چارلی چاپلین :

 

 

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

 

آموخته ام که ...

آموخته ام که ...

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

پیش‌بینی موسسات بین‌المللی درباره اقتصاد ایران چقدر قابل اتکا است؟

در جداول ذیل داده‌ها در خصوص وضعیت رشد اقتصادی و همچنین نرخ تورم ایران در ۲۲ سال گذشته (۱۳۷۱ تا ۱۳۹۲)، برای پیش‌بینی مورد انتظار و همچنین واقعیت رخ داده، استخراج شده است. این محاسبه نشان می‌دهد که ما تا چه اندازه‌ای پیش‌بینی پذیریم.

به منظور محاسبه کمی برآورد یا پیش‌بینی آینده وضعیت اقتصاد کشور، از پیش‌بینی‌های ۳ نهاد زیر استفاده شده است: بانک جهانی (Bank World)، صندوق بین‌المللی پول (IMF) و اکونومی واچ (Watch Economy).

در هریک از سال‌ها میزان خطای مربوط به پیش‌بینی این نهادها با آنچه به صورت رسمی توسط مرکز آمار محاسبه شده است، آمده است.  

اولین نکته قابل مشاهده آن است که در تمامی ۲۲ سال گذشته تقریباً گزارش‌ها فاصله پیش‌بینی‌شان با واقعیت رویداده، زیاد است. به عبارت دیگر تمامی این گزارش‌ها نشان می دهند که ایران به ندرت کشور پیش‌بینی‌پذیری بوده است. این در حالی است که کشورهای توسعه یافته و نوظهور به شدت پیش‌بینی‌پذیر هستند. محاسبه میانگین خطا (MSE) برای رشد اقتصادی بین ۵.۴ تا ۶.۳ است! همچنین محاسبه میانگین خطا بــرای نرخ تورم برابر با ۴.۵ تا ۱۲.۵ میان مؤسسات مختلف، متفاوت است. پیش‌بینی‌ناپذیری در معنای اقتصادی یعنی ریسک بالا، یعنی افزایش هزینه های ناشی از ریسک و به دنبال آن افزایش سود تسهیلات یا نرخ های مربوط به صدور ضمانت نامه ها و...

تفاوت در خطاها در دولت های مختلف  

به صورت مشخصی مقایسه میان دولت‌های اصلاحات و دولت مهرورزی نشان دهنده تفاوت در پیش‌بینی‌ناپذیری است. به طور مشخصی دولت اصلاحات دولت پیش‌بینی‌پذیرتری برای جهان بوده است. نکته قابل توجه آن است که خطای این دوره اغلب مربوط به پیش‌بینی‌های پایین‌تر از میزان واقعی بوده است و نه پیش‌بینی‌های بالاتر! به عبارت دیگر آنچه در این دوره (خصوصاً دوره دوم آن) روی داده است بسیار بهتر و موفق‌تر از پیش‌بینی‌ها بوده است. دوره دوم دولت مهرورزی (دولت دهم) بدترین دوره پیش‌بینی‌ناپذیری اقتصاد ایران بوده است.

سرریز اقتصاد بر سیاست

نکته دوم آن است که دو سال ۱۳۷۵(منتهی به انتخابات سال ۷۶) و سال ۱۳۹۱ (منتهی به انتخابات ۹۲) یک نقطه مشترک دارند. در هر دو دوره آنچه اتفاق افتاده است، بدتر از پیش‌بینی مردم بوده است. به‌عبارت دیگر واقعیت ناامیدکننده‌تر از پیش‌بینی‌های اولیه بوده است و پس پیش‌بینی‌ناپذیری هنگامی که منجر به تجربه بدتر از انتظار می‌شود، سرریزش را در حوزه سیاست نشان می‌دهد.

 نویسنده: امیر ناظمی  هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

رموز جذب سرمایه های خارجی چیست؟

 

بانک جهانی در گزارشی اعلام کرد:«سرمایه‌گذاران برای انتخاب کشور مطلوب خود برای سرمایه گذاری به عوامل مهمی توجه دارند . اولین مساله ثبات سیاسی و عملکرد دستگاه سیاسی کشور در جهان است.»

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

حرکت نظام بانکی و اقتصاد ایران به سمت واقعی شدن نرخ ارز

نرخ مطلوب ارز و بودجه سال آینده چقدر است؟

کاهش فاصله بازار آزاد و ارز دولتی

 

دولت یازدهم از زمان اجرای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در دی ماه 1394 اعلام کرده است قصد دارد برنامه یکسان سازی ارز را اجرا کند؛ به این معنی که هیچ فاصله ای بین نرخ ارز دولتی و بازار نباشد تا به این وسیله ضمن حمایت از تولید داخلی در برابر واردات، فسادهای محتمل نیز به حداقل برسد. به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایرنا، با این حال و با گذشت نزدیک به 2سال از وعده های مکرر دست اندرکاران، هنوز یکسان سازی ارز در کشور اجرا نشده است و بانک مرکزی ترجیح می دهد با یک شیب ملایم و متناسب با نرخ تورم و دیگر عوامل موثر در تعیین نرخ برابری دلار و ریال، فاصله قیمت ارز مبادله ای و آزاد را به حداقل ممکن برساند.

تلاش بانک مرکزی برای استقرار نظام یکسان سازی ارز در دهه های گذشته تجربه های شکست و پیروزی را توامان دارد؛ یکبار در دهه هفتاد خورشیدی که به دلایل متعددی از جمله بالا بودن بدهی های کوتاه مدت خارجی شکست سختی خورد اما با درس گرفتن از اشتباه گذشته از فرودین 1381 با موفقیت آن را مستقر کرد تا اینکه با اوج گیری تحریم های بین المللی و بانکی علیه کشورمان و لزوم صیانت از منابع ارزی در سال های 1390 و 1391، بار دیگر نظام چند نرخی به اقتصاد ایران بازگشت.

نگاهی به نرخ مبادله ای دلار از ابتدای امسال تا نیمه آبان ماه امسال، نمای روشنی از حرکت نظام بانکی و اقتصاد ایران به سمت واقعی شدن نرخ ارز را نشان می دهد؛ دلار بانکی فروردین امسال را با نرخ 32420 ریال آغاز کرد و در پایان فصل بهار به 32495 ریال رسید یعنی در سه ماه تنها 75 ریال افزایش داشت.

با این همه در فصل تابستان به دلیل اثرگذاری متغییرهای موثر بر تعیین نرخ دلار نظیر تغییر در نرخ برابری ارزهای جهانروای دیگری چون یورو و تغییر نرخ تورم داخلی، شاهد رشد شتابان آن بودیم؛ به شکلی که قیمت آن از 32493 ریال در ابتدای تیرماه به 33570 ریال در پایان شهریور رسید یعنی اینکه در این فصل 1077 ریال رشد کرد.

در نیمه نخست فصل پاییز بر شدت این افزایش قیمت دلار مبادله ای افزوده شد و اگرچه این فصل را با رقم 33605 ریال آغاز کرد اما در میانه آبان به 35057 ریال رسید؛ یعنی فقط در 45 روز توانست 1452 ریال رشد کند.

با این اوصاف قیمت دلار بانکی از ابتدای امسال تاکنون 2637 ریال رشد کرده است؛ در حالی که پارسال در همین مدت (ابتدای فروردین تا نیمه آبان) 1555 ریال رشد کرده بود؛ یعنی اینکه رشد امسال نرخ دلار 41 درصد بیشتر از پارسال بوده است.

*وضعیت بازار ارز از آغاز امسال

اگر مبنای نرخ ارز آزاد را سامانه نظارت ارز (سنا) در نظر بگیریم که میانگین موزون فروش ارزهای عمده در صرافی های مجاز سراسر کشور درج می شود، دلار در آغاز امسال (پنجم فروردین) با نرخ 37556 هزار ریال به فروش رفت که این عدد در 15 آبان ماه به 40611 ریال رسید.

با این اوصاف در 30 هفته ای که از سال گذشته است، قیمت دلار در بازار ارز 3055 ریال افزایش داشته است؛ در حالی که پارسال در همین مدت 1496 ریال رشد داشت؛ بنابراین در مدت مورد محاسبه دلار 7.5 درصد در بازار آزاد رشد کرد؛ در حالی که پارسال در این مدت فقط چهار درصد افزایش قیمت را تجربه کرده بود.

*کاهش فاصله بازار آزاد و ارز دولتی

نگاهی به ارقام اعلام شده بانک مرکزی درباره مابه التفاوت نرخ ارز در بازار بین بانکی و بازار آزاد بیانگر آن است که هرچند این فاصله در فصل بهار رو به کاهش نهاد و از 5339 ریال در فروردین به 5159 ریال در اردیبهشت و 4902 ریال در خرداد ماه رسید اما در ماه های تیر و مرداد بار دیگر افزایش یافت و به 5219 ریال در ماه تیر و 5303 ریال در مردادماه رسید.

با این حال دست اندرکاران ارزی کشور از وضعیت کنونی ابراز رضایت می کنند؛ در این پیوند اکبر کمیجانی قائم مقام بانک مرکزی, این هفته در نشستی که در دانشگاه الزهرا (س) برگزار شد، اعلام کرد: بانک مرکزی با هدف یکسان‌سازی، به کاهش تدریجی شکاف نرخ ارز رسمی با نرخ ارز بازار آزاد اقدام کرده که در اثر آن این شاخص از 112.6 درصد در سال 1391 به 16.2 درصد در هفت ماهه امسال کاهش یافته است.

با این وجود انتظار نمی رود در ماه های باقیمانده از سال نرخ دلار روند کاهشی در بازار بگیرد؛ زیرا در آذرماه تقاضای ارزی به دلیل فصل تسویه ‌حساب شرکت های واردکننده با طرف های خارجی خود رو به افزایش می نهد که این افزایش تقاضا، بازار را تحت تاثیر قرار می دهد. هرچند که با فروکش کردن تب تقاضا، در سال های اخیر در ماه های دی و بهمن، قیمت دلار در بازار بار دیگر تعدیل می شود.

*نرخ مطلوب ارز برای بودجه سال آینده

در فصل بودجه ریزی، گزینه های مختلفی برای آینده نرخ دلار و بویژه قیمت هر بشکه نفت مطرح می شود؛ زیرا وابستگی بودجه کشور به درآمدهای نفتی، این نرخ گذاری را اجتناب ناپذیر کرده است.

هرچند برای قطعی شدن نظر دولت درباره نرخ تسعیر ارز و قیمت هر بشکه نفت باید تا زمان تقدیم لایحه بودجه کل کشور به مجلس منتظر ماند اما عملکرد پارسال دولت در این زمینه قابل بررسی است.

نیمه آذر ماه پارسال در حالی که نرخ دلار دولتی در 15 آذر ماه 31120 ریال و قیمت فروش آن در بازار آزاد 38943 ریال بود، دولت بودجه خود را بر مبنای دلار 33 هزار ریالی بست؛ یعنی پیش بینی 1880 ریال افزایش را داشت.

اکنون که قیمت دلار مبادله ای به 35 هزار و 57 ریال رسیده است، با توجه به تثبیت نرخ تورم در محدوده 10 درصدی، باید به همان میزان نیز آن را در قیمت ارز مورد نظر دولت دخیل کرد؛ هرچند که نرخ تورم داخلی تنها عامل موثر در قیمت گذاری ارزهای عمده نیست و باید در کنار عوامل سیاسی، علل اقتصادی دیگری چون تفاضل نرخ تورم داخلی و خارجی، نرخ برابری ارزهای عمده در برابر ارزهای منطقه ای، تحولات مربوط به رشد اقتصادی ایران و تقویت ریال و منابع کشور را نیز در نظر گرفت.

به گفته صمد کریمی مدیر اداره صادرات بانک مرکزی، هرگونه تغییر در نرخ برابری میان یورو و دلار بر تعیین نرخ مبادله ای دلار اثر گذار است که این مساله نیز خود از سیاست های اقتصادی بانک های مرکزی جهان، نرخ رشد اقتصادی در کشورهایی چون آمریکا و حتی تغییر نرخ بهره کلیدی در این کشور و نیز تنش ها و مباحث سیاسی در عرصه بین الملل اثر می پذیرد.

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

ایرانی‌ها چگونه مقابل ورشکستگی صنعت گردشگری ترکیه ایستاده‌اند؟

 

ایرانی ها با به جان خریدن عبور از مناطق محل درگیری میان شورشیان کرد و نیروهای دولتی ترکیه به وان می آیند تا بتوانند چمدان های خود را با تی شرت ها و شلوار پر کنند.

تسنیم به نقل از اکونومیست، صنعت گردشگری ترکیه در سایه حملات تروریستی اخیر، کودتای نافرجام سال گذشته و سیاست های سرکوبگرانه دولت اردوغان آسیب سختی دیده است. ورود گردشگران خارجی به این کشور از ۳۶ میلیون نفر در سال ۲۰۱۵ به تنها ۲۵ میلیون نفر در سال ۲۰۱۶ کاهش یافته است. به خصوص گردشگران غربی کمتر تمایلی به سفر به این کشور دارند. بسیاری از هتل ها در استانبول و دیگر شهرهای ساحلی مدیترانه برای جذب مشتری دست به کاهش قیمت ها زده اند.

اما وضعیت در شهر وان در چند ده کیلومتری مرز با ایران اندکی متفاوت است. در نه ماهه نخست سال ۲۰۱۷، این شهر میزبان ۳۸۸ هزار گردشگر ایرانی بود که نسبت به ۲۶۴ هزار گردشگر کل سال قبل رشد قابل توجهی نشان می دهد. این تقریبا به اندازه کل جمعیت شهر وان است. هتلداران محلی نمی توانند جوابگوی تعداد بالای تقاضای ایرانیان باشند. در یک روز غیرتعطیل در ماه سپتامبر، خبرنگار اکونومیست بعد از مراجعه به ۱۴ هتل و تنها مهمانسرای شهر جایی برای خواب پیدا نمی کند و تنها به لطف یک مورد لغو سفر یک مسافر دیگر موفق می شود یک اتاق خالی پیدا کند. تعداد ایرانیانی که در اوایل تابستان به این شهر سفر کردند به حدی بالا بود که فرمانداری ناگزیر شد برخی از آنها را در خوابگاه های دانشجویی و دیگر خانه های خصوصی اسکان دهد. یک مقام محلی شهر وان به شوخی می گوید: «گاهی اوقات احساس می کنید در شهر خودتان مثل یک خارجی هستید.» این سفرها موجب ارز آوری ده ها میلیون دلاری برای فعالان اقتصادی شهر وان شده است. مسئولان شهر وان اخیرا شروع به برگزاری دوره های زبان فارسی برای مغازه داران کرده اند.

در شرایطی که ترکیه با مشکل کاهش ورود گردشگر از اروپا و آمریکا مواجه است، گردشگران خاورمیانه ای با ماشین به این کشور سفر می کنند. انتظار می رود امسال ۲ میلیون ایرانی به ترکیه سفر کنند که یک رکورد محسوب می شود.

در این گزارش تاکید شده است:

ایرانی ها با به جان خریدن عبور از مناطق محل درگیری میان شورشیان کرد و نیروهای دولتی ترکیه به وان می آیند تا بتوانند چمدان های خود را با تی شرت ها و شلوارهایی پر کنند که قیمتشان پایین تر از اجناس مشابهی است که در ایران خریداری می کنند.

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

حق شناس:

فساد،عامل پایین ماندن نرخ بهره‌وری در اقتصاد است

مدیران میانی مقابل خصوصی‌سازی مقاومت می‌کنند

یک کارشناس اقتصادی می گوید:«اقتصاد دولتی،رانت و مقاومت مدیران میانی برای خصوصی سازی عمده ترین عواملی است که سبب ایجاد فساد در اقتصاد می شود.»

هادی حق شناس در گفت وگو با خبرآنلاین با اشاره به بسترهای ایجاد فساد در اقتصاد ایران،اظهارداشت:« اصلی ترین نکته ای که می توان در خصوص فساد اقتصادی یا بسترهایی که موجب فساد اقتصادی در کشورهایی مشابه ما ایجاد می شود، می توان گفت این است که فعالیت های اقتصادی شفاف نیست یا قوانین و آیین نامه ها را طوری تنظمی کرده اند که شفافتی در آن ایجاد نمی شود.»

وی افزود:«یکی از مشکلات امروز نظام مالیاتی این است که به درستی مشخص نیست که مودیان مالیاتی چه میزان درآمد دارند.»

این کارشناس اقتصادی  با بیان اینکه یکی از دلایلی که دهک های پردرآمد در کشور شکل می گیرد،نبود بستر مناسب اخذ مالیات است که به تبع آن فشار مالیاتی بر دوش گروه های دیگر می افتد که مانع شفافیت اقتصادی می شود.»

او با اشاره به اینکه بسیاری از بنگاههای اقتصادی بعد از اجرای قانون خصوصی سازی شفافیت کامل ندارند،عنوان کرد:«مشخص نیست بنگاههایی که واگذار شده اند،دولتی هستند یا خصوصی؛هرچند با اعداد می توان گفت که بیشتر دولتی هستند.»

حق شناس اضافه کرد:«از میزان بودجه کل کشور که یک هزار و  200 میلیارد تومان است،سهم تولید ناخالص داخلی  یک 1.6 هزار میلیارد تومان است که این رقم نشان می دهد بیش از 80 درصد اقتصاد ایران در اختیار دولت است.»

او گفت:«بسیاری از شرکت هایی که در پیوست بودجه قرار گرفته اند،به بخش خصوصی واگذار شده اند یا آنکه 20 درصد از سهام ممتاز آنها در اختیار دولت است؛سهام ممتاز به این معنی است که انتخاب مدیران آنها توسط دولت انجام می شود، در نتیجه شفافتی دراقتصاد وجود ندارد و این موضوع بستر فساد را فراهم کرده است.»

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه نوع مجوزهایی که داده می شود،انحصار ایجاد کرده است،گفت:«همه می دانند که مجوزهایی که برای صادرات و واردات به بخشی از تجار داده می شود؛ زمینه ایجاد فساد و رانت را در کشور بوجود می آورد؛مثلا همین ارزی که بانک مرکزی با دو نرخ اعلام می کند،هرکس بتواند به نرخ اولی که کمتر از بازار آزاد است دست پیدا کند به رانت رسیده است و این بدان معناست که موفق به دریافتی ارزی شده که نسبت به بازار آزاد ارزان تر است.»

حق شناس با تاکید بر اینکه روزنه های فساد به راحتی قابل شناسایی است،عنوان کرد:«با این حال بستن این روزنه ها صورت نمی‌گیرد؛مثلا وقتی دولت اعلام می کند که قصد داریم شرکت های دولتی را واگذار کنیم، اما در بدنه دولت می بینیم که مقاومت هایی دیده می شود.این مقاومت ها همان روزنه های فساد است.»

او افزود:«در شش برنامه توسعه ای رشد 8 درصدی و بهره وری 2.5 درصدی هدف گذاری شد،اما امروز می بینیم که بهره وری بنگاههای ما به نیم هم نمی رسد و طبیعی است که ریشه پایین بودن بهره وری فساد در اقتصاد است.»

نماینده سابق مردم بندرانزلی در مجلس شورای اسلامی گفت:«وقتی به هر دلیلی سازمانی کارآمد نباشد،بهره وری مناسب نباشد،مسلم است که آن سازمان به دنبال بستری برای سودآوری می گردد تا هزینه های خود را توجیه کند و این موضوع خود فسادزاست.»

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

 

«یوان» چین ارز رایج صندوق بین المللی پول شد

صندوق بین المللی پول، «یوان» ارز ملی چین را به دلیل آنکه استفاده از آن در مبادلات جهانی افزایش یافته و به پنجمین ارز مورد معامله در جهان تبدیل شده، عضو سبد ارزهای رایج این صندوق یا همان «حق برداشت ویژه» کرد.

این تصمیم شب گذشته (دوشنبه) از سوی هیات مدیره صندوق بین المللی پول اتخاذ شد و آنان رسما ورود «یوان» چین را در فهرست واحدهای پولی مرجع مربوط به ساز و کارهای حمایتی این نهاد اعلام کردند.
کشورهای دارای حقوق برداشت ویژه عضو صندوق بین المللی پول می توانند از این واحدهای پولی برای حمایت از واحد پولی ملی و در راه تقویت سیاستهای پولی خود استفاده کنند.
رشد چشمگیر اقتصاد چین و استفاده گسترده از ارز ملی این کشور در مبادلات بین المللی، دولتمردان چینی را امیدوار کرده بود که واحد پول این کشور موسوم به «رنمینبی» به یکی از ارزهای رایج در سبد حق برداشت مخصوص (SDR) صندوق بین المللی پول تبدیل شود که در نهایت به آرزوی دیرینه خود دست یافتند.
کارشناسان صندوق بین المللی پول چند هفته پیش موافقت خود را با پیوستن یوان به این سبد ارزی اعلام کرده بودند.
حال با این توافق چین می تواند قدرت نمایی اقتصادی خود را در برابر ایالات متحده آمریکا، برترین اقتصاد دنیا دو چندان کند.

در حال حاضر حدود 2.5 درصد نقل و انتقالات تجاری بازرگانی در دنیا با یوان چین، 3 درصد با ین ژاپن، 29 درصد با یورو و 43 درصد با دلار آمریکا صورت می گیرد.

به گفته کارشناسان اقتصادی هدف پکن از گنجاندن پول ملی خود در این سبد ارزی، تقویت نقش «یوان» به عنوان ارز اندوخته از یک سو و مطرح کردن خود به عنوان یک قدرت اقتصادی در جهان از دیگر سوی است.
«کریستین لاگارد» رئیس صندوق بین المللی پول پس از اتخاذ این تصمیم در سخنانی گفت: اضافه شدن پول چین به ارزهای رایج در سبد حق برداشت مخصوص (SDR) به نوعی تایید و به رسمیت شناختن اعمال اصلاحات مهمی است که شامل باز شدن اقتصاد چین و تعیین اصول و چهارچوب مالی برای بازار است.
«ساختار سبد ارزی حق برداشت مخصوص»، هر 5 سال یک بار مورد بازبینی قرار می گیرد و ارزهایی که شرایط لازم را داشته باشند به این سبد اضافه می شوند.
ارز ملی چین که با نام «رنمینبی» (RMB) نیز شناخته می شود، در ژانویه 2013 در رتبه سیزدهم جهان قرار داشت که طی این دو سال 8 پله صعود کرده است.

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

حسن روحانی در آغاز به کار دولت یازدهم با سرو صدای فراوان از تلاش ملی برای احیای دریاچه ارومیه  سخن گفت. در این راستا اقداماتی هم صورت گرفت و احیای این دریاچه رو به مرگ از همان روزهای آغازین ریاست جمهوری روحانی کلید خورد. اما حالا پس از گذشت بیش از 4 سال شواهد نشان می دهد احیای دریاچه ارومیه به بن بست خورده است. برخی کارشناسان می گویند طرح های دولت روحانی در این رابطه با شکست مواجه شده است.

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

تبخیر امیدها 

دریاچه ارومیه هر هفته ۱۵ کیلومتر آب می‌رود

رئیس جمهور: به وعده خود عمل کردم

 

به گزارش نصر به نقل از فارس، براساس گزارش‌های منتشره، پس‌روی دریاچه به قدری زیاد شده که حتی تراز ثبت شده برای دریاچه، در روز سه‌شنبه هفته گذشته از همین بازه زمانی در سال گذشته حدود 22 سانتیمتر پایین‌تر آمد.تراز فعلی دریاچه ارومیه با کمترین تراز ثبت شده برای آن در نیم قرن اخیر، تنها 21 سانتیمتر فاصله دارد. 

به طوری که فرهاد سرخوش، رئیس دفتر استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه در آذربایجان‌غربی، تراز دریاچه را که در روز پنجم مهر ماه 1270.28 متر اعلام کرده بود، در روز 25 مهر ماه 1270.25 سانتیمتر اعلام کرد.

به گفته وی، تداوم کاهش آب دریاچه که 20 روز قبل مساحت دریاچه را به 1734 کیلومتر رسانده بود، حالا با 36 کیلومتر کاهش مجدد به یک‌هزار و 698 کیلومتر رسانده است.

این یعنی اینکه دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته در همین زمان حدود 302کیلومتر کاهش نشان می‌دهد. به عبارت دیگر دریاچه به طور متوسط هر هفته 12 تا 15 کیلومتر پسروی و عقبگرد می‌کند.

در گوشه و کنار شوره‌زاری وسیع حدفاصل بین دو استان آذربایجان‌غربی و شرقی که با لایه‌های قطور نمکی و بعضاً تپه‌های شنی و ماسه‌های روان فرش شده، تابلوهای سازمان حفاظت محیط زیست به چشم می‌خورد.

تابلوهای تازه‌ساخت و خوش آب و رنگی که رویشان نوشته شده «پارک ملی دریاچه ارومیه» و ممنوعیت چرای دام و شکار و.... را به مخاطبان متذکر شده است، اما در عمل نه آبی وجود دارد که نشان دهد اینجا دریاچه است و نه گیاهی برای چریدن و جانوری برای شکار! همچنان که در بالادست این حوضه نیز همچون دیگر مناطق کشور به‌دلیل وجود دام مازاد به میزان چهار برابر ظرفیت مراتع، دیگر چیزی از پوشش گیاهی و حتی خاک هم باقی نمانده است که اگر بارانی هم ببارد حداقل بتواند جذب زمین شود!

شوره‌زاری به وسعت 3000 کیلومتر مربع

براساس اعلام ستاد احیای دریاچه ارومیه، با خشک شدن دریاچه ارومیه در سال‌های اخیر سطحی معادل 82 هزار هکتار از اراضی حاشیه‌ای و  بستر دریاچه به‌عنوان کانون‌های فوق بحرانی تولید ریزگرد شناسایی شده است.

ضمن اینکه پهنه‌ای به وسعت بیش از 3 هزار کیلومتر هم در بستر دریاچه پوشیده از لایه‌های قطور نمکی شده که برخی بهره‌برداران مجاز و غیرمجاز با حفاری در حال برداشت نمک صنعتی و بعضاً خوراکی هستند. آن هم از بستر دریاچه‌ای که آلوده به انواع پساب و سموم و کودهای شیمیایی است! 

 

خیلی‌ها با این مرگ می‌میرند!

مرگ و نابودی اطرافش پرسه‌ می‌زند، غربت تلخی بر سکوتش جامانده و ترک‌های نقش‌بسته، جراحتش را عمیق‌تر کرده است. آواز پرندگان، رقص فلامینگوها و جست‌و‌خیز حیوانات حکم سراب را برایش دارد. اکنون سیراب شدن از آب، به رؤیای شبانه‌ شیرینی مبدل شده که به رنگ امید درآمده است.

«چی‌چست» دریاچه کهن «چی‌چست» این دریاچه کهن، دریاچه‌ای که در کرانه خود، خاطرات زیادی را جای داده و واژه واژه‌اش گذری بر پیشینه ایرانیان کهن است، حالا نظاره‌گر غروبی غم‌انگیز است.

این‌روزها ارومیه به نمک نشسته و بوی نامطبوع مرگ، مرغان دریایی و پرندگان را فراری داده است.  عدم سرمایه‌گذاری مناسب در بخش کشاورزی و محیط زیست دریاچه ارومیه، ضمن تقویت احتمال خشک شدن آن، می‌تواند توده‌ای 8 میلیارد تنی نمک و خروارها مواد سمی و فلزات سنگین در زمین به جا بگذارد.

فاجعه انسانی در راه است فراتر از بحران پیش‌رو که چند سال است گونه‌های گیاهی و حیوانی دریاچه را با مشکل روبه‌رو کرده است، بسیاری از کارشناسان دولتی و غیردولتی این نکته را متذکر شده‌اند که با کاهش مساحت دریاچه ارومیه و خشکی تدریجی، این دریاچه به شوره‌زاری 8 میلیارد تنی تبدیل می‌شود که زیست‌بوم انسانی منطقه را از بین خواهد برد و در نهایت منجر به مهاجرت‌های ناخواسته و از بین رفتن بخش مهمی از کشتزارهای اطراف می‌شود.

هم‌اکنون این ماییم که باید تصمیم بگیریم، نگاه به آینده، نجات دریاچه ارومیه، رهایی بخشیدن دریاچه، بستن فاضلاب‌ها، قانونمند کردن ورودی‌های آب شیرین به دریاچه و اقدامات دیگری که باید مورد توجه قرار بگیرد، یا اینکه بپذیریم همین شرایط را ادامه دهیم، سلام طبیعت را پاسخ نگوییم، از تازیانه‌هایی که بر شانه‌اش نواخته‌ایم درس نگیریم و آنگاه بگذریم رأفت و مهربانی طبیعت به قهری بدل شود که دیگر به سادگی نتوان آن را مدیریت کرد.

این انتخاب ماست، باید انتخاب کنیم که امانت در دست خویش را چگونه نگهد‌اریم و چگونه آن را به نسل بعد از خویش تحویل دهیم و آنچه که تاکنون در دفترچه عمل خودمان نگاشته‌ایم به هیچ‌کدام از ما در هر جایگاهی که هستیم نمره قبولی نمی‌دهد، حتی به عنوان یک شهروند. بپذیریم که باید برای دریاچه ارومیه فکر جدی‌تری کنیم.

 

* مرگ شور؛ پایان راه پرواز

پرنده‌های بی‌خبر از همه‌جا پس از بازی و شیطنت وقتی بر روی دریاچه ارومیه می‌نشینند، نمک‌ پرو بالشان را می‌گیرد و نمی‌توانند پرواز کنند؛ پرنده‌ها باز هم با تمام توانشان بال می‌زنند اما نمی‌تواند از دریاچه ارومیه جدا شوند، گویی به زمین چسبیده‌اند، گویی یکباره متوجه می‌شوند که مرگ گریبانشان را گرفته است.

این توصیف یکی از دوست‌داران محیط زیست است که به طور اتفاقی شاهد مرگ یکی از پرندگان مهاجر به دریاچه ارومیه بوده است. پرندگان به تدریج احساس کردند که دریاچه ارومیه دیگر برایشان آرامش نخواهد داشت، آنها فهمیدند که حتی برای یک لحظه هم نمی‌توانند برای دیدن این دریاچه کهن و اساطیری بازگردند هر چند که پلیکان‌ها نیز از این قائده مستثنی نبودند.

 

رئیس جمهور: دریاچه ارومیه را احیا کردیم و به وعده خود عمل کردیم

حسن روحانی رئیس جمهور در یکم مرداد 95 در اجتماع مردم ارومیه گفت: قبل از انتخابات من در شهر ارومیه به شما وعده دادم و گفتم اگر به عنوان رییس جمهور انتخاب شوم، اولین مصوبه دولت یازدهم مربوط به احیای دریاچه ارومیه خواهد بود. مردم عزیز آذربایجان غربی من به وعده‌ام وفا کردم و در اولین جلسه دولت یازدهم بحث دریاچه ارومیه و احیای این دریاچه را مطرح کردم و ساعتی قبل که با هواپیما از بالای دریاچه ارومیه عبور کردم وضعیت این نگین آذربایجان غربی را مشاهده کردم. اگر شرایط سال‌های قبل ادامه پیدا می‌کرد، اگر در این سه سال برنامه‌های مدون این دولت برای این دریاچه اجرا نمی‌شد، امروز سطح آب دریاچه ارومیه باید 120 سانتی‌متر دیگر کاهش پیدا می‌کرد.

وی افزود: ما در یک شرایط بحران در دریاچه ارومیه و در شرایط بحران برای محیط زیست این استان و استان‌های همجوار و مجموعاً برای 14 میلیون نفر از جمعیت ایران قرار می‌گرفتیم. اما امروز سطح آب دریاچه ارومیه به همت همه مسئولین و مردم به‌حمدالله 10 سانتی‌متر نسبت به مقدار آب سال 92 افزایش دارد و همه تلاش دولت بر این است که قدم به قدم به سمت احیای این دریاچه را گام برداریم. 17دستگاه اجرایی کشور مسئول احیای دریاچه ارومیه هستند. دانشگاهیان، دستگاه‌های دولتی، سازمانهای مردم‌نهاد، کشاورزان، صنایع، مردم شهر و روستا همه کمک کردند و دست به دست هم دادند تا امروز ما به این باور برسیم که دریاچه ارومیه احیا و آباد خواهد شد.

روحانی تصریح کرد: آن روز که من به ارومیه آمدم جوانی به من گفت اگر به داد دریاچه ارومیه نرسید ما می‌خواهیم در دست نوشته‌هایمان برای فرزندان و نوه‌هایمان بنویسیم که روزگاری در اینجا آب بود، اسمش دریاچه ارومیه بود. امروز من به آن جوان عزیز اعلام می‌کنم دیگر باید برای نسل آینده بنویسید دریاچه احیا شده؛ دریاچه ارومیه به دست مردم غیور آذربایجان احیا شده است.سطح آب دریاچه ارومیه امروز نسبت به پارسال در همین روز 46 سانتی متر افزایش پیدا کرده است.

آماری که با نگاهی به گزارش‌های فروردین 92 بر‌خلاف آنچه انتظار می‌رود، نه‌تنها اثری از افزایش 80سانتی‌متری این تراز در فروردین 96 مشاهده نمی‌کنیم بلکه با ترازی 1271/80 متری در فروردین 92 مواجه می‌شویم که در مقایسه با تراز 1270/82 متری فروردین 96، کاهش یک‌متری تراز دریاچه طی چهار سال گذشته را به نمایش می‌گذارد.

چهار سال از وعده انتخاباتی حسن روحانی مبنی بر عزم جدی برای احیای دریاچه ارومیه و به دنبال آن تشکیل کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه در اولین مصوبه هیات دولت یازدهم می‌گذرد اما آنچه در پایان دولت باقی مانده است، ارائه آمار متناقضی از سوی سازمان محیط‌زیست است تا این چنین دستاوردهای محیط‌زیستی دولت تدبیر و امید در قالب کمیت قابل‌توجه‌تری قرار گیرد.

 

 وجدان تاریخ ما را نخواهد بخشید

خشک شدن و یا کم شدن آب دریاچه تعادل اکولوژیک شمال‌ غرب کشور را بر هم می‌زند، آب و هوا را تغییر داده و با تاثیرگذاری مستقیم بر روحیات مردمی که سالیان سال با دریاچه زندگی کرده‌اند، موجب مهاجرت میلیونی آنها می‌شود. حضور دریاچه تاکنون سبب ایجاد ویژگی ساحلی به این منطقه کوهستانی و تعدیل آب و هوا شده است.

دانشمندان معتقدند چنانچه دریاچه ارومیه کاملا خشک شود، منطقه تبدیل به بیابانی به وسعت 570 هزار هکتار با 8 میلیارد مترمکعب نمک می‌شود که با وزش نخستین بادها به جای شن یا رس، این نمک است که در هوا منتشر شده و موجب تخریب محیط زیست می‌شود، تخریبی که بدون شک از مرزهای کشور خواهد گذشت و در خوش‌بینانه‌ترین شرایط کشورهای همسایه را نیز در شرایط بحران زیست محیطی گرفتار خواهد کرد.

اینک این ماییم و این لبخند نمکین دریاچه‌ای در حال مرگ، دریاچه‌ای که با همه زیبایی‌اش با همه قدمت‌ خود و با همه نعمت‌هایش در حال نابودی است، این نابودی یعنی نابودی سه درصد از خاک ایران و ایرانی با پیکری زخمی بر جای می‌ماند.

امروز برگی دیگر از تاریخ در حال نگارش است، اگر خشک شدن دریاچه در این ورق نوشته شود، هیچ‌گاه وجدان تاریخ ما را نخواهد بخشید، اگر چه دریاچه هامون چند سال پیش توسط بیگانگان خشکانده شد ولی اینک دریاچه ارومیه به دست خودمان در حال خشکیدن است.

این انتخاب ماست، باید انتخاب کنیم که امانت در دست خویش را چگونه نگهد‌اریم و چگونه آن را به نسل بعد از خویش تحویل دهیم و آنچه که تاکنون در دفترچه عمل خودمان نگاشته‌ایم به هیچ کدام از ما در هر جایگاهی که هستیم نمره قبولی نمی‌دهد، حتی به عنوان یک شهروند بپذیریم.

حال از نخستین مصوبه دولت تدبیر و امید در 27 مرداد 92 می‌گذرد مردم هنوز منتظر هستند؛ منتظر اجرایی شدن قول‌ها و اقداماتی که دولت روحانی وعده آنها را داده است. اما امیدواریم این عمل نوش دارو بعد از مرگ سهراب نباشد.

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند

 

عبوس شده ایم

 

 

روزنامه را بازمی کنی و حواست هست سمت صفحه حوادث نروی چون روزت را کدر می کند اما همه چهره هایی که می بینی عبوس هستند و از کنار تلوزیون روشن مغازه که می گذری کارشناس و مجری عبوس هستند، سوار اتوبوس شرکت واحد هم که می شوی به این فکر می کنی که کجا با راننده پدرکشتگی داشتی که اینطور نگاهت می کند.

 ساعت 8صبح است اما قیافه ها ساعت 11 شب را به تو نشان می دهند و انگار همه دست جمعی از صفحه حوادث روزنامه بیرون آمده اند.

چرا عبوس شده ایم؟ اولین پاسخ همه ما به این سوال این است که: هی اگه مشکلات بذاره...

 هنوز به این باور نرسیده ایم که ذات مشکلات برای همین است که نگذارد که از سر سیری و یله بودن بخندیم و شاد باشیم.

 این عبوس بودن اولین کارکردش حذف رنگ از زندگی اجتماعی است.تصاویر خیابان های تهران را در سال 1360مقایسه کنید با حالا، ترکیب رنگ های نارنجی و زرد و سبز و... ماشین ها کجا و سفید و سیاه ماشین های وطنی، وقت خرید ماشین مدام گوشزد می کنیم رنگی نخر که موقع فروش خریدار پیدا نمی شود.

 معماری سیمانی ما فرصت پنجره های شیشه رنگی را از شهر گرفته است و درخت ها پا بلندی هم بی فایده است که از دور بشود رنگی به جز سیمان و سنگ گرانیت مشکی چیزی دید.

 وقتی از سر صبح تا شامگاه بهم پالس منفی می دهیم حتی برای ارتباط اجتماعی اولین جمله ی فراگیر ما:«خسته نباشی »است چه انتظاری از بازخورد روانی داریم؟ از کجا این گونه ارتباط را آموخته ایم؟ مایی که پدرانمان بهم که می رسیدند می گفتند: خدا قوت ...

این روزها لبخند اهرم و ابزاری تبلیغاتی است از نامزدهای انتخاباتی گرفته تا فلان تبلیغ چیبس ما به سمت واقعی تر بودن لبخند گرایش پیدا می کنیم.

 می گویند طنز جایی رشد می کند که امکان مقابله مستقیم با مباحث اجتماعی وجود ندارد و درست از این جاست که به اندازه همه تاریخ ادبیات کشور ما طنز ساخته ایم طنزهایی که رفته رفته از توانایی دهخدا و ابوالقاسم حالت و عمران صلاحی رسیده به دابسمش های یک بار مصرف و جالب هنوز به تخلیه روانی بار منفی جامعه منجر نشده است.

 برای گریه کردن 17عضله در صورت به کار می افتد و خنده 52عضو صورت درگیر است. راحت گزینی ناخودآگاه سمت افسردگی هایی است که علتش را نمی دانیم. چون بازخورد لبخند در مفاهیم ارتباطی ما یعنی شکستن حریم طرف مقابل، ترجیح می دهیم در مناسبات عبوس برخورد کنیم که به مودب بودن تعبیر بشود و نگویند : فلانی جلف و سبک سر است...

 لبخند آموزش می خواهد همان طور که مهیمان دار هتل و هواپیما طرز لبخندشان در جذب ما مهم است و آن را نشانه صمیمیت اجتماعی می دانیم.

 بیاموزیم که به جای خسته نباشی گفتن ها به راننده اتوبوس شرکت واحد و پیرمرد نان بربری به دست با لبخند بگوییم خدا قوت و لبخند بزنیم تا لبخند ابزاری تبلیغاتی و فریبنده نباشد چون ما چیزی را می خواهیم که نداریم...

 

منبع:عصرایران

 

برچسب‌ها: تازه های اقتصادی, اقتصادی, علمی اجنماعی فرهنگی و ورزشی در اقتصاد مرند, احمد عاقلی مرند