v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}
14.00 Normal 0 false false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;} table.MsoTableGrid {mso-style-name:"Table Grid"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-priority:59; mso-style-unhide:no; border:solid black 1.0pt; mso-border-themecolor:text1; mso-border-alt:solid black .5pt; mso-border-themecolor:text1; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-border-insideh:.5pt solid black; mso-border-insideh-themecolor:text1; mso-border-insidev:.5pt solid black; mso-border-insidev-themecolor:text1; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}
         بنام خداوند
 
جزوه روش های تحقیق در مدیریت و حسابداری
فصل یک
·       تحقیق چیست؟
o      تحقیق را می توان روشی منظم و سازمان یافته برای بررسی مساله ای خاص که به یک راه حل نیاز دارد توصیف کرد.
o      شامل گام هایی ست که طراحی و پیگیری می شوند تا پاسخ هایی برای مساله مورد علاقه ما در محیط کار به دست اید.
o      مجموعه فرایندی  را که سعی می کنیم  توسط ان مشکلات را حل کنیم تحقیق می نامند.
o      تحقیق در بر دارنده فرایند های جست و جو بررسی ازمون و ازمایش است.
o      تحقیق اطلاعاتی را برای مدیران فراهم می کند تا بتوانند بر پایه آن تصمیم بگیرند و مشکلات را بر طرف کنند.
 
·       تحقیق در بازرگانی و مدیریت
o      در بازرگانی و مدیریت تحقیق معمولا در وهله نخست برای حل مسائل و مشکلات مرتبط با حوزه های حسابداری امور مالی بازاریابی و روابط انسانی  صورت می گیرد.
 
·       انواع تحقیق
o      تحقیق را به دو منظور متفاوت انجام می دهند
o      نخست  : حل مشکلاتی که در حال حاضر در محل کار وجود دارد
o      دوم  : افزودن به مجموعه دانش بشری.
 
·       تحقیق کاربردی
o      هنگامی که با هدف برخورداری از نتایج داده ها برای حل مسائل موجود استفاده می کنیم  و برای حل مسائل سازمان به تحقیق می پردازیم به ان تحقیق کاربردی می گویند.
 
·       تحقیق بنیادی یا پایه ای
o      وقتی اساسا برای بهبود درک خود درباره مسایل بخصوصی که به طور معمول در محیط های سازمانی روی می دهد و نیز چگونگی حل انها تحقیق می کنیم ان را تحقیق بنیادی یا پایه ای می گویند که تحقیق محض هم نامیده می شود.
 
·       چرا مدیران باید  از تحقیق اگاهی داشته باشند؟
o      توانایی تشخیص تحقیق خوب از بد
o      شناسایی  و حل مشکلات کوچک در محیط کار
o      توجه پیوسته به تاثیرات و نفوذ عواملی که هر موقعیت را در بر می گیرد
o      خطر پذیری حساب شده در تصمیم گیری و اگاهی از احتمالات .
o      جلوگیری از تاثیر برخی تمایلات و خواسته های نفوذی
o      ایجاد ارتباط نزدیکتر و اثربخش تر با محققان و مشاوران
 
·       تحقیق علمی
o      تحقیق علمی مشکل گشایی و پیگیری یک روش گام به گام منطقی منظم و دقیق است برای شناسایی مشکلات  گرداوری داده ها تجزیه و تحلیل داده ها و استنتاجهای معتبر از انهاست.
o      از این رو تحقیق علمی صرفا مبتنی بر تجربه یا برداشت های شخصی و درک مستقیم نیست بلکه هدفمند و دقیق است.
 
·       ویرگی تحقیق علمی
o      هدفمندی
o      صحت و استحکام
o      ازمون پذیری
o      تکرار پذیری
o      دقت و اعتماد
o      عینیت
o      تعمیم پذیری
o      محدود گرایی
 
·       موانع اجرای تحقیق علمی در مدیریت
o      در قلمرو مدیریت هیچ گاه نمی توان به تحقیقی پرداخت که صد در صد علمی باشد. در وهله نخست مشکلاتی ست که در هنگام اندازه گیری داده ها پدید میاید. مشکلات مخصوصا زمانی حاصل می شود که رفتار انسانی را به صورت کمی در اوریم.
o      همچنین ممکن است در دستیابی به گروه نمونه مناسب با دشواری مواجه شویم که در نتیجه تعمیم پذیری  یافته ها محدود می شود.
 
 
روش تحقیق فرضی – قیاسی
 
·       فرایند روش فرضی قیاسی
در روش فرضی قیاسی هفت گام وجود دارد :
o      1-مشاهده
o      2-گرداوری اطلاعات اولیه
o      3-نظریه پردازی
o      4-تنظیم فرضیه
o      5-گرداوری داده های علمی بیشتر
o      6-تجزیه وتحلیل داده ها
o      7-استنتاج قیاسی
 
 
 
 
 
 
 
فصل دو
فرایند تحقیق
·       فرایند تحقیقات کاربردی و بنیادی
o      تعیین زمینه کلی یا قلمرو مسأله
o      گردآوری داده های اولیه
 
Ø    ماهیت داده هایی که باید گردآوری شود
Ø    اطلاعات مربوط به گذشته سازمان
Ø    اطلاعات مربوط به فلسفه مدیریت و عوامل ساختاری
Ø    برداشتها، نگرش ها و پاسخ های رفتاری
o      تعریف مسأله
 

 
قلمرو مسأله
 
o      زمینه کلی مسأله
o      بررسی از طریق فرایند مشاهده
o      تمرکز بر مشکل واقعی شناسایی شده
o      شناخت مسأله و عوامل موثر بر مسأله
o      سعی در کاهش تعداد متغیر های اثر گذار بر موضوع تحقیق
o      دستیابی به یک مدل با صرفه و معنادار با متغیرهای کمتر و واریانس کوچکتر
 
o      انواع مشاهده
o      مشارکتی
o    غیر مشارکتی 
 
·       شناسایی محدوده مساله
o      موقعیت نیازمند به تحقیق، شناسایی و حل مشکل
o      محدوده زمانی
o      محدوده مکانی-فضا
o      محدوده مفهومی-موضوعی
 
·       وارد نکردن احتمالی یا عدم شناسایی مسائل و موارد خاص در زمینه کلی
o      مشکلات کنونی سازمان که نیاز به راه حل دارند
o      مواردی که به نظر برخی مدیران نیاز به بهبود و پیشرفت دارند
o      موضوعات نظری یا مفهومی که برای تحقیقات بنیادی برای درک پدیده ها لازم است
o      سوالات بنیادی که محقق تمایل دارد بصورت تجربی پاسخ دهد
 
·       برخی زمینه های مشکل آفرین محیط کاری مدیران
o      عدم اثر بخشی پیش بینی شده برنامه های آموزشی
o      عدم افزایش فروش محصول تولیدی
o      عدم رشد گروه خاصی از کارمندان در سازمان
o      افزایش اختلاف حساب ها و ضرر و خرج ها
o      بکار نگرفتن روش های جدید اطلاعاتی توسط مدیران سازمان
o      افزایش مشکلات در اثر اجرای طرح ساعت کاری شناور
o      از کنترل خارج شدن مدیریت پروژه های پیچیده و چند بخشی در سازمان
 
گردآوری داده های اولیه
ماهیت داده های اولیه 
             مانند مصاحبه و بررسی پیشینه تحقیق و کارهای انجام شده روی محدوده تعیین شده .
 
·       ماهیت داده هایی که محقق باید جمع آوری کند سه نوع است :
o      عوامل بافتی:
 اطلاعاتی که از گذشته و سابقه سازمان بدست میاریم
o      عوامل ساختاری:
  اطلاعاتی که از شیوه مدیریت و الگوی رفتاری مدیران و ساختار سازمانی مورد بررسی میشه فهمید
o      استنباط افراد:
  یعنی درک کارمندان و مراجعان از محیط و کار و موضوع مورد نظر برای تحقیق
o      داده دست اول:
 که محقق بصورت مستقیم از محل رویداد واقعی بدست میاره.
مثل صحبت با کارمندان یا مشاهده مستقیم وقایع یا گرفتن پرسشنامه از کارمندان
o      داده دست دوم:
 از منابع و سوابق و اطلاعاتی که موجود در داخل یا خارج از سازمان استفاده کنیم,
مثل بررسی رویه های کاری؛ مطالعه قوانین ؛ کسب اطلاعات از نشریه های پردازش شده چاپ شده و منتشر نشده مانند پایان نامه ها و اسناد کتابخانه ای
 
        
·       عوامل بافتی
o      یعنی اطلاعات مربوط به گذشته سازمان تا بحال .
o      یافتن فاکتورهای طراحی پرسشنامه و موضوع مصاحبه با افراد ذی ربط
Ø    هدف سازمان
Ø    تاریخچه سازمان
Ø    اندازه سازمان از نظر تعداد کارکنان یا میزان دارایی یا هر دو
Ø    محل استقرار سازمان
Ø    منابع انسانی ، فیزیکی ، مالی و ...
Ø    ارتباطات با سایر سازمانها و موسسات و محیط بیرونی
Ø    وضعیت مالی 5 – 10 سال اخیر
Ø    سایر اطلاعات مستند مالی سازمان
 
·       عوامل ساختاری
 
·       ساختار سازمان 
Ø    اطلاعات نحوه مدیریت و ساختار سازمان ، سیاست های سازمان ، جریان کار و امثال هم از طریق صحبت با مدیران
 
·       تناقض گویی مدیران
Ø    ارتباطات ضعیف
Ø    درک غلط از فلسفه ، هدف و ارزش های سازمان
 
·       عدم درک صحیح از انگیزه مدیریت عالی
Ø    عدم کارایی فناوری های جدید
Ø    قرار گرفتن خط مشی های هدفمند در جهت کسب منافع شخصی
Ø    عدم بازدهی طرح های راهبردی و عملیات تولید و بازاریابی
Ø    تغییر با حذف هدف سازمانی و اولویت هدف
 
·       شناسایی  ارزش ها و اولویت های سازمان
Ø    اهمیت کیفیت محصولات سازمان برای اعضاء
Ø    هدف ، تولید کوتاه مدت ، تولید بلند مدت
Ø    نحوه نظارت بر روی فعالیت اعضاء ( عدم خلاقیت ، هرج و مرج )
Ø    محافظه کار بودن یا ریسک پذیری سازمان
Ø    میزان اهمیت خدمت گیرندگان در اهداف سازمانی
Ø    .......
 
·       جنبه های ساختاری مؤثر بر مسأله تحقیق
Ø    نقش و پست های موجود در سازمان و تعداد کارکنان سطوح مختلف
Ø    میزان تخصصی بودن کارها
Ø    راههای ارتباطی
Ø    نحوه نظارت
Ø    هماهنگی های داخل سازمانی
Ø    حیطه نظارت مشخص مدیران و کارکنان
Ø    روش های پرداختنی
Ø    روشه ای گزارش گیری و کنترل و تطبیق هدف با وضوح موجود
Ø    مصاحبه هدایت شده با کارکنان در صورت هم سو نبودن هدف و وضع حال
         
         برداشت ها و نگرشها و پاسخهای رفتاری کارکنان و مراجعان
 
                مصاحبه ، پرسشنامه و مشاهده در جهت آگاهی از عوامل نگرشی و رفتاری
 
·       انواع مصاحبه
o      آزاد
o      منظم
o      بسته
 
·       انواع پرسشنامه
o      ماهیت
Ø    باز 
Ø    بسته
o      نحوه اجرا
Ø    همراه مصاحبه
Ø    خود ایفا
Ø    پستی
Ø    الکترونیکی
 
·       عوامل نگرشی
o      ماهیت کار                 
o      وابستگی درونی مراحل کار      
o      مدیران سازمان
o      مشارکت در تصمیم گیری         
o      امور مشتریان             
o      همکاران
o      حقوق و مزایا              
o      فرصت ارتقاء سازمانی  
o      نگرش به مرخصی
o      محیط و روابط خانوادگی
o      همکاری با انجمن های محلی
 
 
·       عوامل رفتاری
o      رفتار کاری مانند سخت کوشی، غیبت، عملکرد شغلی
o      سوق دادن مصاحبه به سمت کار افراد جهت اطلاع از درون سازمان
o      داوری مناسب گردآوری اطلاعات
o      تخصیص زمان لازم برای گردآوری اطلاعات و مصاحبه
o      بررسی جنبه های خاص و مهم تر
o      دسته بندی پاسخ های دریافتی
o      بررسی تعریف مساله محققان قبل در مورد آن موضوع
o      بررسی پیشینه
 
 
بررسی پیشینه موضوع
 
·   بررسی پیشینه موضوع عبارت است از :
بازنگری جامع آثار انتشار یافته یا نیافته از نوع منابع دست دوم در زمینه های مورد علاقه محقق
 
·       اهمیت پیشینه موضوع
                چرا باید پیشینه موضوع را بیابیم ؟
o      اطمینان یابیم هیچ متغیر مهمی که در گذشته بر مسأله پژوهش ما تأثیر داشته از چشممان به دور نمانده است .
 
·       پیشینه کاوی خوب به ما اطمینان می دهد که:
o       متغیرهای مهمی که احتمالا بر موقعیت مشکل آفرین اثر میگذارد در بررسی منظور خواهند شد
o       در مورد متغیرهایی که اهمیت بیشتری دارند،دلایل اهمیت آنها و چگونگی بررسی آنها به منظور دست یابی به پاسخ مساله پژوهش درک روشن به وجود آمده است
o      آزمون پذیری و تکرار پذیری یافته های پژوهش ما را افزایش میدهد.
o      بیان مساله را می توان با سرعت و دقت بیشتری صورت داد
o      برای کشف آنچه پیشتر آشکار شده تلاش بیهوده نخواهد شد
o      مساله تحت بررسی در چشم جامعه علمی متناسب و با اهمیت تلقی می شود
 
·       اجرای بررسی پیشینه شامل 3 مرحله می شود:
o      الف: شناسایی و ردیابی منابع مرتبط با موضوع:
اساسا سه نوع پایگاه اطلاعاتی متون مورد استفاده قرار می گیرد:
Ø    پایگاه اطلاعاتی کتابنامه ای    
Ø    پایگاه اطلاعاتی چکیده ها      
Ø    پایگاه اطلاعاتی متون
 
o      ب: استخراج اطلاعات مرتبط
o      ج: نگارش یادداشتهای بررسی پیشینه
 
·       اهمیت نگارش یادداشتهای بررسی پیشینه
اهمیت چنین مستندسازی در این است که خواننده را قانع می کند که:
o      محقق درباره محدوده و قلمرو موضوع دانش کافی دارد و تلاش اولیه را که لازمه اجرای تحقیق می باشد به کار برده است
o      چهارچوب نظری مبتنی بر مطالعاتی خواهد بود که پیشتر انجام شده است و به حجم دانش مربوط خواهد افزود .
 
بیان مساله
 
·       مساله لزوما :
o            مشکل نیست
o            یک معما یا سوال مهم هم نیست
o            می تواند یک علاقه شخصی محقق باشد
o            تعریف:شکافی است که میان حالت موجود و حالت مطلوب وجود دارد
 
بیان مساله این جنبه ها را در بر میگیرد:
·       تحقیق کاربردی
o      مسایل مدیریتی موجود که مدیر در پی یافتن راه حلی برای آنهاست
o      موقعیت هایی که احتمالا توام با مشکل خاصی نیستند ولی او احساس میکند که بهسازیهایی باید صورت گیر
 
 
·       پژوهش بنیادی
o      حوزه ها یا زمینه هایی که در آنها نوعی روشنگری مفهومی برای نظریه پردازی بهتر ضروریست
o      موقعیت هایی که محقق در آنها تلاش میکند به طور تجربی یک سوال پژوهشی را پاسخ دهد
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
فصل سوم
v   فرایند تحقیق  گام های 4 تا 5 :چارچوب نظری ٬ تنظیم فرضیه
 
·       ضرورت چارچوب نظری
 
o      چهار چوب نظری:
یک الگوی مفهومی است مبتنی بر روابط تئوریک میان شماری از عواملی که در مورد مساله پژوهش بااهمیت تشخیص داده شده است .
از پیوندهای درونی میان متغیرهایی که سرانجام در پویایی موقعیت مورد بررسی نقش دارند گفت و گو می کندتا روابط خاصی را در نظر بگیریم و آنهارا بیازماییم و و درک خود را در زمینه هایی که قرار است پژوهش در آن صورت گیرد بهبود بخشیم .
پس می توانیم از محل این چارچوب نظری فرضیه های آزمون پذیری را پدید آوریم تا ببینیم نظریه تدوین شده تا چه اندازه معتبر است .
از آنجاکه چارچوب نظری بنیان مفهمومی را برای پیشبرد به دست می دهد و چون چار چوب نظری چیزی نیست جزتعیین شبکه روابط موجود میان متغیرهای مرتبط با یک مساله ٬ پس لازم است بدانیم متغیر چیست و انواع آن کدام است.
 
o      متغیرها
متغیر چیست ؟
متغیر شامل هر چیزی است که بتواند ارزشهای متفاوت و گوناگون بپذیرد .
این ارزشها می تواند در زمانهای مختلف برای یک شخص یا یک چیز متفاوت باشدیا اینکه در یک زمان برای اشخاص یا چیزهای مختلف تفاوت داشته باشد.
 
 
·       انواع متغیر ها
o      متغیر دو ارزشی
o      متغیر چند ارزشی
o      متغیر کیفی
o      متغیر کمی
o      متغیر فعال
o      متغیر خصیصه ای
o      متغیر پیوسته
o      متغیر گسسته
 
·       انواع متغیر
o      متغیر وابسته (متغیر ملاک )
o      متغیر مستقل (متغیر پیش بینی )
o      متغیر تعدیل کننده
o      متغیر مداخله گر
o      متغیر کنترل
 
o      متغیر وابسته
Ø    همان متغیر اصلی است که به منزله یک مطلب قابل پژوهش جلوه می کند
Ø    با تحلیل متغیر وابسته می توان برای حل مساله به پاسخ هایی دست یافت .
Ø    هدف محقق تشریح یا پیش بینی تغییر پذیری در آن است .
Ø    پژوهشگر علاقمند است این متغیر و نیز سایر متغیرهایی که بر آن تاثیر می گذارند کمی کند و بسنجد.
 
o      مثال متغیر وابسته
Ø    یک پژوهشگر علاقه مند است بداند ورزش کارکنان نزد مدیران عامل تا چه اندازه مقبولیت دارد.
Ø    دراینجا نگرش نسبت به ورزش کارکنان یک متغیر وابسته است .
Ø    این نگرش می توانددامنه ای  داشته باشد شامل کاملا ناموافق ٬ ناموافق ٬ بی تفاوت ٬ موافق و کاملا موافق .
Ø    نکته : این احتمال وجوددارد که در پژوهشی بیش از یک متغیر وابسته وجود داشته باشد.
                
 
o      متغیر مستقل
Ø    متغیری است که بر متغیر وابسته تاثیر می گذارد (مثبت یا  منفی )
Ø    هرگاه متغیر مستقل وجودداشته باشد متغیر وابسته هم وجود دارد وهر مقدار افزایش یا کاهش مقدار مستقل روی متغیر وابسته تاثیر دارد.
Ø    دلیل تغییر در متغیر وابسته را باید در متغیر مستقل جست و جو کرد .
Ø    برای ایجاد روابط علمی ٬ متغیر مستقل دستکاری می شود.
 
•        مثال متغیر مستقل
بررسی های تحقیقاتی نشان می دهد وقتی فرآورده ای به طور به موفقیت آمیز تولید شود بر قیمت سهام موسسه در بازار تاثیر می گذارد و و جود واریانس د رآن نشان می دهد .یعنی فرآورده جدید هر چه موفق تر باشد قیمت سهام موسسه افزونتر است .
بدین ترتیب کامیابی فرآورده جدید متغیر مستقل است و بهای سهام در بازار متغیر وابسته به شمار می رود .

 
         
                  کامیابی فرآورده های جدید                                       بهای سهام در بازار
                   
 
                                   متغیر مستقل                                                      متغیر وابسته
 
 
·       متغیر تعدیل کننده   
این گونه متغیرها بر روابط میان متغیرهای مستقل و وابسته تاثیر اقتضایی دارد ویعنی حضور این متغیر سوم رابطه ای که بین متغیر مستقل و وابسته است را تحت تاثیر قرار می دهد.
در حقیقت متغیر مستقل ثانویه ای است که می خواهیم اثر آن را بر متغیر مستقل اولیه و وابسته بدانیم .
هرگاه رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته تحت تاثیر متغیر دیگری قرار می گیرد می گوییم متغیر سومی وجود دارد که بر این رابطه اثر تعدیل کنندگی دارد.
 
 
·       مثال متغیر تعدیل کننده
رابطه شمار کتابهای کودکان پنج و شش ساله در منزل و توانایی خواندن آنها
 میزان سواد والدین

               شمار کتاب ها                                           توانایی های خواندن
                                                                                            
      

                     متغیر مستقل                                            متغیر وابسته
                                                  سواد  والدین
 
                                                                          متغیر تعدیل کننده
            
                 
·       متغیر مداخله گر
متغیر مداخله گر از زمانی که متغیرهای مستقل به جریان می افتد تا بر متغیروابسته نفوذ کنند وتا زمان این تاثیر گذاری ظاهر می شود.
به این ترتیب نوعی ویژگی یا بعد زمانی برای  متغیر مداخله گر وجود دارد
این متغیر به عنوان تابعی از متغیرهای مستقلی که در هر موقعیتی عمل می کنند ظاهر می شوند و به استنباط و توصیف نفوذ متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته کمک می کند .
 
o      تاثیر آن را نه می توان کنترل کرد و نه به طور مستقیم و مستقل از سایر متغیر ها مشاهده نمود.
o      متغیری است که محقق برای استنتاج از نحوه تاثیر متغیر مستقل بر متغیر وابسته مورد نظر قرار می دهد.
o      متغیری است فقط در ذهن
 
مثال :  متغیر مداخله گر
 

 
·       چار چوب نظری
بنیانی است که تمامی پژوهش بر استوار می شود.
این چار چوب شبکه ای است منطقی و توصیفی و پرورده مشتمل بر روابط موجود میان متغیرهایی که در پی اجرای
فرایندهایی چون مصاحبه مشاهده و بررسی پیشینه شناسایی شده اند.
این متغیرها ناگزیر با مساله پژوهش مرتبط اند.
 
·       یافتن راه حل مساله
پژوهشگر مساله را به درستی شناسایی کند 
به شناسایی متغیرهایی که در مساله سهم دارند بپردازد
 باید شبکه ای از روابط میان متغیرها تدوین شود فرضیه ها ی مرتبط با آنها را پدید آورد آزمود.
 
·       ویژگی بنیادی که در چهار چوب نظری در آمیخته شوند
o      متغیرهای مرتبط با موضوع پژوهش باید به روشنی شناسایی و مشخص شوند.
o      در بحث ها باید بیان کرد که چگونه دو یا چند متغیر به یکدیگر مرتبط اند این کار را باید برای روابط مهمی انجام داد که بر پایه نظریه ها تصور می رود میان متغیرها وجود دارد.
o      اگر بتوان ماهیت و جهت روابط را بر پایه یافته های پژوهش های پیشین یه صورت نظریه بیان کرد آنگاه در بحث ها باید اشاراتی مبنی بر مثبت یا منفی بودن روابط وجود داشته باشد
o      باید به درستی تشریح شود که چرا انتظار داریم این روابط و جود داشته باشد .استدلال ها را می توان بر یافته های پیشین استوار کرد.
o      باید یک نمودار نیز که نشان دهنده چهار چوب نظری باشد ترسیم کرد تا خواننده بتواند روابط مبتنی بر نظریه را تجسم کند .
 
·       تدوین و تنظیم فرضیه
فرضیه پردازی :
وقتی با استدلال های منطقی در چارچوب نظری متغیرهای مهم را در یک زمینه خاص تشخیص دهیم وبین آنها رابطه برقرار کنیم باید به یاری آزمون دریابیم که آیا روابطی که بر پایه نظریه ای معین بیان شده اند واقعیت دارند یا نه .
باآزمودن این راوبط به طور علمی و از طریق تحلیل های آماری یا بوسیله تحلیل حالت منفی درپژوهش های کیفی خواهیم توانست اطلاعات معتبری را در مورد نوع روابطی که میان متغیرهای حاضر در موضوع پژوهش وجود دارد به دست آوریم .
نتایج این آزمون ها رهنمودها و اشاراتی را درباره آنچه راکه می توان در وضعیت مورد پژوهش تغییر داد تا مشکل حل شود در اختیار ما می گذارد.
شکل دهی این بیان های آزمون پذیر را فرضیه پردازی می نامند.
 
·       تعریف فرضیه
فرضیه حدس عالمانه ای است درباره حل یک مساله .
فرضیه را می توان به منزله رابطه ای منطقی بین دو یا چند متغیر تعریف کرد که به صورت جمله ای آزمون پذیر بیان می شود.
این روابط بر پایه شبکه ارتباطهایی تجسم می شود که ریشه در چارچوب نظری تدوین شده برای پژوهش دارند.
 
·       چار چوب های بیان فرضیه
جمله های اگر...پس ...
فرضیه می تواند وجود تفاوت بین دو یا چند گروه را با توجه به هر متغیر با متغیرهایی بیازمایید.
برای آنکه در یابیم ارتباط یا تفاوتی وجوددارد یانه این فرضیه هارا می توانیم به عنوان پیشنهاد یا در قالب جمله های ”اگر ...پس ”تنظیم کنیم .
 
مثال : اگر کارکنان سالم ترباشند کمتر به مرخصی از مرخصی استعلاجی استفاده می کنند.
    چنان چه دربیان رابطه موجود بین در متغیر یا تفاوت موجود بین دو گروه واژه هایی همچون ”مثبت“٬ ”منفی ” ٬“بیشتر ” ٬”کمتر ” و نظایر آن به کار رود این فرضیه ها را ” جهت دار ”می نامیم .
آنها را جهت دار می نامیم چون سمت و سوی رابطه بین متغیرها را (مثبت یا منفی ) نشان می دهند .
فرضیه هایی را ”غیر جهت دار“ می نامند که روابط یا تفاوتی را وضع می کنند ولی سمت و سوی این روابط یا تفاوتهارا نشان نمی دهند .
 
·       چارچوب های بیان فرضیه
فرضیه های صفر و جانشین
فرضیه صفر پیشنهادی است که یک رابطه مشخص  و دقیق بین دو متغیر را بیان می کند .بدان معنا که بیان می کند همبستگی جامعه بین دومتغیر برابربا صفریا آنکه تفاوت میانگین دو گروه در جامعه مورد بررسی صفر (یا نوعی عدد معین )است.
به طور کلی فرضیه صفر به عنوان عدم ارتباط معنی دار بین دومتغیر یا عدم تفاوت معنی داری بین دو گروه تعریف می شود .
  
فرضیه جانشین که در مقابل فرضیه صفر قراردارد جمله ای است که در نقطه مقابل فرضیه صفر قراردارد جمله ای است که رابطه بین دو متغیر را بیان می کند یا تفاوت های بین دو گروه را نشان می دهد.
نکته :
پدید آوردن و آزمودن فرضیه را می توان از طریق فرایند استنتاج قیاسی (ایجاد مدل فرمول بندی فرضیه های آزمون پذیر گر د آوری داده ها و سپس آزمودن فرضیه هایی که به وجود آمده اند ) و هم از طریق استنتاج استقرایی (گرد اوری داده ها تنظیم فرضیه های جدید بر پایه آنچه از داده های گر د آوری شده می دانیم و سپس آزمودن آنها )صورت داد.
 
 
·       آزمون فرضیه در پژوهش کیفی :تحلیل حالت منفی 
فرضیه ها را می توان به کمک داده های کیفی (غیر کمی ) نیز آزمود .
مثال : پژوهشگری چارچوب نظری راپدید می آورد مبنی براینکه رفتارهای غیر اخلاقی از سوی کارکنان ناشی از ناآاگاهی آنها از نادرست بودن می باشد یا به علت نیاز به پول یا به دلیل بی تفاوتی سازمان نسبت به این گونه رفتارهاست.
اگر یک نفر به انگیزه انتقام از سازمان رشوه بگیرد این کشف جدید که به سبب عدم تایید فرضیه اول بدست امده به روش حالت منفی مشهور است .
 
فصل چهارم
 
فرآیند تحقیق
مباحث عمده فصل 4 :
1) هدف مطالعه : اکتشافی ، توصیفی ، آزمون فرضیه
2) میزان مداخله پژوهشگر در بررسی
3) محیط پژوهش : ساختگی یا طبیعی
4) واحد تحلیل : افراد ، زوج ها ، گروه ها ، سازمان ها و جوامع
5) محدوده زمانی بررسی : مقطعی یا طولی
 
 
—      طرح پژوهش :
o      طرح پژوهش متضمن شماری از گام های منطقی تصمیم گیری است .
o      هر چقدر یک پژوهش مستحکم تر و پیشرفته تر باشد به همان اندازه به دقت و هزینه و منابعی که باید مصرف شود افزوده می شود .

 
 
—       ماهیت پژوهش :
o      ماهیت اکتشافی
o      ماهیت توصیفی
o      ماهیت جهت آزمون فرضیه
 
نکته :
انتخاب ماهیت پژوهشی به سطوح پیشرفت دانش در قلمرو آن پژوهش بستگی دارد.
 
·       مطالعه اکتشافی
چه زمانی از مطالعه اکتشافی استفاده می کنیم ؟
o       زمانی که از وضعیت موجود آگاهی چندانی نداشته باشیم .
o       زمانی که برای حل مسائلی که در گذشته اتفاق افتاده و با وضعیت موجود شباهت دارد اطلاعاتی نداریم .
o       صرفا“ جهت درک بهتر ماهیت مسأله ای که درباره پدیده های مرتبط با آن پژوهش های اندک صورت گرفته است .
 
                             ( فقدان اطلاعات ماهیت پژوهش را اکتشافی می کند )
 
·       مطالعه توصیفی
مطالعه توصیفی به تعیین و توصیف ویژگی های متغیرهای یک موقعیت می پردازد.
هدف از مطالعه توصیفی تشریح جنبه های مختلف یک پدیده با نگاهی سازمانی ، فردی یا صنعتی است  .
  پژوهش های توصیفی که داده ها را معنادار میکند در موارد زیر سودمند هستند :
o      شناخت ویژگی های یک گروه در موقعیت دلخواه .
o      کمک به تفکر نظام گرا درباره یک وضعیت .
o      ارائه دیدگاه هایی مبنی بر ضرورت بررسی و پژوهش بیشتر .
o      کمک به أخذ تصمیم هایی خاص
 
 
·       مطالعه آزمون فرضیه :
اهداف این مطالعه شامل :
تعیین ماهیت روابطی خاص
o      بررسی ماهیت روابط بین افزایش هزینه تبلیغات با افزایش فروش
شناسایی تفاوت های دو یا چند گروه در یک موقعیت 
o      بررسی رفتار ورزشی بین دو گروه مردان و زنان
عدم وابستگی دو یا چند عامل در یک وضعیت
o      وجود عدم وابستگی بین متغیرهایی که کیفی هستند
 
·       انواع تحقیق : علّی و غیرعلّی
o      باید برای جواب سؤال قالب تحقیق از نظر علّی و غیر علّی مشخص شود
o       اگر در یک تحقیق ، تعیین علت مسأله مهم باشد قالب آن علّی است .
o       و اگر شناسایی عوامل مهم و مرتبط مهم باشد قالب آن همبستگی است
o       در تحقیق علّی هدف شناسایی یک علت (X) جهت حل معلول (Y) است
o       ولی گاهی شناسایی یک یا چند علت کافی نیست بلکه نیاز به بررسی تأثیر عوامل مختلف و زنجیره وار نسبت بهم می باشد جهت کشف جواب مسئله که در قالب تحقیق همبستگی میسر است .
 
 
 
مثال برای تحقیق علّی و غیرعلّی
o      عواملی مثل : 1) افزایش مالیات بر درآمد 2) رکود اقتصادی 3) ترس از پیش بینی زلزله که بر رکود اقتصادی معاملات املاک تأثیر می گذارد .
Ø    این تحقیق همبستگی است
o      بررسی ترس از پیش بینی زلزله (علت) موجب افزایش درخواست بیمه زلزله از سوی مالکان (معلول) می شود .
Ø    این تحقیق علّی است .
 
درنتیجه باید گفت :
o      در تحقیق علّی حتما“ باید تغییری در علت مسئله اتفاق بیافتد و مداخله ای صورت بگیرد ، حتی ممکن است محیط پژوهش به صورت ساختگی باشد با صرف هزینه و زمان بیشتر در صورتی که گاها“ می توان همان پژوهش را در قالب تحقیق همبستگی بدون الزامات  فوق انجام  داد .
o       ولی باید مد نظر داشت که گاهی بدون تحقیق علّی و صرف زمان و هزینه نمی توان یک نظریه را رد یا تأیید کرد .
 
·       میزان مداخله پژوهشگر
o      میزان مداخله پژوهشگربستگی دارد به اینکه پژوهش علی است یا همبستگی
o      مطالعه همبستگی درمحیط طبیعی سازمان وهمراه با حداقل دخالت پژوهشگردرجریان عادی رویدادهاصورت میگیرد
o      مطالعات علی درمحیط ساختگی آزمایشگاهی و بادخالت بیشتری نسبت به مطالعات همبستگی صورت میگیرد.
 
 
     انواع مطالعات
·       مطالعات میدانی
مطالعات همبستگی را که درسازمان انجام میشوند، مطالعات میدانی می گویند.
·       مطالعات تجربی میدانی
مطالعاتی راکه برای برقراری روابط علی در همین محیط های طبیعی صورت میگیرند
·       مطالعات تجارب آزمایشگاهی
مطالعاتی که برای برقراری روابط علت و معلول قطعی(به دورازهر تردید)اجرامیشود و به ایجاد محیط ساختگی نیازدارند که در آن همه عوامل خارجی کنترل میشوند.
 
انواع واحدهای تحلیل
o       افراد – زوج ها – گروه ها – سازمان ها – فرهنگ ها
o      واحد بررسی به سطح تجمع داده ها به هنگام تحلیل های بعدی اشاره دارد.
Ø    وقتی جهت گیری مساله پژوهش ازفرد به زوج،به گروه،به سازمان و حتی به جامعه تغییر میکند،واحد مطالعه نیز برهمین روال تغییرمیکند.
Ø     ویژگی این سطوح بررسی این است که سطوح پایین  تر،دردرون سطوح بالاترخلاصه میشوند.
Ø     تعیین واحدتحلیل براساس مساله پژوهشی که دردست است ،عنصر بسیارمهمی رادرطرح پژوهشی تشکیل میدهد
 
 
افق زمانی: مطالعات مقطعی و طولی
الف – مطالعات مقطعی
برخی مطالعات به گونه ای صورت میگیرند که داده های مربوط به آنها تنها یک مرتبه،مثلا درخلال چندروز، چندهفته یا چندماه گردآوری میشود تا به سوال پژوهش پاسخ گفته شود.این مطالعات را تک ضربه ای،مقطعی یا عرضی میگویند
ب – مطالعات طولی
گاهی ممکن است پژوهشگر علاقه مند باشد افراد یا پدیده ها را در چند مقطع زمانی مطالعه کند تا پاسخ سوال پژوهش را بیابد
 
—       نکته :
Ø     تحقیقات طولی وقت و تلاش بیشتری را نسبت به انواع مقطعی طلب می کند. با این حال،مطالعات طولی سازمان یافته میتواند به کشف رابطه علت و معلولی کمک میکند.
Ø    طرح های تجربی همواره ماهیت طولی دارند.زیرا گردآوری داده ها قبل وبعداز
دستکاری متغیرهاصورت میگیرد.
Ø     اکثرمطالعات میدانی به دلیل تلاش،زمان و هزینه مصرفی برای گردآوری داده ها در مقاطع مختلف ،ماهیت مقطعی دارند.
 
 
 
فصل پنجم
روشهای تجربی
 
طرح های آزمایشگاهی
v   تجربه های آزمایشگاهی/ تجربه های میدانی
v   مطالعه رابطه علت و معلول بین متغیرها می پردازد.
v   در برابر مطالعات همبستگی که وجود رابطه میان متغیرها می پردازد.
v   مطالعات همبستگی به صورت میدانی انجام می شود.
 
تحلیل علی در برابر تحلیل همبستگی
برای اینکه متغیر x موجب متغیر y باشد:
1.    هر دو متغیر باید همپراش باشند.
2.    متغیر x باید مقدم بر متغیر y قرار گیرد.
3.    هیچ متغیر دیگری نباید موجت تغییر در متغیر وابستهy شود.
 
طرح های آزمایشگاهی دو گونه اند:
1.    تجارب آزمایشگاهی
2.    تجارب میدانی
 
تجارب آزمایشگاهی
v   وقتی در نظر داریم بین متغیرهای مستقل و وابسته رابطه علی برقرار کنیم باید همه متغیرهایی که این رابطه را می آلایند کنترل کنیم.
v   باید متغیر مستقل دستکاری شود تا میزان تاثیرات علی آن را شناخت.
v   کنترل ها و دستکاری ها را می توان در آزمایشگاه آزمود.
 
کنترل:
1.    تجارب آزمایشگاهی
2.    تجارب میدانی
 
کنترل:
v   هنگامی که بین دو متغیر رابطه علت و معلولی وجود دارد این احتمال هست که عامل دیگری بر متغیر وابسته تاثیر بگذارد.
v    
دستکاری متغیر مستقل:
v   دستکاری عبارت است از ایجاد سطوح مختلف متغیر مستقل برای ارزیابی تاثیر آن بر متغیر وابسته.
v   دستکاری را کاربندی و نتایچ آن را اثرات کاربندی می نامند.
 
 
مهار متغیر های آلاینده یا مزاحم
همسان سازی گروه ها:
v   توزیع عمدی همه ویژگی های ابهام برانگیز در میان گروه ها.
توزیع تصادفی:
v   متغیرهای مزاحم با درجه احتمال برابر بین همه گروه ها توزیع شده است.
 
رگرسیون آماری(بازگشت آماری)
·       زمانی روی میدهد که آزمودنی هایی انتخاب شوند که در انتهای طیف مقیاس اندازه گیری باشند (آزمودنی ها با نمرات بسیار بالا یا آزمودنی ها با نمرات بسیار پایین)
·       بر اساس قوانین احتمالات کسانی که در مورد یک متغیر نمره خیلی اندک دارند با احتمال بیشتری پیشرفت خواهند کرد و پس از اجرای کاربندی نمره هایشان به میانگین نزدیکتر خواهد شد و همچنین کسانی که نمرات بالایی دارند نیز گرایش بیشتری برای برگشت به سوی میانگین دارند
·       پدیده گرایش نمره ها به نمره های نزدیک به میانگین را برگشت یا رگرسیون به سمت میانگین یا رگرسیون آماری می نامند
·       داده هایی که در زمینه متغیر مورد نظر در دو حد پیوستار قرار دارند به درستی رابطه علت و معلولی را باز نمی تابانند و به همین سبب چنین پدیده ای تهدیدی برای روایی درونی به شمار می آید
·       در طول اجرای تحقیق ممکن است برخی از آزمودنی ها به دلایل مختلف از ادامه مشارکت در تحقیق خودداری کنند. در نتیجه آزمایش با افت آزمودنی ها روبرو خواهد شد
·       در این صورت نمی توانیم بیان کنیم چه میزان از معلول مورد مشاهده ناشی از کاربندی است و چه میزان را باید به آزمودنی های خارج شده نسبت دهیم.
·       اگر مطالعه تجربی به درستی طراحی نشده باشد،اعضای گروه ها به طور تصادفی انتخاب نشده باشند و دستکاری کاربندی به گونه ای موفقیت آمیز وجود روابط احتمالی علی را بیان نکند،ناممکن است بگوییم کدام عامل کدام عامل دیگر را موجب شده است
·        مسایل مورد بحث روایی بیرونی:تعمیم پذیری یافته ها به سایر موقعیت ها
 
1:پیش آزمون و پس آزمون
2:گزینش آزمودنی ها
حداکثر روایی بیرونی را زمانی میتوان بدست آورد که اطمینان داشته باشیم شرایط آزمایش تا حد امکان مشابه و سازگار با دنیای واقعی است
 
 
 
 
 
 
فصل ششم اندازه گيري متغير ها
 
مقیاس نسبتی
مقیاس فاصله ای
مقیاس ترتیبی
مقیاس اسمی
طبقه بندی
طبقه بندی
طبقه بندی
طبقه بندی
ترتیب
ترتیب
ترتیب
فاصله
فاصله
مبدأ
ایجاد مقیاس / سنجه
•        اندازه گیری متغیرها
          تعریف عملیاتی متغیر
          ایجاد یک مقیاس مناسب
1- مقیاس های رتبه بندی
      مقیاس رتبه بندی ترسیمی
       مقیاس رتبه بندی طبقه ای
2- مقیاس های نگرشی
      مقیاس لیکرت
      مقیاس تفاوت معنایی
 
مقیاس رتبه بندی ترسیمی
      روی یک مقیاس از 0 تا 10 سرپرست خود را چگونه رتبه بندی می کنید؟

 
 
 
مقیاس رتبه بندی طبقه ای
بسیار علاقه دارم
نسبتا علاقه دارم
قدری علاقه دارم
اصلا علاقه ندارم
تا چه میزان به تغییر سیاست های سازمانی علاقه مند هستید؟
4
3
2
1
 
عالی
خیلی خوب
نسبتا خوب
نسبتا ضعیف
بسیار ضعیف
روش جدید فروش کالا را چگونه ارزیابی می کنید؟
5
4
3
2
1
 
مقیاس لیکرت
کاملا موافقم
موافقم
نظری ندارم
مخالفم
کاملا مخالفم
5
4
3
2
1
شغلم به من این فرصت را می دهد تا توانایی های خود را بیازمایم.
5
4
3
2
1
از ابتدا فقط تسلط بر این کار برایم بسیار مهم بود
 
مقیاس تفاوت معنایی
خوب_ _ _ _ _ _ _ بد
مثبت_ _ _ _ _ _ _ منفی
به شدت راضی هستم_ _ _ _ _ _ _ به شدت ناراضی هستم.
 
خطای اندازه گیری
(Respondent) -1 پاسخ دهنده
(Situation) -2 وضعیت
(Measurer) -3 اندازه گیر
(Data collection instrument) -4 ابزار جمع آوري داده ها
 
آزمون سنجه ها
معیار آزمون سنجه ها
•        روایی       Validity
•        قابلیت اطمینان     Reliability
 
روایی
•        روایی معیار
•        روایی سازه
•        روایی محتوا
 
روایی محتوا
ü    اطمینان می دهد که ابزار مورد نظر به تعداد کافی پرسش های مناسب برای اندازه گیری مفهوم مورد سنجش را در بر دارد. یعنی دربرگیرنده ابعاد و عناصر یک مفهوم است.
ü    روایی ظاهر به این موضوع اشاره می کند که سوال های آزمون تا چه حد در ظاهر منطبق با مفهوم مورد نظر هستند.
 
روایی معیار
•        روایی همزمان
وقتی برقرار می شود که ابزار مورد نظر افرادی را که با هم متفاوت هستند از هم تفکیک کند.
•        روایی پیش بینی
قدرت آزمون یا ابزار را در تفکیک افراد در خصوص معیاری که در آینده رخ می دهد نشان می دهد.
 
روایی سازه (مفهومی)
روایی سازه بیان می کند که نتایج به دست آمده از کاربرد یک ابزار اندازه گیری تا چه اندازه با تئوری هایی که آزمون بر اساس آنها تدوین شده است متناسب است.
•        روایی همگرا: زمانی ایجاد می شود که نمرات به دست آمده از دو ابزار مختلف در مورد یک مفهوم همبستگی زیادی داشته باشند.
•        روایی واگرا: زمانی ایجاد می شود که دو متغیر که بر اساس تئوری پیش بینی می شود همبستگی نداشته باشند، نمرات به دست آمده حاصل از سنجش آنها هم به طور تجربی همین امر را تأیید کند.
 
قابلیت اطمینان
قابلیت اطمینان ابزار، پایایی و سازگاری منطقی پاسخ ها را در ابزار اندازه گیری نشان می دهد و به ارزیابی ” درستی و خوب بودن“ یک سنجه کمک می کند.
 
پایایی/ ثبات ابزار
توانایی یک سنجه برای حفظ ثبات در طی زمان (علی رغم شرایط غیر قابل کنترل آزمون و وضعیت پاسخ دهندگان) حاکی از ثبات و تغییر پذیری کم آن می باشد.
ü    ضریب باز آزمایی     Test- retest reliability
ضریب پایایی به دست آمده از تکرار یک آزمون برای بار دوم ضریب بازآزمایی نامیده می شود.
ü    پایایی به شکل موازی Parallel-form reliability
هنگامی که پاسخ های دو آزمون مشابه (برای یک مفهوم یکسان) همبستگی زیادی داشته باشند پایایی به شکل موازی وجود دارد.
 
سازگاری/ هماهنگی درونی ابزار
سازگاری یا هم آهنگی درونی ابزار نشان دهنده متجانس بودن عناصر ابزار می باشد.
ü    پایایی سازگاری اجزاء
آزمونی است برای سازگاری پاسخ های فرد با همه عناصر ابزار اندازه گیری.
ü    پایایی دو نیمه آزمون
پایایی دو نیمه کردن همبستگی بین دو نیمه یک ابزار را نشان می دهد.
 
بهبود قابلیت اطمینان
ü    منشا ایجاد اختلاف در محیط خارجی را به حداقل کاهش دهید .
ü    شرایطی را که در آن اندازه گیري انجام می شود را استاندارد نمایید .
ü    سازگاري افرادي که مأمور جمع آوري داده می شوند را با آموزش آنها، نظارت بر آنها و ایجاد انگیزش در آنها افزایش دهید .
ü    سؤالات اندازه گیري را با به کار بردن سؤالات مشابه گسترده کنید .
ü    پاسخ هایی را داراي افراط هستند از تحلیل حذف نمایید. براي مثال فرض کنید یک پرسشنامه شامل 20 سؤال است که هر کدام با اعداد 1 تا 5  اندازه گیري می شوند. یک پاسخ دهنده به همه ي پرسش ها با عدد 1 پاسخ داده است. این پاسخ را از تحلیل حذف نمایید .
 
پایایی ارزیابی ارزیابان
هماهنگی ارزیابی چند ارزیاب نسبت به یک پدیده یا چگونگی تعبیر و تفسیر پاسخ ها نیز ابزاری است برای اندازه گیری پایایی. این نوع پایایی زمانی مناسب است که داده ها از طریق مشاهده، مصاحبه آزاد و به طور عینی تعبیر و تفسیر می شوند.
 
 
 
 
  چگونه يك متغيير رو اندازه گيري كنيم؟ 
متغير :
    متغير به ويژگي يا صفت اي اطلاق ميشود که بين افراد جامعه مشترک بوده و از يك فرد به فرد ديگر تغيير مي كند.
                                     متغيير كمي (قابل اندازه گيري)
دو نوع متغير
                                         متغيير كيفي (اندازه گيري نگرشها)
 
      پرسش :
از چه طريقي متغير كيفي را مي توان اندازه گيري كرد؟

       پاسخ :                             تعريف عملياتی
                                                   
تعریف عملیاتی متغیرها
 
تعریف عملیاتی :
    یک تعريف است از يك متغير بر اساس ویژگیهای قابل مشاهده یا اندازه گیری آن شناسانده می شود.
تعریف عملیاتی تعریفی از متغیر است که آن را قابل اندازه گیری می کند ؛
     مثال : هوش
            تعریف عملیاتی : تعداد كلماتي كه در حافظه نگه مي دارد .
می خواهیم از مفهوم «انگیزه پیشرفت» که یک مفهوم انتزاعی است تعریف عملیاتی ارائه دهیم
 حال سوال این است که چه ابعاد یا خصوصیات رفتاری ازفردی که انگیزه بالایی برای پیشرفت دارند مورد انتظار ماست ؟
   چنین افرادی احتمالاً دارای چنین خصوصیاتی هستند.
ü    کارمدار
ü    علاقمند به چالشهای متعادل
ü    بی علاقه به استراحت                       
ü     علاقمند به بازخورد
ü    علاقمند به انجام كارها به صورت فردي
اگر چه شکستن مفهوم انگیزه پیشرفت به ابعاد پنج گانه تا اندازه ای سطح ذهنی وانتزاعی انرا کاهش داده است  اما هنوز مفهوم انگیزه قابل اندازه گیری نمی باشد.
بنا براین رفتار باید تا اندازه ای قابل اندازه گیری وکمی باشد تابتوانیم افراد باانگیزه پیشرفت زیادرا از افراد باانگیزه پیشرفت کم جدا کنیم ..

•        اکنون که مفهوم انگیزه پیشرفت را از سطح انتزاعی  به سطح رفتارهای قابل مشاهده كاهش داديم.
•         تعريف مفهوم به صورت عملياتي بهترين روش براي اندازه گيري آن است.
•         می توانیم با پاسخ دادن به سوالاتي كه مطرح كرديم به  یکی از راههای اندازه گیری رسيده و به مقدار انگیزه دست یابیم .
چه تعريفي عملياتي نيست؟
یک تعریف عملیاتی شامل معنا یا کلمات هم معنی نمی باشد . بطور مثال کلماتی
مانند عملکرد یا موفقیت ابعاد انگیزه ی پیشرفت را تشکیل نمیدهند .

مقياس چيست؟
•      يکی از ويژگيهای متغير قابليت اندازه گيری آن است.
•        برای اندازه گيری يک عنصر نياز به مقياس اندازه گيری وجود دارد.
•            چنانچه از وزن به عنوان يک متغير نام ببريم بهترين راه اندازه گيری آن بر اساس کيلوگرم يا گرم   می باشد در مورد قد هم سانتيمتر يا متر از عهده آن برمی آيد
•         برای اينکار لازم است با مقياسهای اندازه گيری متداول و مرسوم آشنا شويد.
•        چهار دسته عمده ازمقياس هاي اندازه گيري متغيرها عبارتند از:
 
مقیاس های اندازه گیری متغیر ها


 
 
مقياس اسمي
•        متغیرهایی هستند که جنبه کیفی یک صفت را در نظر گرفته.
•           کدهایی که به پاسخ اختصاص داده می شوند اولویتی بر یکدیگر ندارند.
مثال : رنگ مورد علاق شما چيست؟
O 1.سفيد O 2.سياه O 3.صورتي
مثال :
         O 1.خانم     O 2. آقا

مقياس رتبه اي
در مقياس رتبه اي نه تنها تفاوت كيفي متغير ها مشخص مي شود.( مانند مقياس اسمي)
 بلكه برتري و يا كمتري مقدار ودرجه ، صفت مورد بررسي نيز نشان داده مي شود.
        ميزان رضايت شما از اين غذا چقدر است؟
1. خيلي عالي 2. عالي  3. خوب   4. متوسط   5. ناراضي 6.نسبتا ناراضي 7. بسيار ناراضي

  

مقياس فاصله اي
مقياس فاصله‌اي علاوه بر طبقه بندي، نام گذاري و مرتب کردن طبقه ها، به ما اجازه مي دهد که فاصله هاي موجود بين افراد يا اشياء يا رويدادها را مشخص کنيم.
عبارت ديگر اين مقياس  نه تنها قادر است افراد را با توجه به خصوصيت مشخصي گروه بندي كند و رتبه ها را درون گروه هاي مشخص سازد ، بلكه قادر است مقدار اين تفاوت  را اندازه گيري و تفاوت بين اشخاص را مشخص سازد.
  در اين نوع مقياس، عدد صفر يك مفهوم قراردادي است.
 

 
 
 
 
 
 
 
مقياس نسبي
 

مقیاسی است که علاوه بر داشتن همه خصوصیات مقیاس فاصله ای ، دارای نقطه صفر واقعی نیز هست ، مثال : (قد.وزن. نمرات ..)
 
فصل هفتم
 روشهای گرد آوری داده ها
 
پرسشنامه
•        پرسشنامه مجموعه ای است از سوالات کتبی و مبتنی بر گزینه های مشخص که پاسخ دهنده جواب های خود را بر آن درج می کند.
   
انواع پرسشنامه :
•        پرسشنامه ی حضوری
•        پرسشنامه ی پستی
 
پرسشنامه حضوری
•        هرگاه قرار باشد بررسی در سازمان کوچکی صورت گیرد و آمادگی و توانایی جمع کردن کارکنان در یک محل وجود داشته باشد تا به پرسشنامه های پاسخ دهند، این اجرای حضوری بهترین روش گردآوری اطلاعات می باشد
 
  مزایا:
 1. خود پژوهشگر می تواند شخصا پرسشنامه های تکمیل شده را در مدت زمانی کوتاه گردآوری کند و هرگونه تردیدی که پاسخ دهندگان در مورد سوالات دارند را برطرف کند
2. پژوهشگر این فرصت را دارد که موضوع پژوهش را معرفی کند و پاسخ دهندگان را برانگیزد که پاسخ های صادقانه بدهند
3. پرسشنامه در مقایسه با مصاحبه کم هزینه تر و سریع تر است و به مهارت کمتری نیاز دارد
  معایب
•        سازمانها قادر نیستند یا تمایل ندارند گرد آوری اطلاعات را در زمان کار اجرا کنند .
 
پرسشنامه ی پستی
مزایا
1.    منطقه ی جغرافیایی گسترده ای را در بر می گیرد
 معایب
1.    شمار پرسشنامه های برگشتی گاهی بسیار اندک است.
2. چنانچه پاسخ دهنده با ابهامی روبرو باشد آن را نمی توان برطرف کرد.
3. وقتی شمار پرسشنامه های برگشتی اندک باشد، به دشواری می توان به نمونه ای دست یافت که نماینده ی جامعه باشد.
 
رهنمودهایی برای طراحی پرسشنامه
اصول طراحی پرسشنامه ی خوب بر سه محور استوار است .
1.    اصول نگارش
2.     اصول اندازه گیری
3.     شکل ظاهری یا کلی پرسشنامه
 
اصول نگارش پرسشنامه
1.    محتوا و هدف هر پرسش: هدف هر پرسش باید به دقت مورد توجه قرار گیرد به گونه ای که متغیرها به قدر کافی اندازه گیری شوند و در عین حال سوال غیر ضروری نیز پرسیده نشود
2.     زبان و واژه پردازی پرسشنامه : زبان پرسشنامه باید با میزان درک پاسخ دهندگان همخوان باشد
3.     نوع و شکل ظاهری پرسشها:
•        پرسشهای بازو بسته: پرسشهای باز به پاسخ دهنده اجازه می دهد که هرگونه مایل است جواب دهد اما پرسشهای بسته از پاسخ دهنده می خواهد که از میان گزینه های پژوهشگر یکی را برگزیند
•        پرسشهای با واژگان مثبت و منفی: یک پرسشنامه ی خوب آمیزه ای از پرسشهای همراه با واژگان مثبت و منفی را در خود دارد
•        پرسشهای دو وجهی : پرسشهایی را گویند که احتمالا دو پاسخ دارند . از درج چنین پرسشهایی باید خودداری کرد و به جای آنها از پرسشهای جداگانه استفاده کرد.
 
      آیا فکر می کنید بازار خوبی برای این فراورده وجود دارد و خوب فروش خواهد رفت؟
 پرسشهای مبهم : پرسشهایی که به طور مبهم نگاشته می شوند پاسخ دهنده معنای آنها را بدرستی درک نمی کند در نتیجه ممکن است آنها را به گونه ای دیگر تفسیر کرده و در نهایت مجموعه ای از پاسخ های نادرست را به همراه می آورند .    
       تا چه حد فکر می کنید خوشحالید؟
 پرسشهای مبتنی بر یادآوری گذشته :این پرسشها پاسخ دهنده را بر آن می دارد که تجربه هایی از گذشته ی خود را که برایش روشن نیستند به یاد آورد.پاسخ های چنین پرسشهایی هم می تواند همراه با سوگیری باشد
    از فردی که 30سال سابقه ی خدمت دارند می پرسند چه زمانی کار را در فلان واحد آغاز کرد؟
پرسشهای هدایت کننده : این پرسشها پاسخ دهنده را به دادن پاسخ هایی هدایت می کند که مورد نظر پژوهشگر است و درنتیجه همراه با سوگیری است.
      آیا فکر نمی کنید در این روزها که هزینه ی زندگی رو به افزایش است باید به حقوق کارکنان افزایش های چشم گیری تعلق گیرد؟
پرسشهایی که بار عاطفی دارند: استفاده از واژه هایی که بار عاطفی دارند در پرسشها باعث سو گیری می
شوند
  آیا به نظر شما اگر اتحادیه ی کارگران تصمیم به برگزاری اعتصاب بگیرد تا چه میزان احتمال دارد که مدیریت موضع انتقامجویانه بگیرد؟
  مطلوبیت اجتماعی : پرسشها را نباید به گونه ای نوشت که پاسخ هایی توام با پذیرندگی باشد و مطلوبیت اجتماعی را طلب کند
 آیا به نظر شما افراد سالخورده را باید از کار برکنار کرد؟
 طول هر پرسش: پرسشهای کوتاه و ساده برتر از پرسشهای طولانی اند. به طور کلی هر سوال پرسشنامه نباید از 20 واژه تجاوز کند یا از یک سطر تایپی فراتر رود .
4.تقدم و تأخر پرسشها :
 ترتیب تقدم سوالات باید به گونه ای باشد که پاسخ دهنده از پرسشهای کلی به جزئی ونیز از پرسشهای ساده به دشوار پیش رود .
   در تعیین ترتیب تقدم پرسشها سوالاتی که جمله بندی مثبت و منفی دارند و همگی به بعد یکسانی از یک مفهوم اشاره دارند پی در پی قرار نگیرند 
5.داده های طبقه بندی یا اطلاعات شخصی
·       این داده ها که اطلاعات شخصی یا پرسشهای جمعیت شناختی نیز خوانده می شوند، مشتمل بر اطلاعاتی است همچون سن ، سطح تحصیلات، وضعیت تاهل و میزان درامد .
 
·       نام پاسخ دهنده پرسیده نمی شود مگر اینکه واقعا ضروری باشد، که در این صورت پژوهشگر پرسش نامه ها را شماره گذاری می کند .
·       پژوهشگر می تواند به سلیقه ی خود بخش اطلاعات شخصی را در ابتدا یا انتهای پرسشنامه قرار دهد.
اصول اندازه گیری
·       این اصول مقیاسها و فنون مقیاس بندی را که در مفاهیم اندازه گیری به کار می روند و نیز سنجش اعتبار و روایی ابزار اندازه گیری که بکار رفته است، در بر می گیرد.
·       هنگامی که داده ها گرداوری شد ” برازش“ آنها را با آزمودن روایی و اعتبار می سنجیم .
·       روایی معین می کند که یک فن، ابزار یا فرایند تا چه حد می تواند مفهوم بخصوصی را اندازه گیری کند
·       اعتبار میزان ثبات و پایایی ابزار را در برخورد با متغیر پژوهش نشان می دهد
 
ظاهر کلی پرسشنامه
ü    درخواستنامه ی تکمیل پرسشنامه :
درخواستنامه ی مناسب که هویت پژوهشگر و مقصود پژوهش را مشخص می کند بسیار ضروری است.لذا توجه به نکات زیر حائز اهمیت است :
1. برقراری نوعی حسن رابطه با پاسخ دهندگان و برانگیختن آنان به پاسخ گویی
2. مطمئن ساختن آنان ازینکه پاسخ ها محرمانه خواهد ماند
3. پایان دادن آن با جمله ای مودبانه همراه با تشکر از پاسخ دهنده
ü    سازماندهی پرسشها، درج دستورالعملها و راهنماها و تنظیم پرسشنامه:
1. سازماندهی پرسشها به طور منطقی و مرتب در قالب بخشهای مناسب
2. ارائه ی دستورالعمل های مربوط به چگونگی تکمیل پرسشهای هر بخش
3. مرتب بودن و متناسب بودن پرسشها که پاسخ دهنده بتواند بدون آنکه به چشمهای خود فشار وارد کند با حداقل زمان و تلاش آنها را پاسخ دهد
 
 
 
اطلاعات شخصی را می توان همانند این نمونه سازماندهی کرد
سن                                                                  بالاترین سطح تحصیلات                                جنسیت
کمتر از 20                                                        ابتدایی                                                           زن                                                       
20 تا 35                                                          دیپلم                                                    مرد
36 تا 50                                                          لیسانس
بیش از 50                                                        فوق لیسانس
                                                                      سایر
اطلاعات مربوط به درآمد و سایر مسایل شخصی
اطلاعاتی را که ماهیت خصوصی و شخصی دارند( مانند درآمد آن هم در صورتی که برای پژوهش ضروری باشد) می توان در انتها قرار داد .
همچنین علت درج این پرسشها را باید ذکر کرد
 
پرسشهای باز در انتهای پرسشنامه
•        در پایان پرسشنامه می توان چند پرسش باز قرار داد تا افراد هرگونه دیدگاهی دارند بنویسند و آنگاه پرسشنامه با یک عبارت تشکرآمیز به پایان می رسد
•        اکنون که این پرسشنامه را تکمیل کردید چه احساسی دارید؟
       یکی از چهره هایی که واقعا بازگو کننده ی احساس شماست را علامت بزنید
                                  
باز نگری طراحی پرسشنامه
v   پرسشنامه به ویژه در مواقعی که ناگزیر باشیم به شمار بزرگی از افراد در مناطق جغرافیایی مختلف دسترسی پیدا کنیم، مفیدترین ابزار گردآوری اطلاعات می باشد.
v    اجرای پرسشنامه تا حدودی ساده است و استخراج پاسخها نیز به راحتی صورت می پذیرد.
 
طراحی و اجرای پرسشنامه ی الکترونیک
تکمیل پرسشنامه ی آن لاین با اتصال میکرو کامپیوترها به شبکه های رایانه ای برای پاسخ دهندگان میسر است.
گرین، کیدیا و نیک هیل یک بسته ی رایانه ای به عنوان CAPPA  ارائه کردند که کار را هم برای اجرا کننده ی پرسشنامه و هم برای پاسخ دهنده ی آن آسان می کند
 
سایر روشهای گردآوری اطلاعات
مشاهده
•        پژوهشگر می تواند به هنگام گردآوری اطلاعات در نقش مشاهده گر بدون پرسیدن سوال از افراد به مشاهده ی رفتار آنها در محیط کار بپردازد.
q   مشاهده ی بدون مشارکت( غیر فعال):
 پژوهشگر می تواند صرفا در نقش پژوهشگر و بدون آنکه به عنوان یک عضو سازمان عمل کند، به گردآوری اطلاعات بپردازد
q   مشاهده ی توام با مشارکت( فعال)
در این حالت پژوهشگر به درون سازمان یا مکان پژوهش پای می گذارد و عملا به عنوان عضو یک گروه کاری تلقی می شود.
q   مشاهده ی هدایت شده و اتفاقی
هنگامی که پژوهشگر مجموعه ای از مقوله های فعالیت یا پدیده را که قصد مطالعه ی آنهارا دارد از پیش در نظر گرفته است، مشاهده هدایت شده است . اما اگر مشاهده گر اندیشه ی معینی برای جنبه های بخصوصی که باید مورد توجه قرار گیرد در دست نداشته باشد، به مشاهده ی غیر هدایت شده  یا اتفاقی می پردازد زیرا در این صورت عملا به ثبت آن چیزی مبادرت می ورزد که مشاهده می کند.
 
سو گیری های مطالعات مشاهده ای
•        داده ها از زاویه ی دید خاص پژوهشگر گردآوری می شود .
•        هنگامی که پای چند مشاهده گر در میان باشد باید ابتدا اعتبار مشاهده را در نظر گرفت.
•        خستگی مشاهده گر  عامل سو گیری است.
•        کسانی که مورد مشاهده قرار می گیرند در خلال بررسی ممکن است به گونه ای دیگر رفتار کنند، به ویژه اگر مشاهده برای مدت کوتاهی صورت گیرد.
 
روش های برون فکنی
برخی از اندیشه ها و دیدگاهها را که نمی توان به سادگی به زبان آورد یا به هنگام پاسخگویی در سطح ناخودآگاه باقی می مانند، اغلب به یاری پژوهشهای انگیزشی آشکار می شوند .فنون آشنا برای گردآوری چنین داده هایی به شرح زیر می باشد
ü    فن تداعی واژگان:  بدین گونه است که با ارائه ی واژه هایی به پاسخ دهنده از او می خواهند که بی درنگ نخستین چیزهایی را که به ذهنش می رسد بازگو کند
ü    فن تکمیل جمله:  در این فن از افراد می خواهند جمله ای مانند ” کار عبارت است از... ” را کامل کنند. این پاسخها بینشی را در پژوهشگر درباره ی احساس فرد نسبت به کار فراهم می آورد.
ü    آزمون TAT : این آزمون از آزمودنی می خواهد که درباره ی  تصویری که به وی نشان می دهد یک داستان پدید آورد. به کمک این آزمون میتوان به الگوهای نیاز و ویژگی های شخصیتی کارکنان پی برد.
ü    آزمون لکه های جوهر : این آزمون از آزمودنی می خواهد انواع لکه های رنگی را که به وی ارائه می شود تعبیر و تفسیر کند و بگوید در الگوها و رنگهای مختلف چه چیزهایی را می بیند
      تصور بر این است که با پژوهش انگیزشی می توان به جای تعقل و منطق( یعنی فلان فراورده برای من خوب است)، به احساسات و عواطف( یعنی از فلان فراورده خوشم می آید ) دست یافت .
 
 
برخی منابع اطلاعاتی ویژه
گروه های کار:
Ø    نسبتا کم هزینه اند
Ø    در مدت اندک داده هایی را بدست میدهند که تا حد زیادی قابل اعتمادند
Ø    هر گروه به طور مرسوم دارای 8 تا 12 عضو است که به طور تصادفی برگزیده می شوند و نیز یک هماهنگ کننده .
Ø    این گروهها در گرد آوری داده ها درباره ی علل عدم کامیابی برخی فراورده ها، علل بی اثر بودن برخی آگهی ها و علل ناکارایی برخی فنون مدیریت و نظایر آن موفق بوده اند.
 
•        گروههای ایستا و پویا
o       هنگامی که بخواهیم تاثیرات برخی تغییرات یا نوآوریها را در طول مدتی معین بررسی کنیم، استفاده از گروههای مورد مطالعه مفید خواهد بود .
o      گروهها گاهی ایستا هستند(اعضا برای مدتی طولانی ثابت می مانند) و گاهی پویا هستند( برای آنکه تاثیر تغییرات مختلف را بسنجد اعضا را گاه به گاه تغییر می دهند .)
o      برتری اساسی گروههای مطالعه این است که تغییرات پدید آمده در یک فاصله ی زمانی را به خوبی و به دقت اندازه گیری می کند .
o      از دشواری های این روش این است که ممکن است اعضا به دلیل مصاحبه های مککری که با آنها صورت می گیرد آنقدر نسبت به تغییرات حساس شوند که دیدگاههایشان بازتابنده ی جامعه نباشد.
o      همچنین امکان دارد اعضا به دلایل مختلف از گروه جدا شوند.
منابع غیر مستقیم
o      گونه ی مهم دیگری از منابعی که برای گردآوری داده ها به کار می رود افراد انسانی را در بر نمی گیرد. به طور مثال شمار قوطی های نوشابه های مختلف در میان سطلهای زباله مقیاس خوبی است برای معروفیت هر مارک بخصوص.
o      روشهای چندگانه ی گردآوری اطلاعات
o      از آنجا که تقریبا همه ی روشهای گردآوری اطلاعات همراه با سوگیری هایی هستند، گردآوری اطلاعات به روشهای چندگانه از منابع مختلف، به پژوهش استحکام می بخشد.
o      درواقع اگر اطلاعاتی که از چند روش مختلف گردآوری اطلاعات( مصاحبه ،پرسشنامه و...) بدست آمده  شباهت بسیاری به هم داشته باشد، اعتماد بیشتری به درستی آن داریم و چنانچه ناهمخوانیهایی در پاسخهای داده شده به پرسشهای یکسان وجود داشته باشد، داده ها با سوگیری همراه بوده و ترجیح می دهیم آنها را نادیده بگیریم .
 
مصاحبه ی چهره به چهره
مزایا :
§       فرصت برقراری رابطه ی صمیمانه با مصاحبه شوندگان را فراهم می آورد
§       کشف و درک مسائل پیچیده را میسر می سازد
§       بسیاری از دیدگاههایی را که بیان آنها به طور عادی میسر نیست می توان به هنگام مصاحبه مطرح کرد
 معایب:
§       ممکن است پاسخ دهنده سوگیری هایی داشته باشد
§       هزینه ی مطالعه ی نمونه های بزرگ گزاف است
§       هنگامی که شمار مصاحبه کنندگان زیاد باشد آموزش کافی برای آنها یک ضرورت درجه اول است
 
مصاحبه ی تلفنی
مزایا :
به ما کمک می کند تا به آزمودنیهایی در مناطق جغرافیایی گوناگون دسترسی پیدا کنیم
معایب:
§       پژوهشگر نمی تواند بازتابهای غیر کلامی افراد را مشاهده کند
§       مصاحبه شونده در هر لحظه می تواند مکالمه را قطع کند
 
پرسشنامه ی حضوری
مزایا :
ü    پژوهشگر به هنگام معرفی پژوهش خود با پاسخ دهندگان رابطه ی صمیمانه برقرار می کند.
ü    راهنمایی های مورد نیاز به پاسخ دهندگان داده می شود.
ü    پژوهشگر پرسشنامه ها را بی درنگ پس از تکمیل گردآوری می کند، بدین صورت امکان دریافت پاسخ ها به طور صد در صد وجود دارد.
§       معایب:
ü    اجرای پرسشنامه های حضوری پرهزینه است به ویژه اگر گروه نمونه از نظر جغرافیایی پراکنده باشد.
 
پرسشنامه ی پستی
§       مزایا :
Ø    در مواقعی که قرار است پرسشهای فراوانی مطرح شود و پاسخ دهندگان از نظر مناطق جغرافیایی پراکنده اند روش سودمندی می باشد
§       معایب: 
Ø    میزان برگشت آنها معمولا اندک است.
Ø    همواره امکان سوگیری نیز وجود دارد چون احتمال دارد پاسخ دهندگان مورد نظر با آنها که واقعا پاسخ خود را ارسال کردند متفاوت باشند.
بررسیهای مشاهده ای
§       مزایا :
Ø    به پژوهشگر کمک می کند تا با مشاهده ی مستقیم مسائل پیچیده را درک کند
Ø    این داده ها غنی است و از سوگیری های برخاسته از گزارش شخصی(از طرف پاسخ دهنده) به دور است.
§       معایب: 
§       پر هزینه است
§       چون به وقت فراوان نیاز دارد،سوگیری های مشاهده گر نیز ممکن است به درون داده ها راه یابد

چنان حرکت کن که صدای پایت عده‌ای را به گام برداشتن تشویق کند.
 
 
 
 
 
فصل هفتم
نمونه برداری جامعه آماري:
   به کل گروه افراد، وقايع يا چيزهايي اشاره دارد که محقق مي خواهد به تحقيق درباره آنها مي پردازد.
 
عضو جامعه آماري:
 يک عضو جامعه آماري جزئي از کل جامعه آماري است.
 
چارچوب جامعه آماري:
  فهرستي  از همه اعضاي جامعه آماري است که از بين آن گروه نمونه  انتخاب مي شود.
 
گروه نمونه:
   مجموعه کوچکي از جامعه  آماري است  مشتمل بر برخي از اعضا ،که از جامعه آماري انتخاب  شده اند(تعدادي از اعضاي جامعه آماري که گروه نمونه را تشکيل مي دهد.)
آزمودني: يک عضو از گروه نمونه است.
نمونه برداري:
v    فرآيند انتخاب کردن تعداد کافي از ميان اعضاي جامعه آماري است، که با مطالعه گروه نمونه وفهميدن خصوصيات آزمودنيهاي گروه نمونه قادر خواهيم بود اين خصوصيات  را به اعضاي جامعه آماري تعميم دهيم.
v   همه نتايج استخراج شده از گروه نمونه که مورد مطالعه قرار مي گيرد به جامعه آماري تعميم داده مي شود.(آماره هاي گروه نمونه، به عنوان برآوردهايي از پارامترهاي جامعه آماري است.)
 
دلايل نمونه گيري:
v    مطالعه يک گروه نمونه به جاي کل جامعه آماري به علت اينکه خستگي کمتري وجود دارد و خطاي کمتري در جمع آوري اطلاعات دارد، منجر به نتايج معتبرتري مي شود.(ازلحاظ زمان، هزينه،ساير منابع انساني)
v   در بعضي موارد غير ممکن است که کل جامعه آماري را مورد آزمون قراردهيم.
 
معرف بودن گروه نمونه:
   به ندرت گروه نمونه جانشين مناسبي براي جامعه آماري که از آن بيرون آمده است،  خواهد بود. اگر گروه نمونه را به طور علمي برگزينيم ، مي توانيم به طور منطقي مطمئن باشيم که آماره هاي گروه نمونه  خيلي نزديک به پارامترهاي جامعه آماري خواهد بود.
—        نرمال بودن توزيع گروه نمونه:    بسياري از ويژگيها در جامعه آماري عموما  به طور طبيعي توزيع مي شود.
v       دومساله مهم                 حجم نمونه و طرح نمونه برداري
ü    اگر حجم نمونه ها و طرح نمونه برداري درست باشند،ميانگين گروه نمونه X در دامنه نزديکي از ميانگين جامعه آماري µ خواهد بود.
ü    هرچه گروه نمونه بيشتر معرف جامعه آماري باشد، يافته هاي تحقيقاتي داراي تعميم پذيري بيشتري مي باشند.
ü    تعميم پذيري يکي از نشانه هاي تحقيق علمي مي باشد.
 
  نمونه برداري احتمالي وغير احتمالي
v   نمونه برداري احتمالي:
Ø     اعضاي جامعه شانس يا احتمال شناخته شده اي دارند که به عنوان آزمودني گروه نمونه انتخاب شوند.
Ø    موقعي به کار مي رود که معرف بودن گروه نمونه براي اهداف تعميم پذيري داراي اهميت باشد.
Ø    شامل دودسته نمونه برداري تصادفي محدود و نمونه برداري تصادفي نامحدود
Ø    نمونه برداري غير احتمالي:
Ø    عناصر با شانس شناخته شده اي به عنوان آزمودني انتخاب نمي شوند.
Ø    در مواردي به کار مي رود که زمان ياعامل هاي ديگر به جاي تعميم پذيري ملاک باشد.
 
  نمونه برداري تصادفي ساده يا نامحدود
v      همه اعضاي جامعه آماري درنظرگرفته مي شوند وهرعنصربراي انتخاب شدن به عنوان آزمودني شانس مساوي دارد.
v   موقعي که هدف پژوهش تعميم پذيري يافته ها به کل جامعه آماري باشد.
مزايا: تعميم پذيري يافته ها زياد است، کمترين سو گيري را داريم.
معايب: همچون نمونه برداري طبقه اي کارآمد نيست.
 
       نمونه برداري احتمالي پيچيده يا محدود
v   وقتي به جاي طرح نمونه برداري ساده از چند روش نمونه برداري احتمالي وپيچيده  استفاده کنيم،اطلاعات بيشتري براي حجم نمونه بدست مي آيد،که کارايي بيشتري دارد.
v   مرسوم ترين طرح هاي نمونه برداري احتمالي پيچيده عبارتند از:
نمونه برداري نظام دار(سيستماتيک)، نمونه برداري تصادفي طبقه اي، نمونه برداري خوشه اي، نمونه برداري ناحيه اي، نمونه برداري مضاعف
 
      طرح نمونه برداري نظام دار(سيستماتيک)
v   طرح نمونه برداري منظم شامل بيرون آوردن هر nامين عضوجامعه آماري است.
مزايا:  اگر چارچوب جامعه آماري در دسترس باشد،کار بر روي آن آسان است.
معايب: سوگيري نظام دار وجود دارد.
 
 نمونه برداري طبقه اي تصادفي
v   جامعه آماري ابتدا به طبقه هاي معني دار تقسيم مي شود،سپس آزمودني ها به يکي از دو صورت زير انتخاب مي شوند:
Ø     متناسب با حجم: نسبت به تعداد کل آنها در جامعه آماري
Ø    غير متناسب با حجم:  براساس معيار ديگري به غير از تعدادکل جامعه آماري
 
مزايا: کارآمدترين طرح احتما لي است.
معايب: چارچوب جامعه آماري براي هر طبقه ضروري است.
             بقدر کافي معرف طبقه هاي کم تعداد است.
 
نمونه  برداري خوشه اي
v   گروه ها يا توده هايي از اعضاي جامعه آماري به طوري که عدم تجانس در ميان اعضاي هر گروه وجود دارد، شناسايي مي شوند، سپس بعضي از آنها به طور تصادفي انتخاب مي گردند و مورد مطالعه قرار مي گيرند.
مزايا: در خوشه هاي جغرافيايي، هزينه جمع آوري داده ها پايين است.
معايب: کم اعتبارترين طرح نمونه گيري در ميان طرح هاي احتمالي است(کارايي زيادي را بر حسب دقت يا اطمينان در نتايج ارائه نمي دهد)
 
نمونه برداري ناحيه اي
نمونه برداري خوشه اي که در داخل يک ناحيه يا محل ويژه صورت مي گيرد.
مزايا: ازلحاظ هزينه کارآمد وبراي تصميمات مرتبط بايک محل مفيداست.
 
نمونه برداري مضاعف
   موقعي که يک گروه نمونه در جامعه اي به کارگرفته  مي شود تا مقداري اطلاعات مقدماتي گرد آوري شود و در پي آن يک گروه نمونه فرعي از آزمودني هاي نمونه اول براي مطالعه دقيق تر مورد استفاده قرار مي گيرد.
مزايا: اطلاعات دقيق تري را در مورد موضوع مورد مطالعه ارائه مي دهد.
معايب: احتمال سوگيري اساسي وجود دارد.
 
نمونه برداري غير احتمالي
v      اعضاي جامعه آماري هيچ احتمالي براي انتخاب شدن در گروه نمونه به عنوان آزمودني را ندارند،بدين معني که يافته هاي مطالعه گروه نمونه را نمي توان با اطمينان به جامعه آماري تعميم داد.
v      ممکن است پژوهشگران به روش سريع و ارزان بيشتر علاقه مند باشند تا تعميم پذيري يافته ها، در اين صورت به نمونه برداري غير احتمالي دست مي زنند.
 
نمونه برداري در دسترس
v   نمونه برداري جامعه در دسترس شامل جمع آوري اطلاعات از اعضاي جامعه اي است که براي دست يابي به اطلاعات آن به سادگي در دسترس ميباشند.
v   در دسترس ترين اعضا به عنوان آزمودني انتخاب مي شوند.
مزايا: سريع تر، مناسب تر و ارزان تر است.
معايب: به هيچ وجه قابل تعميم نيست.
 
        نمونه برداري هدفدار
v   ممکن است گاهي ضروري باشد به جاي کسب اطلاعات از کساني که در دسترس هستند، اطلاعات را از افراد خاص به دست آوريم، آنها تنها کساني هستند که مي توانند اطلاعات لازم را بدهند، يا افرادي هستند که با معيار خاصي که پژوهشگر در نظر دارد وفق دارند.
v   به دو نوع تقسيم مي شود:
ü    نمونه برداري قضاوتي
ü    نمونه برداري سهميه اي
 
   نمونه برداري قضاوتي
—      آزمودني هاي انتخاب شده بر پايه تخصصشان در موضوع پژوهش مورد مطالعه قرار مي گيرند.
—      آزمودني ها بهترين شرايط را براي ارائه اطلاعات مورد نياز دارند.
—      مزايا: گاهي تنها روش مناسب براي مطالعه است.
—      معايب: تعميم پذيري آن ترديد آميز است.
 
نمونه برداري سهميه اي
v   آزمودني ها منحصرا از گروه هاي مورد نظر و در دسترس بر طبق تعداد يا سهميه اي که بيشتر تعيين شده انتخاب مي شود.
مزايا: جائي که مشارکت گروه هاي اقليت در يک مطالعه مهم باشد، خيلي مفيد است.
معايب: به آساني قابل تعميم نيست.
 
1-   رهنمودی برای انتخاب طرحهای نمونه برداری
 

      آیا معرف بودن گروه نمونه برای پژوهش مهم است ؟

 
    خیر

               یکی از طرحهای نمونه برداری غیر احتمالی انتخاب کنید
   بله
           یکی از طرحهای نمونه برداری احتمالی انتخاب کنید
 
2- مسایل دقت و اطمینان در تعیین حجم نمونه
·       اعتبار و روایی حجم نمونه به ما کمک می کند تا یافته ها را از نمونه به جامعه آماری مورد بررسی تعمیم دهیم .
·       آماره های نمونه باید برآوردهایی خوب باشد و پارامترهای جامعه آماری با حداکثر دقت ممکن و در حاشیه کمتر خطا منعکس شود.
 
·       دقت :  اشاره دارد بر میزان نزدیکی برآورد، به ویژگی های واقعی جامعه آماری .
·       دقت تابع میزان تغییر پذیری در توزیع نمونه برداری میانگین حجم نمونه می باشد. (تغییرپذیری خطای معیار نامیده می شود)
 

 
 
·       اطمینان (درستی):  سطح اعتمادی که براوردهای ما برای جامعه آماری واقعا درست است. 
·       اطمینان می تواند از صفر تا 100 درصد تغییر کند اطمینان 95% سطح قابل قبولی برای بیشتر پژوهش های مدیریت است.

 
3- رابطه متقابل دقت و اطمینان : موازنه
اگر دقت بیشتر یا اطمینان بیشتر یا هر دو را بخواهیم ، لازم است حجم نمونه افزایش یابد . مگر اینکه تغییر پذیری خیلی کمی در جامعه آماری وجود داشته باشد.
 
4 نکته برای پژوهشگران برای تصمیم گیری در مورد حجم نمونه :
1.    چقدر دقت واقعا برای برآورد ویژگیهایی جامعه آماری مورد نظر لازم است ؟ یعنی حاشیه ی خطا چه میزان است ؟
2.    چقدر اطمینان واقعا مورد نیاز است ؟ یعنی برای برآورد پارامترهای جامعه چقدر مجاز به خطا هستیم؟
3.    تا چه حدی تغییر پذیری در ویژگیهای مورد بررسی در جامعه ی آماری وجود دارد ؟
4.    چه هزینه و منفعتی برای افزایش حجم نمونه موجود است ؟
 
 
5- داده های نمونه و آزمون فرضیه
کاربرد داده حجم نمونه :
 
·       ابزار برآورد پارامترهای جامعه ی آماری
·       آزمون فرضیه ها درباره ی ارزش های جامعه ی آماری، همبستگی جامعه آماری و مانند آن
 
6- حجم نمونه
تعیین حجم نمونه برای پژوهش :
·       محاسبه حجم نمونه براساس دقت و اطمینان مورد نظر
·       تعیین حجم نمونه  ازجامعه ی آماری مفروض  براساس مدل تصمیم گیری ”کرسجی و مورگان“ و نیز ”کوهن“
 
7- اهمیت طرح نمونه برداری و حجم نمونه
قوانین ساده راسکو برای تعیین حجم نمونه :
 
1)    حجم نمونه های مناسب بیشتر از 30 و کمتر از 500
2)    جایی که گروههای نمونه باید به گروههای فرعی شکسته شوند(مذکرها و مونث ها) حداقل حجم نمونه 30 برای هر طبقه
3)    در پژوهش های چند متغیری حجم نمونه باید چند برابر (ترجیحا 10 برابر یا بیشتر) از متغیرهای مورد مطالعه باشد. 
4)    برای پژوهش های ساده با کنترل های آزمایشی شدید ، پژوهش های موفق با نمونه های کوچک 10 تا 20 نیز میسر است.
 
8- کارایی در نمونه برداری
·       برای یک سطح مفروض دقت (خطای معیار ) حجم را بتوان کاهش داد یا برای حجم نمونه مفروض ، سطح دقت را بتوان افزایش داد.
·       ایجاد توازن بین کارایی زمان و هزینه
·       طرح نمونه برداری بستگی به اهداف تحقیق و نیز اندازه و نوع کارآمدی مورد نظر
 
مروری بر تصمیم گیری های حجم نمونه
1) میزان دقت مورد نظر (فاصله ی اطمینان)
2) میزان ریسک قابل قبول در پیش بینی سطح دقت (سطح اطمینان)
3) میزان تغییرپذیری در خود جامعه آماری
4) محدودیت های هزینه و زمان
5) اندازه ی خود جامعه آماری
 
فصل نهم مروری بر پاره ای از اصطلاحات و آزمون های آماری
 
تعریف داده
Ø  داده به اطلاعات خام گردآوری شده از طریق مصاحبه،  پرسشنامه یا مشاهده یا پایگاه های داده های دسته دوم اشاره دارد.
Ø  از طریق سازماندهی داده ها به طریقی معین، تحلیل آنها و نتیجه گیری از آنها، جواب مساله ای را که در جست و جویش هستیم، پیدا می کنیم.
 
آمار توصیفی
 موضوع آمار توصیفی تنظیم و طبقه بندی داده ها، نمایش ترسیمی، و محاسبه مقادیری از قبیل نما، میانگین، میانه ... می باشد که حاکی از مشخصات یکایک اعضای جامعه مورد بحث است. در آمار توصیفی اطلاعات  حاصل از یک گروه، همان گروه را توصیف می کند و اطلاعات بدست آمده به دسته های مشابه تعمیم داده نمی شود.
 
سه روش برای خلاصه سازی داده های آمار توصیفی
الف) استفاده از جداول
ب) استفاده از نمودار
ج) محاسبه مقادیری خاص که نشان دهنده خصوصیات مهمی از داده ها می باشند.
 
آمار استنباطی
Ø آن بخش از آمار که به بررسی روابط میان متغیر ها و سایر اجزاء موجود در آن می پردازد.
Ø به مجموعه روشهایی گفته می شود که با استفاده از داده های حاصل از نمونه، ویژگی ها و خصوصیات گروه بزرگ و یا جامعه را استنباط می کنیم.
 
آمار استنباطی به دو گروه تقسیم می شود:
Ø آمار پارامتریک: زمانی بکار می آید که گردآوری داده ها بر اساس مقیاس فاصله ای یا نسبتی انجام گرفته باشد. و در آن فرض بر این است که جامعه ای که گروه نمونه از آن اخذ شده است دارای توزیع نرمال می باشد.
Ø آمار ناپارامتریک: زمانی بکار می آید که گردآوری داده ها بر اساس مقیاس اسمی یا ترتیبی باشد.
 
فراوانیها
فراوانی صرفاً به تعداد دفعاتی که مقوله های فرعی یک پدیده رخ می دهد، اشاره دارد، که از محل آن، در صد و در صد تجمعی رویدادهای این مقوله های فرعی را می توان به آسانی محاسبه کرد.
 
اندازه های گرایش مرکزی و پراکندگی
Ø اندازه های گرایش مرکزی بر 3 قسم می باشند:
1) میانگین
2) میانه
3) نما
Ø اندازه های پراکندگی عبارتند از:
1) دامنه
2) انحراف استاندارد
3) واریانس
 
میانگین
Ø  میانگین یا متوسط، یک اندازه گرایش مرکزی است که تصویری کلی از داده ها را بدست می دهد، بدون اینکه ضرورت داشته باشد هر یک از مشاهده های موجود در یک مجموعه داده ها را نشان می دهد.
ü  اگر میانگین یک جمعیت را توصیف کنیم با µ نمایش داده می شود.
ü  اگر میانگین نمونه را توصیف کنیم با  نمایش داده می شود.
ü  مناسب برای توصیف داده های سنجشی می باشد.
 
 
شاخص های اندازه گیری پراکندگی برای میانگین
الف) دامنه
ب) واریانس
ج) انحراف معیار
Ø دامنه:
دامنه تحت تاثیر دو اندازه اول و آخر داده ها قرار دارد. به عبارت دیگر تفاوت بین بزرگترین و کوچکترین داده است.
 
 
واریانس
در آمار توصیفی بهترین معیار برای تعیین پراکندگی داده ها نسبت به میانگین، واریانس می باشد. که با حرف  s2   یا s2 نمایش می دهند.
در واقع، متوسط مربع انحراف داده ها از میانگین خود را اندازه می گیرد.
 

 
 
 
انحراف معیار
 
•      جذر مثبت واریانس را انحراف معیار گویند.
•       انحراف معیار، انحراف متوسط داده ها از میانگین خود را اندازه می گیرد.

.
 
میانه
§     میانه یکی از اقسام اندازه گرایش مرکزی می باشد.
§     معیاری است که دقیقاً وسط منحنی داده ها را مشخص می کند، یعنی دقیقاً نصف داده ها از آن کمترند و معمولاً آنرا با Md نمایش می دهند.
 
                   
 
 
نما ( مد )
o   یکی از اقسام اندازه گرایش مرکزی می باشد.
o   معیار ( مقادیری ) است که بیشترین فراوانی را دارند.
o   یک مجموعه داده می تواند چندین مد داشته باشد.
     
        
 
 
 
 
 
 
 


برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی