کارخانه
FCA مخفف FREE CARRIER به معنی تحویل به حمل کننده
FAS مخفف FREE ALONGSIDE SHIP به معنی تحویل در کنار کشتی
FOB مخفف FREE ON BOARD به معنی تحویل روی کشتی
CFR مخفف COST AND FREIGHT به معنی هزینه و کرایه حمل
CIF مخفف COST, INSURANCE AND FREIGHT به معنی هزینه، بیمه و کرایه حمل
CPT مخفف CARRIAGE PAID TO به معنی کرایه حمل پرداخت شده تا …
CIP مخفف CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO به معنی کرایه حمل و بیمه پرداخت شده تا …
DAF مخفف DELIVERED AT FRONTIER به معنی تحویل در مرز
DES مخفف DELIVERY EX SHIP به معنی تحویل در کشتی
DEQ مخفف DELIVERY EX QUAI به معنی تحویل در اسکله
DDU مخفف DELIVERED DUTY UNPAID به معنی حقوق و عوارض گمرکی پرداخت نشده
DDP مخفف DELIVERED DUTY PAID به معنی حقوق و عوارض گمرکی پرداخت شده.
در متن اصلی اینکو ترمز در مورد هر یک از اصطلاحات، همه مسئولیتها و هزینه های خریدار و فروشنده بصورت تفکیک شده ذکر گردیده. همچنین اسناد و مدارک مورد نیاز جهت هر یک از اصطلاحات قید شده است.
منبع : ایران تجار
